به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، حجتالاسلام علیرضا قبادی، جامعهشناس و کارشناس دینی یادداشتهایی که با محور پرسشگری در قرآن کریم طی یادداشتی به تحلیل پرسشهای مطرح شده در سوره قلم پرداخته است. در بخش اول این یادداشت وی به تشریح این موضوع پرداخت که «خداوند در قرآن تکذیب کنندگان پیامبر(ص) را همانند اهل باغی معرفی کرده است که چون تسبیح خداوند را نگفتند، باغ آنها طوری در آتش سوخت که حتی خودشان هم دیگر آن باغ را نشناختند». در ادامه بخش دوم این یادداشت را با هم میخوانیم.
بنابر روایت ایکنا، سالروز ولادت با سعادت عباس بن علی(ع) اسوه جانبازی، وفاداری و دلاوری را تبریک میگویم و در چنین مناسبت خجستهای به جانبازان گرانقدر و عزیز کشورمان نیز ادای احترام میکنم.
همانگونه که در پرسش نخست سوره قلم اشاره شد، غرض از مقایسه تکذیب کنندگان رسالت پیامبر(ص) با «گروه باغ»، به عذاب گرفتار شدن آنان بوده است.
پس از بیان این تشبیه پرسشهای متعددی در این سوره آمده است که همه پرسشها به رد ادعای باطل و تصور نادرست دیگر تکذیب کنندگان رسالت پیامبر(ص) اشاره دارد. ادعایی که بر این فرض مبتنی است که در صورت صحت سخنان(رسالت) پیامبر، ما جایگاه بدی در قیامت نخواهیم داشت و دچار عذاب نمیشویم.
از این رو قرآن کریم با اسلوب استفهام توبیخی، ادعای مزبور را رد میکند و میفرماید: «أَفَنَجْعَلُ الْمُسْلِمِینَ کَالْمُجْرِمِینَ؛ آیا مسلمانان را مانند مجرمان قرار میدهیم؟» چه تصور باطلی تکذیب کنندگان رسالت پیامبر دارند که جایگاه خودشان را در آخرت مانند تصدیق کنندگان رسالت پیامبر میدانند.
در آیه بعد به سرزنش چنین داوری اشاره میکند و میفرماید: «مَا لَکُمْ کَیْفَ تَحْکُمُونَ؛ شما را چه شده؟ چگونه داوری میکنید؟» پس از این پرسش محوری در آیات بعد، دلائل مفروض و محتمل مدعای تکذیب کنندگان رسالت پیامبر(ص) را به چالش میکشد. به عبارت دیگر به رد دلایلی میپردازد که در صورت وجود آن دلائل ادعای آنان قابل پذیرش بود. در آیات۳۷-۴۷ سوره قلم دلائل محتمل آنان را با اسلوب استفهام انکاری باطل شمرده است. در ذیل به بطلان مفروضات احتمالی تکذیب کنندگان رسالت پیامبر مبنی بر تساوی جایگاه آنان با تصدیق کنندگان رسالت آن حضرت در قیامت اشاره میشود:
۱. ارائه سندی که به تساوی جایگاه آنان دلالت کند: آیا کتابی دارید؟ که چنین چیزی در آن نگاشته شده باشد؟ أَمْ لَکُمْ کِتَابٌ فِیهِ تَدْرُسُونَ و ... ؟»
۲.سوگندی که چنین تضمینی را به شما دهد: آیا شما را بر ما تا روز قیامت سوگند استواری است که هر چه را به سود خود حکم کنید؟ ضامن چنین حکمی در میان شما کیست؟ أَمْ لَکُمْ أَیْمَانٌ عَلَیْنَا بَالِغَةٌ إِلَیٰ یَوْمِ الْقِیَامَةِ و ... ».
۳.شرکایی را معرفی کنند که قادر باشند چنین کاری را برای آنان در قیامت انجام دهند؟ یا شریکانی دارند (که در اجر و ثواب با مسلمانان یکسان شوند؟) پس اگر راستگویند، شریکانشان را بیاورند؛ أَمْ لَهُمْ شُرَکَاءُ فَلْیَأْتُوا بِشُرَکَائِهِمْ إِنْ کَانُوا صَادِقِینَ».
۴. از غیب خبر داشته باشند: آیا غیب نزد آنان است و آنان از روی آن مینویسند؛ أَمْ عِنْدَهُمُ الْغَیْبُ فَهُمْ یَکْتُبُونَ».
در بخش پایانی این سوره خداوند به پیامبر(ص) تسلی میدهد و آن حضرت را به صبر در ابلاغ رسالت، توصیه میفرماید و فرجام مکذبان را به خویش وامیگذارد: «فَذَرْنِی وَمَنْ یُکَذِّبُ بِهَٰذَا الْحَدِیثِ ۖسَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَیْثُ لَا یَعْلَمُونَ؛ اکنون مرا با آنها که این سخن را تکذیب میکنند واگذار ما آنان را از آنجا که نمیدانند به تدریج به سوی عذاب پیش میبریم».
در این ایام پرفیض و برکت، رحمت وافر الهی را برای همگان مسئلت دارم.
نظر شما