به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، حامد زارع (سردبیر) در سرویس دین و اندیشه ایبنا نوشت: زمانی جان مینارد کینز، اقتصاددان مشهور گفته بود که وقتی واقعیات تغییر میکنند، من هم نظرم را تغییر میدهم. خیلی قبلتر از آن فرانسیس پیکابیا نقاش با زبانی استعاری گفته بود که کلمات گرد هستند تا بتوانیم افکارمان را تغییر جهت دهیم. در مدل وطنی خودمان رضا داوری اردکانی همین چند سال پیش در پاسخ به اعتراضاتی که به سابقه نظریات انقلابی او شده بود گفت من عوض نشدم، زمانه عوض شده است!
جسپر دین شخصیت غیرقابل نادیده گرفتن رمان «جز از کل» در واپسین سطور این رمان واقعاً پر نشیب و فراز میگوید: وقتی بچه هستی برای اینکه پیرو جمع نباشی با این جمله به تو حمله میکنند، «اگه همه از بالای پل بپرند پائین، تو هم باید بپری؟» ولی وقتی بزرگ میشوی ناگهان متفاوت بودن با دیگران جرم به حساب میآید و مردم میگویند «هی. همه دارن از روی پل میپرن پائین. تو چرا نمیپری؟» جسپر دست روی نوسان باورهای انسانی در سراسر زندگی آدمیان میگذارد که با هر رویکرد و شخصیتی در هر کجای زندگی فردی هر کسی قابل رصد کردن است، هر چند قابل کتمان کردن باشد!
اینکه ادیبی جوان فصل بهار را منبع الهام خود میداند و همان ادیب در کهنسالی پائیز را ستایش میکند یا فیلسوفی جوان به جهان بعد از مرگ بیاعتنا است اما در پیری عقیدهاش را تغییر میدهد یا سیاستمداری جوان رادیکالیسم را میستاید و همو در پیری از هوادارن مکتب محافظهکاری میشود، نشانگر فرآیند شکلگیری و تحول باورهای ما است. باورهایی که در طول زمان تغییر پیدا میکنند و این تغییر بدیهی فرض میشوند اما در مواجهه فوری در لحظه کنونی با آن دشوار باشد.
خواندن کتاب کمحجم و ارزانقیمت جولین بارز که میثم محمدامینی به فارسی برگردانده است، تجربهای گرانقیمت با شما میبخشد. پس از خواندن کتاب «نظرم عوض شد»، نه تنها با تغییر عقیده خود کنار خواهید آمد و تغییرات بعدی که اکنون محال میدانید را پذیراتر خواهید شد، بلکه با سوالاتی نظیر اینکه چرا چیزهایی زیادی را که در کتابهای مختلفی خواندهاید فراموش میکنید کنار خواهید آمد. جولین بارز در جوابی صریح و کوبنده میگوید که خیلی طبیعی و بدیهی است که آنچه را قبلاً با شور و یقین شدیدی باور داشتید به دست فراموشی بسپارید تا چیز جدیدی که اکنون باور دارید و صادقانهتر و ژرفتر میپندارید را جایگزین آن کنید.
بارنز به شما توصیه میکند از تغییر نظر نهراسید چون با تغییر دادن نظرات در طول زندگی، یک خصلت کودکانه را کنار گذاشتهاید. نویسنده «نظرم عوض شد» با الهام از ایمانوئل کانت که فرآیند دانستن و جرات آغاز آن را خروج از نابالغی میداند، با عبور از پیچیدگیهای فلسفی نظیر اینکه آیا من نظرم را تغییر دادم یا نظرم مرا تغییر داده است، به این نکته عوامانه میرسد که هیچ حماقتی بالاتر از این گزاره وجود ندارد: «حرف مرد یکی است!»
اگر کتاب «نظرم عوض شد» نوشتهی جولین بارنز سراسر توجیه هم باشد، شرحی راستین از روندهای فکری انسانها است. کلمات و عبارات تغییرناپذیرند، اما معانی که آنها حمل میکنند متغیر هستند و گزارهای که تا همیشه صادق باشد، از شمول دستاوردهای فکر انسانی خارج و مندرج در تحت متافیزیک است. کتاب را دریابید که وجیزهای در باب قدرت فکر و بالاتر از آن قدرت تغییر فکر است.
«نظرم عوض شد» تالیف جولین بارنز و ترجمه میثم محمدامینی است که شامل پنج جستار کوتاه درباره ماعیت فکر و ذهن در انسان است و در فرهنگ نشر نو در ۷۶ صفحه منتشر شده است.
۲۱۶۲۱۶
نظر شما