به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، آیات ۶۸ تا ۷۷ سوره فرقان بخش پایانی این سوره را تشکیل میدهد و به توصیف ویژگیهای «عبادالرحمن» میپردازد. یعنی بندگان خاص خداوند که از نظر اخلاقی، اعتقادی و رفتاری در بالاترین سطح قرار دارند.
بنابر روایت فارس، این آیات، پس از بیان نشانههای توحید و نقد شرک و کفر، الگویی جامع از انسان مؤمن ارائه میدهند و نشان میدهند که ایمان واقعی چگونه در رفتار فردی و اجتماعی تجلی مییابد.
پرهیز از گناهان بزرگ و پیامدهای آن
در آیه ۶۸، سه گناه بزرگ بهصورت برجسته مطرح میشود، یعنی شرک به خدا، قتل نفس ناحق و زنا. این سه، از ریشهایترین مفاسد اخلاقی و اجتماعیاند.
شرک، بنیان اعتقادی انسان را ویران میکند، قتل، امنیت و ارزش جان انسان را از میان میبرد و زنا، نهاد خانواده و سلامت اخلاقی جامعه را تهدید میکند. آیات بعد تأکید میکنند که ارتکاب این گناهان، عذاب الهی و خواری در قیامت را در پی دارد و عذاب برای چنین افرادی دوچندان خواهد بود.
توبه و تبدیل سیئات به حسنات
در آیات ۷۰ و ۷۱، دریچه امید گشوده میشود. خداوند اعلام میکند که توبه، ایمان و عمل صالح میتواند گذشته تاریک انسان را دگرگون کند، بهگونهای که حتی بدیها به نیکی تبدیل شوند.
این تعبیر، اوج رحمت الهی را نشان میدهد، رحمت و مغفرتی که نهتنها گناه را میبخشد، بلکه آثار منفی آن را نیز به آثار مثبت بدل میسازد. این بخش، تعادل مهمی میان بیم و امید برقرار میکند و نشان میدهد که راه بازگشت همواره برای انسان گشوده است.
صداقت، پاکی و کرامت اخلاقی
آیات ۷۲ و ۷۳ به برخی ویژگیهای اخلاقی عبادالرحمن اشاره دارد. آنان در مجالس باطل حضور فعال ندارند و اگر ناخواسته از کنار لغو بگذرند، با کرامت و بزرگواری عبور میکنند.
همچنین، هنگامی که آیات الهی به آنان یادآوری میشود، با گوش و دل بسته برخورد نمیکنند، بلکه شنوا و پذیرا هستند. این توصیفها نشان میدهد که ایمان، تنها یک باور ذهنی نیست، بلکه نوعی حساسیت اخلاقی و آگاهی دائمی در برابر حق و باطل ایجاد میکند.
خانواده صالح و مسئولیت تربیتی
در آیه ۷۴، دعای زیبای عبادالرحمن نقل میشود، دعایی که در آن از خداوند میخواهند همسران و فرزندانشان مایه روشنی چشم آنان باشند و خودشان پیشوای پرهیزگاران گردند.
این آیه بر اهمیت خانواده در منظومه فکری اسلام تأکید دارد. انسان مؤمن نهتنها به صلاح فردی میاندیشد، بلکه دغدغه رشد معنوی خانواده و حتی جامعه را دارد و آرزو میکند الگویی برای دیگران باشد.
پاداش صبر و مقام والا
آیات پایانی بیان میکند که این بندگان خاص، به سبب صبر و استقامتشان، به بالاترین جایگاههای بهشتی دست مییابند. در بهشت، با سلام و احترام مورد استقبال قرار میگیرند و جاودانه در آرامش و امنیت خواهند بود. صبر در اینجا مفهومی گسترده دارد، صبر در برابر گناه، صبر در انجام طاعت و صبر در برابر سختیهای زندگی.
آیات ۶۸ تا ۷۷ سوره فرقان، تصویری جامع از انسان مطلوب قرآنی ارائه میدهد؛ انسانی که در عقیده موحد، در عمل پاک، در اخلاق کریم و در روابط اجتماعی مسئولیتپذیر است.
این آیات نشان میدهد که راه قرب الهی، از ترک گناهان بزرگ، توبه صادقانه، پایبندی به ارزشهای اخلاقی و توجه به خانواده و جامعه میگذرد. در نهایت، وعده بهشت و کرامت الهی، نتیجه طبیعی چنین سبک زندگیای معرفی میشود و خواننده را به تأمل و خودسازی دعوت میکند.
تلاوت این آیات را که در صفحه ۳۶۶ قرآن کریم واقع است، ببینید و بشنوید.
نظر شما