فساد اخلاقی

هنری که می‌تواند اعتماد ازدست‌رفته را دوباره بسازد

عذرخواهی‌ تو افتضاح است / «ببخشید» کافی نیست

اخبار اندیشهشاید مهم‌ترین پیام کتاب در جمله‌ای خلاصه شود که در سراسر اثر تکرار می‌شود: عذرخواهی بدون تغییر رفتار، عذرخواهی نیست. اگر قرار باشد همان اشتباه بارها تکرار شود، واژه «ببخشید» به تدریج اعتبار خود را از دست می‌دهد و به ابزاری برای فرار از مسئولیت تبدیل می‌شود.

خوانشی از کتاب «بلندپروازی اخلاقی» نوشته روتگر برگمن

آرمان‌گرایی بدون نتیجه، فضیلت نیست / جاه‌طلبی برای خیر عمومی

اخبار اندیشه«بلندپروازی اخلاقی» تازه‌ترین اثر روتگر برگمن، این پرسش را پیش می‌کشد که آیا موفقیت را باید با میزان ثروت و موقعیت سنجید یا با اثری که انسان بر جهان پیرامون خود می‌گذارد؛ پرسشی که در روزگار بحران‌های جهانی، بیش از هر زمان دیگری به مسئله‌ای عمومی تبدیل شده است.

بازخوانی زیدآبادی از تندی‌های لفظی دو چهره سرشناس روشنفکری

اخبار اندیشهواقعیت این است که همهٔ ما گاهی تحریک می‌شویم که علیه فرد یا افرادی کلمات تند و تیز به کار ببریم و متأسفانه جامعه هم از آن به فراخور حال خود به سختی استقبال و این شیوه را تشویق می‌کند! به هر حال، من از دکتر سروش بسیار آموخته‌ام و قدرشناس زحمات و تلاش‌های خستگی‌ناپذیر و بی‌وقفهٔ او هستم. به جناب غنی‌نژاد هم از جهاتی علاقمندم و هر دوی این بزرگان را شایسته و سزاوار بالاترین سطح احترام می‌دانم. اینکه گاهی عنان سخن را از دست می‌دهند نقاط قوت و فضایل آنها را بی‌قدر نمی‌کند.

«کنشگری مرزی»؛ نظریه‌ای برای فهم تداوم ایران

نقد روزنه گشایی فراستخواه؛ از «نبوغ بقا» تا تسلیم در برابر قدرت/ آیا کنشگری مرزی نجات‌بخش ایران است؟/ وقتی «وفاق ملی» به رتوش وضع موجود بدل می‌شود

اخبار اندیشهدر تاریخ‌نگاری و جامعه‌شناسی معاصر ایران، نظریه «کنشگران مرزی» به‌مثابه چارچوبی برای فهم تداوم حیات جامعه در مواجهه با دولت‌های متمرکز شکل گرفته است. این نظریه بر نقش کلیدی میانجیگرانی تأکید می‌ورزد که در فضای میان دولت و جامعه به نقش‌آفرینی پرداخته‌اند. بر این اساس، پرسش محوری آن است که این مفهوم در چه بستر نظری، تاریخی و اجتماعی تکوین یافته و به چه دلایلی مورد استقبال قرار گرفته است؟

باروت در جهان مدرن؛ چرا جنگ‌ها پیش از میدان نبرد در ذهن فیلسوفان آغاز می‌شوند؟

فروریختن تثلیث «خدا، اخلاق و حقیقت» در فلسفه غربی / نیهیلیسم نیچه‌ای موتور محرک جنگ‌های مدرن / عبور از توهمِ «مذاکره در دادگاه منصفانه ملل»

اخبار اندیشهجنگ مدرن صرفاً یک پدیده نظامی نیست. پشت سر جنگ مدرن، مبانی فلسفی، انسان‌شناختی، معرفت‌شناختی و حقوقی وجود دارد. اگر غرب جدید به سمت نیهیلیسم، مرگ حقیقت، مرگ اخلاق و حاکمیت اراده معطوف به قدرت حرکت کرده باشد، طبیعی است که در سیاست و جنگ نیز منطق قدرت بر منطق حق غلبه کند. در چنین عالمی، جامعه اسلامی اگر بخواهد از حق خود دفاع کند، باید هم حقیقت را بشناسد، هم قدرت تولید کند، هم علم را توسعه دهد، هم عقلانیت سیاسی داشته باشد، و هم تدبیر خود را ذیل فقاهت و ولایت سامان دهد.

روایات اهل‌بیت(ع) درباره پیامدهای بدزبانی و راه‌های کنترل زبان

اخبار دینبدزبانی و آسیب‌های ناشی از آن در آموزه‌های اسلامی از جمله موضوعاتی است که در سخنان پیامبر اکرم(ص) و اهل‌بیت(ع) مورد توجه قرار گرفته است. بررسی روایات نشان می‌دهد که گناهان زبانی مانند ناسزاگویی، غیبت، تهمت و سخنان آزاردهنده، علاوه بر آثار فردی، روابط اجتماعی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد و در مقابل، سکوت به‌جا، تفکر پیش از سخن گفتن و عادت به گفتار نیک از راهکارهای مهار زبان معرفی شده است.

خطرناک‌ترین راهزن در مسیر الهی

اخبار دینحجت‌الاسلام فلاح در سخنانی با استناد به روایت «الحسود غضبان علی القدر»، حسادت را نشانه نارضایتی از تقدیر الهی دانست و توضیح داد که فرد حسود در حقیقت تقسیم نعمت‌ها از سوی خداوند را نمی‌پذیرد.

نگاهی به کتاب «درآمدی به فرااخلاق»

چرا هنوز درباره «خوب» توافق نداریم؟ / ناآشنایان با فلسفه زبان، معرفت‌شناسی، فلسفه ذهن و روان‌شناسی این کتاب را نخوانند

اخبار اندیشه«درآمدی به فرااخلاق» از آن دسته آثاری است که بیش از آنکه بخواهد نظریه‌ای جدید ارائه کند، می‌کوشد خواننده را با مهم‌ترین مناقشه‌های یک حوزه فلسفی آشنا کند. در سنت فلسفه تحلیلی، چنین کتاب‌هایی اهمیت فراوان دارند، زیرا معمولاً نخستین مواجهه دانشجویان و علاقه‌مندان با مباحث پیچیده و تخصصی را رقم می‌زنند.

محمدعلی صفرپور و تبیین سازوکار اجتماعی

آدم بی شرم آدم بی همه چیز؛ در ستایش شرم / شرم انسجام جمعی را تضمین می‌کند

اخبار اندیشهبه‌گفته صفرپور: «شرم، عاملی درونی است که بدون نیاز به اجبار بیرونی، رعایت این اصول و ارزش‌ها را تضمین می‌کند. در واقع شرم کارکردی هشداردهنده و بازدارنده دارد؛ یعنی چه؟ یعنی اینکه وقتی ارزشی را زیر پا می‌گذاریم احساس دردناک و آزاردهنده‌ی شرم سربرمی‌آورد و خودمان، خودمان را سرزنش می‌کنیم. در نتیجه برای اجتناب از تجربه‌ی این احساس دردناک و برای اینکه در دادگاه درونی خودمان محاکمه نشویم، سعی می‌کنیم مطابق با اصول و ارزش‌های عمومی رفتار کنیم و معیارهای اجتماعی را رعایت نماییم.».

بزرگواری آیت‌الله نجفی بروجردی

اخبار دینایشان در برابر ناسزا، با کمک و بزرگواری پاسخ می‌داد و صبر را نشانه بزرگی می‌دانست.

چگونه کینه را فراموش کنیم؟

اخبار دینکینه خشم فروخورده است. بخشش زودهنگام و تصمیم به سازش، ریشه آن را از بین می‌برد.

نمایشگاه اندیشه ۱۴۰۵- نگاهی به کتاب «اَبَرشکوفایی» اثر نیکلاس کار

برای شکوفا شدن از باران دیجیتال فاصله بگیریم / نقشه‌ راهی برای زنده‌ماندن در آینده / چگونه در عصر ارتباطات، تنها شدیم؟

اخبار اندیشه این کتاب یک مانیفست برای بازگشت به «ارتباطاتِ انسانیِ واقعی» است. نیکلاس کار به ما یادآوری می‌کند که برای دوباره شکوفاشدن، شاید نیاز داشته باشیم کمی از این بارانِ دیجیتال فاصله بگیریم و به سکوت، به نگاه و به حضورِ فیزیکی بازگردیم.

این سه سریال شبکه نمایش خانگی چه اصراری دارند که بگویند مرد ایرانی وقتی موفق است که دارای همسر صیغه ای و روابط پنهان با زنان متعدد باشد؟

تلویزیوناین روزها نمایش خانگی به یکی از تأثیرگذارترین بسترهای روایت داستان در ایران تبدیل شده و سه سریال «بد نام»، «بی عاطفه» و «گل سنگ» همزمان با استقبال گسترده مخاطبان، در حال پخش هستند.

درس اخلاق | ریشه انحراف انسان هواپرستی است

اخبار دینریشه همه انحرافات انسان و مشکل اصلی اطاعت و بندگی انسان از خدا در هواپرستی ست و اگر نه اطاعت انبیاء در آنجا که مطابق میل و خواسته انسان باشد هنری نیست و انسان هم با آن مخالفتی ندارد، آنجا که کششی به سوی مخالف دارد باید راه درست را انتخاب و گرایش صحیح را تقویت و با اراده خویش آن را ترجیح دهد و نفس را مهار کند تا از این رهگذر بتواند ارزش خویش ظاهر سازد. 

یک چهره مفسد ریش گذاشت، مجید واشقانی او را سفیدشویی کرد

موسیقیمجید واشقانی مجری که چند بار بابت دعوت از عناصر مسئله دار و اظهارنظرهای عجیب حاشیه ساز شده، در تازه ترین حرکتش دست به سفیدشویی پویان مختاری از مفسدین فعال در شبکه قمار پرداخته است.

نمایشگاه اندیشه ۱۴۰۵- مروری بر «درباره جامعه» نوشته آنتونی الیوت و برایان اس. ترنر

بازخوانی جسورانه از پیوندهای انسانی در عصر انفجار ارتباطات / برجسته‌سازی نقش سوژه در جامعه معاصر / پایان عصر «جامعه» در ظرف‌های بسته

اخبار اندیشهبه‌گفته مترجم: «درباره جامعه» اثری است که به فهم ما از «امر اجتماعی» و «جامعه» می‌افزاید و الیوت و ترنر با بیانی موجز و روشن، پیچیدگی‌های امر اجتماعی در عصر جهانی شدن فزاینده و انقلاب ارتباطات را تشریح می‌کنند.

«اخلاق رسانه‌های دیجیتال» در نگاه رحمان شریف‌زاده

بهار عربی یا رسوایی کمبریج آنالیتیکا دو نمونه آزادی و استبداد دیجیتالیسم / قواعد خشک و امر و نهی در فضای دیجیتال کارآمد نیست

اخبار اندیشهبه‌گفته شریف‌زاده: « اس معتقد است که در فضای پیچیده و متغیر دیجیتال، ارائه قواعد خشک کارآمد نیست. به‌جای آن، او خواننده را تشویق می‌کند تا خود به تحلیل موقعیت‌های اخلاقی بپردازد. این رویکرد باعث می‌شود مخاطب به‌جای پیروی کورکورانه از قوانین، توانایی تصمیم‌گیری اخلاقی مستقل پیدا کند.»

مستند اپستین‌ به پخش رسید

سینمامستند «شیطانی: پرونده‌های اپستین» رازها و ابعاد پنهان پرونده جنجالی او را آشکار می‌کند.

تحلیل ویلیام دیویس در «گاردین»،از پدیده «بی‌عقلی محض» در دور دوم ریاست‌جمهوری ترامپ

چرا حماقت های ترامپ ما را شوکه نمی‌کند؟ /  از «پساحقیقت» تا «بی‌عقلی محض» / بازار و هوش مصنوعی راه را برای دیوانگی باز کردند

اخبار اندیشه از یک لحاظ، دورۀ اول ریاست‌جمهوری ترامپ با دورۀ دوم آن تفاوتی فاحش دارد: آنچه در دورۀ اول شوکه‌کننده به نظر می‌رسید، حالا به قاعده تبدیل شده. وقتی ترامپ تازه در سال ۲۰۱۶ رئیس‌جمهور شده بود، کسی باور نمی‌کرد یک سیاست‌مدار، اینقدر راحت دروغ بگوید. در همان دوره بود که مفاهیمی مثل «پساحقیقت» رواج یافت. اما در دورۀ دوم، گویی دیگر همه‌چیز ممکن است. ترامپ امروز می‌نویسد: «بسیار بعید» است آتش‌بس با ایران را تمدید کند، فردا بیانیه می‌دهد که تا مدتی نامعلوم آتش‌بس را تمدید کرده است.

 در آیین بزرگداشت سعدی بررسی شد: اندیشه مدارا در سعدی

«رگ‌ گردن» نمی خواهیم، به دلایل قوی نیازمندیم/ پس از قرن‌ها هنوز بیگانگی با سعدی/ چگونه سعدی از دل فاجعه، «انسان» را کشف کرد؟

اخبار اندیشهدر مراسم بزرگداشت سعدی، نسبت اندیشه این شاعر با مسائل معاصر از جمله خشونت و فقدان گفت‌وگو مورد واکاوی قرار گرفت.

به بهانه جلد خاک‌آلود کتاب آموزش مهارت‌های تفکر خلاق در میان ویرانه‌های ناشی از بمب‌باران

اگر کانت زنده بود در باره بمباران ایران چه می گفت؟ / رالز: بمباران اتمی ژاپن شکست اخلاق و دولتمردی بود / مرثیه‌ای برای روشنگری در عصر توحش تکنولوژیک

اخبار اندیشهکانت در رساله «صلح پایدار» تأکید می‌کند که هیچ دولتی حق ندارد با توسل به زور در ساختار و سرنوشت ملت‌های دیگر دخالت کند. او وجود ارتش‌های دائمی و رقابت تسلیحاتی را مانع ذاتی صلح می‌دانست. این اصل که یک کشور حق دارد به کشوری دیگر حمله کند، صرفاً به این دلیل که «ممکن است» در آینده به او ستم کند، ناعادلانه/غیراخلاقی است...از نگاه رالز وقتی دولتی (مانند اسرائیل) با حمایت تسلیحاتی دولتی دیگر (آمریکا)، به گونه‌ای وارد جنگ نامتقارن می‌شود که زیرساخت‌های مدنی، بیمارستان‌ها و خانه‌های مسکونی ویران می‌شوند، آن دولت از چهارچوب «قوانین ملل متمدن» خارج شده است. 

از درماندگی آموخته‌شده تا عصیان علیه بی‌عدالتی/ نقش شکاف نسلی در فهم بحران / وقتی رنج، برای یکی سرنوشت است و برای دیگری بی‌عدالتی

اخبار اندیشهباید به یک تعادل رسید: نه آن‌قدر در پذیرش غرق شویم که رنج را طبیعی کنیم، و نه آن‌قدر در اعتراض بمانیم که فرسوده شویم. سلامت روان جمعی، دقیقاً در همین نقطه‌ی میانی شکل می‌گیرد؛ جایی که انسان هم واقعیت را می‌بیند، هم امکان تغییر را از دست نمی‌دهد. اگر این تعادل شکل نگیرد، خودِ اختلاف نسل‌ها در فهم بحران، به بحرانی عمیق‌تر و خاموش‌تر تبدیل خواهد شد.

یک روان‌درمانگر آمریکایی هشدار داد

همدلی با شرورها درآمریکا نماد فروپاشی اخلاقی/ شرورها در آمریکا به جای طرد برای ساماندهی جذب می شوند

اخبار اندیشهیک روان‌درمانگر آمریکایی در مقاله‌ای هشداردهنده می‌گوید که کاهش اعتماد به نهادها، نابرابری اقتصادی و نقش رسانه‌های اجتماعی باعث شده بسیاری از آمریکایی‌ها نه تنها رفتارهای مجرمانه را درک کنند، بلکه با خشم پشت آن همذات‌پنداری کرده و به تدریج از قضاوت اخلاقی دست بکشند. روزگاری ما از شرورها می‌ترسیدیم چون نماد فروپاشی اخلاقی بودند. حالا ما به طور فزاینده‌ای از آن‌ها برای سامان‌دهی به رنجش‌هایمان استفاده می‌کنیم.