مزار فردی به نام "میر سید برکه" که از عرفا بوده در بالای قبر تیمور قرار دارد و ظاهرا امیر گورکانی خود وصیت کرده که قبر او زیر پای این پیر عارف باشد. در پائین قبر تیمور شاهرخ و الغ بیگ ،پسر و نوه تیمور مدفون هستند.روی قبر تیمور هم سنگ نبشته ای به زبان فارسی است که در آن از تیمور به عنوان مرید علی ابن ابیطالب(ع) یاد شده و این امر احتمال شیعه بودن تیمور را مطرح نموده است.

یکی از آثار تاریخی سمرقند بنای"گور امیر" است که به دلیل قرار داشتن مقبره تیمور گورکانی به این نام موسوم شده است.این بنا در سال807 هجری توسط یک معمار شهیر ایرانی به نام عبدالله بن محمد بن محمود بناء اصفهانی احداث شده  و گنبد و بارگاه آن با کاشیکاری ایرانی مزین است.

ازبکستان بعد از استقلال خود به تیمور بسیار توجه کرد و به او یک نماد هویتی داد. در سال 1996 نیز ششصدمین و شصتمین سالروز تولد امیر تیمور در ازبکستان برگزار گردد. امروز مجسمه های او را در تمام شهرهای این کشور می توان دید و به همین دلیل ازبکستان به سرزمین تیمور معروف شده است. درمیدان امیرتیمور در مرکز تاشکند نیز یک مجسمه تیمورگورکانی،سوار بر اسب بر فراز سکویی بلند و سنگی، خودنمایی می‌کند. گورکان به معنی داماد است و تیمور را از این جهت گورکانی نامیده‌اند که دختران سرزمین های متصرفه را به همسری گرفت و گورکان یا داماد شد.

تیمور در خانواده‏اى از قبایل ترک ماوراءالنهر و در شهر " کش " - از توابع سمرقند در سال 1335 میلادی(736 قمری) دیده به جهان گشود و خیلی زود در سوارکاری و تیر اندازی مهارت یافت. تیمور توانست با زیرکى و سیاست، از همان آغاز کار، و با اظهار طاعت نسبت به مهاجمان، شهر کش را از قتل و غارت نجات دهد و پس از مدتی در بلخ به فرمانروایى برسد.وی در بلخ خود را صاحبقران خواند وپس از آن به ماوراءالنهر رفت و سمرقند را پایتخت خویش ساخت. تیمور در جنگ با والی  سیستان چند زخم برداشت، دو انگشت دست راستش قطع شد و پای راستش چنان صدمه دید که تا پایان عمر می‌لنگید و به این دلیل به "تیمور لنگ" شهرت یافت. "گور امیر" را تیمورلنگ برای نوه خود محمد سلطان، ساخت و بعد خود وی هم در همین قبرستان دفن شد.

در بازدیدی که از سمرقند داشتیم مدیر گور امیر وقتی فهمید از سفارت ایران هستیم درب سرداب زیرین مجموعه که محل دفن تیمور بود را برای ما باز کرد و مستقیم به کنار قبر وی رفتیم.مزار فردی به نام "میر سید برکه" که از عرفا بوده در بالای قبر تیمور قرار دارد و ظاهرا امیر گورکانی خود وصیت کرده که قبر او زیر پای این پیر عارف باشد. در پائین قبر تیمور شاهرخ و الغ بیگ ،پسر و نوه تیمور مدفون هستند.روی قبر تیمور هم سنگ نبشته ای به زبان فارسی است که در آن از تیمور به عنوان مرید علی ابن ابیطالب(ع) یاد شده و این امر احتمال شیعه بودن تیمور را مطرح نموده است.معروف است که نادر شاه بعد از لشگر کشی به سمرقند،سنگ اصلی قبر سابق مقبره تیمور را به انتقام کشتار مردم اصفهان و شیراز توسط وی،از جای کند و بر دم اسب بست و به ایران آورد.

تیمور گورکانی  علیرغم روحیه جهانگشائی،به شدت تحت تاثیر فرهنگ و تمدن ایران بود و به همین دلیل به مباحث علمی از جمله علم نجوم علاقمند شد و از این رو اخترشناسان و منجمان شرق از جمله غیاث الدین جمشید کاشانی را به سمرقند آورد.رصد خانه الغ بیگ که هنوز آثار و بقایای آن در سمرقند وجود دارد،یکی از آثار علاقه تیموریان به علم نجوم می باشد. این رصد خانه در سال 841 به دستور الغ بیگ نوه امیر تیمورو پسرشاهرخ ساخته شده و منجمان بزرگی چون قاضی زاده رومی و غیاث الدین جمشید کاشانی از این مکان به رصد ستارگان پرداخته اند.  

سال 785 هجری بود که تیمور فارس را مسخر ساخت و خواجه حافظ هنوز در قید حیات بود. تیمور احضارش نمود ,  و گفت خواجه شیراز من به ضرب شمشیر آبدار، هزاران ولایات را ویران کردم تا سمرقند و بخارا را آبادان سازم، تو در بیت " اگر آن ترک شیرازی به دست آرد دل ما را     به خال هندویش بخشم سمرقند و بخارا " به یک خال هندوی ترک شیرازی سمرقند و بخارای ما را ارزان می‌بخشی؟ خواجه حافظ که در آن زمان مفلس و فقیر بود،زمین خدمت را بوسه داد و خطاب به تیمور گفت: " ای سلطان عالم، من بخاطر همین بخشندگی ها است که بدین روز فقر و فاقه افتاده‌ام". تیمور را این لطیفه خوش‌آمد و او را بخشید.

منبع:چهار سال در سرزمین تیمور،خاطرات سفیر ایران در ازبکستان،محسن پاک آیین،نشر فرهنگ سبز،1389،تهران

ایمیل:mosenpak@yahoo.com

کد خبر 168282

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 9 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 30
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • dffdc IR ۱۴:۲۳ - ۱۳۹۳/۰۲/۱۱
    32 11
    کی گفته هر کی دم ازشیر خداحضرت علی بزنه شیعه است اگه میخواهی ببینی امیرتیمور از چه دین و مذهبیه برو خاطراتشو بخون
    • حامد IR ۱۳:۲۸ - ۱۳۹۳/۰۳/۰۶
      11 32
      ما را به حب علی بخشیدند ... همین که دوستدار علی ع بوده، کافیه. چون حتی اگه از اهل سنت هم بوده باشه، نشون میده که برای شیعیان احترام قائل بوده. هرچند که این بحث تاریخیه و بنده هم سررشته ای توی این مورد ندارم، ولی یک درسی که میشه گرفت اینه که ما هم به سایر مذاهب و ادیان احترام بذاریم.
    • بی نام A1 ۲۰:۵۳ - ۱۳۹۶/۰۳/۰۶
      10 1
      طوری از اهل سنت میگی انگار ما امیر المومنین را قبول نداریم . این حرفا فتنه است . اسم داداشم علی هست لعنت بر فتنه گران اسلام
  • انسان A1 ۰۰:۲۷ - ۱۳۹۳/۰۳/۰۵
    21 35
    الحق كه هم شيعه بود و هم مريد علي هم علم دوست بود و هم انسان دوست باور نداريد از لسان الغيب سوال كنيد برخيز تا خاطر بدان ترك سمرقندي دهيم كز نسيمش بوي جوي موليان ايد همي برخيز تا عاشق تيمور شويم
  • باقر IR ۲۱:۰۸ - ۱۳۹۳/۰۴/۱۲
    12 5
    خود تيمور در خاطرات خودش كه در كتابي بنام منم تيمور جهانگشا گرد آوري شده ميگه من در تمام علوم بجز نجوم كه ابراز ميكنه از طب و نجوم متنفره سر رشته دارم عجبا از نويسنده اين مطلب كه موندم از كجا مباحثه هاي نجومي تيمور رو از گير آورده بعدش هم اهل سنتي كه حب علي و فرزندان او رو نداشته باشه سني نيست اصلا اختلاف ما همينجاست كه او نا ميگن پيامبر ما رو به محبت علي و فرزندانش توصيه كرده و ما ميگيم به ولايت و در گذشته اين مطلب بسيار پر رنگ بوده جوري كه علي رو افضل ترين خليفه بعد نبي ميدونستند و تيمور نيز به اين قائل بوده ولي در الان علي و بقيه رو برابر ميدونند يعني ابوبكر عمر عثمان علي در يك سطح ميدونند
  • بی نام A1 ۲۰:۳۵ - ۱۳۹۳/۰۴/۱۸
    2 8
    درود بر شما
  • ناصر IR ۰۴:۵۸ - ۱۳۹۳/۰۶/۱۴
    25 5
    از انجایی که در خاطرات تیمور امده او ضدشیعه بوده شهرهای نیشابور سبزوار اصفهان شیراز همه رو نابود کرده و مردم بیگناه انها رو از دم تیغ گذرونده ودر ورودی شهر نیشابور از سرهای بریده هرم ساخته بود حالا چگونه او به امیرالموننین ارادت داشته که این همه فجایع رو بوجود اوره
  • reza IR ۱۵:۴۴ - ۱۳۹۳/۱۱/۱۰
    3 20
    تیمور لنگ در واقع زمینه را برای حکومت صفویان آماده نمود.شاید هم حکومت مغول وتیمور جهت پاکسازی ایران از اهل سنت به تقدیر الهی صورت گرفته باشد.خوب فلسظین هم الان می بینیم واقعا تکرار همان تاریخ است شاید اگر شیعه شوند گشایشی در کارشان بشود.مگر ملت فلسطین همان ملت شام قدیم نبوده اند که برا اسیران امام حسینعاجدادشان سنگ پرتاب می کردند.خدا کند آنها هم با شیعه شدن مشکلشان حل شود
    • محمد A1 ۰۹:۰۶ - ۱۳۹۴/۰۷/۲۶
      4 4
      خداوند در سوره رعد آیه 13 می فرمایند ما سرنوشت هیچ قومی را تغییر نمی دهیم تازمانی که خودشان خود را تغییر ندهند اری برادر زمانی که ما شرافت و درستی را کنار بگذاریم خداوند کسانی را حالا یا از جنس خودمان یا غریبه را مامور تنبیه ونابودی مان میکند چنانچه که چنگیز به مردمان بخارا گفت من مامور خدایم بر شما
  • رئال A1 ۱۶:۱۹ - ۱۳۹۳/۱۱/۲۸
    4 2
    تیمر چرا لنگ بود
    • هنگامه A1 ۱۵:۵۰ - ۱۳۹۴/۰۶/۱۴
      1 4
      دانش من خب چون یکی از پاهاش لنگ میرد .بنازم او هوشتو
  • محمد IR ۰۹:۴۵ - ۱۳۹۳/۱۲/۱۷
    22 12
    تیمور اهل تسنن بوده وتنها پادشاهی در جهان است که حافظ قران بوده وتا کنون اصلا شکست نخورده
  • صابر A1 ۲۱:۰۲ - ۱۳۹۴/۰۳/۲۰
    5 6
    حضرت علی وصی رسول و داماد پیامبر است .
  • محمد .ن A1 ۰۶:۲۱ - ۱۳۹۴/۰۴/۱۲
    19 21
    درود خدا بر تیمور گورکانی .
    • مصطفی IR ۰۴:۳۱ - ۱۳۹۴/۰۶/۲۳
      9 12
      با سلام شما بر چه اساس میگویید درود خدا بر تیمور که تمام ایرانیا رو کشته است... باید گفت درود خدا بر نادرشاه افشار که انتقام گرفت
    • بهرام A1 ۱۷:۳۷ - ۱۳۹۴/۰۷/۰۵
      22 2
      خوب نادر شاه هم هندی ها را قتل عام کرد مرگ خوب است ولی برای همسایه؟
  • گرگ ترکمن IR ۱۳:۳۳ - ۱۳۹۴/۰۴/۱۸
    24 2
    من خودم اسمم علی هست و ترکمنا و هیچ اهل سنتی با حضرت علی و پسرانش دشمنی نداریم .در ضمن امیر تیمور اولین بار با یک دختر ترکمنی ازدواج میکنه و ترکمنها بهش لقب کورکان میگن که به معنی داماده ایا مردم اسیای مرکزی شیعه هستن؟؟پس امیر تیمور احتمال شیعه بودنش صفره.
  • پپویا گورکانی تیموری A1 ۱۶:۳۶ - ۱۳۹۴/۰۵/۲۴
    7 15
    امیرتیمور جد ما میشه ،ما هم شیعه هستیم .
    • بی نام A1 ۱۰:۴۵ - ۱۳۹۵/۰۱/۲۰
      7 3
      مگر این دلیل میشود مدرک محکمه پسند بیار
  • هاچی A1 ۲۰:۵۳ - ۱۳۹۴/۰۹/۰۶
    14 18
    داعشیا فک کنم از تک و طایفه همین تیمورن همه جارو به گند میکشن بعدم تظاهر میکنن مسلمونن اگه از نسل همون تیمورن به قول مامان بزرگم کاش نسل ازش پا نگرفته بود
  • رضا A1 ۱۸:۰۷ - ۱۳۹۴/۱۱/۰۲
    12 9
    به حق تیموررابایددرعدادبزرگترین جهان گشایان برشمرد.اینکه به مولایمان ارادت داشته مایه خرسندیست.
  • کامران A1 ۱۱:۴۸ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۱
    9 6
    طی قرن 7 الی 8 بحث شیعه و سنی مثل الان نبوده.... از دوره صفوی شیعه پررنگ تر شده و یا در کل بوحود اومده
  • علی IR ۱۹:۴۱ - ۱۳۹۵/۰۳/۰۳
    4 3
    من کتاب خاطرات تیمور رو خودنم او به ایرانی ها مرتد میگفت که کاملا اشتباه میکرده درضمن او در شهرهای ایران واقعا خونریزی شدیدی کرد و در نیشابور حتی دستور قتل سگ و گربه رو داد و سبزوار را کاملا ویران کرد واصفهان رو به خاک وخون کشید و دمشق رو کاملا سوزاند ولی در همین شهرها عالمان و صنعتگران رو نمیکشت وبه سمرقند میبرد تا علم خودرو آموزش بدن ولی درکل انسان بزرگ وخودساخته ای بود درضمن از قبل از صفویه توایران دین اسلام ومذهب شیعه حرف اولو میزد واین گفته خود تیموره،ولی درکل او قوانین خاصی برای خودش داشت واگر کسی با او میجنگید حتی به زن وبچه اونها رحم نمیکرد وهمین فرد بر سر مزار فردوسی سنگ قبری به زبان فارسی گذاشت ودر تمام خاطراتش از فردوسی و رستم حرف میزنه و درکنارش خودش رو حافط القرآن مینامه
  • نادر A1 ۲۲:۴۳ - ۱۳۹۵/۰۷/۲۰
    0 4
    خیلی عالی
  • ترکمن DE ۱۹:۱۱ - ۱۳۹۵/۰۷/۲۸
    6 2
    سلام:آقایان هرکس درمورد تیمورخان نظرمیخواد بده،هرچندمثبت یامنفی،اولا کتابیمنم تیمورجهانگشا که خاطراتش را به دست خودش نوشته را خوانده،بعدشم بدون خصومت و توهین،...قضاوت کنیم.موفق باشید.
  • آیدین A1 ۰۱:۲۹ - ۱۳۹۶/۰۱/۲۹
    10 1
    با سلام.در زمان تیمور بیگ وقبل آن مردم ایران هم سنی بودند وبعد از تیموریان سلسله آق قویونلو هم سنی بودند .بعد از الوند بیگ ومراد بیک آخرین پادشاه آق قویونلو با روی کار آمدن دودمان صفوی شاه اسماعیل مذهب شیعه در ایران رواج یافت
  • بی نام A1 ۲۰:۱۸ - ۱۳۹۶/۰۲/۲۶
    5 3
    دوست عزیزی که که از شعر حافظ استفاده کردی برای تضمین شیعه بودن علی خدمتت عر ض کنم ترک در لغت به معنای زیبا رو و معشوق است ترک سمرقندی منظور دختران زیبا روی سمرقند است نه علی
  • A1 ۰۷:۲۲ - ۱۳۹۶/۰۳/۰۶
    2 1
    خوب بود.
  • ع ح A1 ۰۷:۲۳ - ۱۳۹۶/۰۳/۰۶
    2 3
    گویند بر سر در ارامگاه تیمور لنگ نشان شیر و خورشید است
  • بی نام A1 ۱۱:۲۶ - ۱۳۹۶/۰۸/۲۸
    1 0
    درسته