به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، جایگاه حیا در اسلام آن قدر باارزش است که از آن به عنوان لباسِ اسلام یاد شده است، لباسی که برای مسلمان بودن باید به آن مزّین شد.
امیرالمؤمنین علیه السلام در نهج البلاغه، حارث همدانی را اینگونه مورد خطاب قرار می دهند:
«وَ احْذَرْ کُلَّ عَمَلٍ یُعْمَلُ بِهِ فِی السِّرِّ وَ یُسْتَحَی مِنْهُ فِی الْعَلَانِیَةِ.» ۱
از هر کاری که در نهان انجام می شود و در ظاهر شرم آور است حذر کن.
شرح:
یکی از آموزه های مهمی که به عنوان «خُلق اسلام» معرفی شده است، «حیا» است.
«إنّ لِکُلِّ دِینٍ خُلُقا، و إنّ خُلُقَ الإسلامِ الحیاءُ.» ۲
هر دینی را خُلق و خویی است، خوی اسلام شرم است.
در روایت قابل تأمل دیگری از رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم این طور آمده است که:
«اَلْإِسْلاَمُ عُرْیَانٌ فَلِبَاسُهُ اَلْحَیَاءُ.» ۳
اسلام، عریان است، پس لباس آن، حیا است.
بنابراین یک مسلمان نمی تواند نسبت به این خوی مهم اسلامی بی توجه باشد؛ چرا که در این صورت، ملبّس و مزیّن به لباس اسلام نخواهد بود.
آنچه که بحث حیا را شیرین تر می کند، روایاتی است که بهترین و زیباترین نوع حیا را معرفی می کنند. طبق این روایات، اگرچه بهترین نوعِ حیا، حیا داشتن نسبت به خداوند متعال است، آنچنان که امیرالمؤمنین علیه السلام می فرماید:
«أَفْضَلُ اَلْحَیَاءِ اِسْتِحْیَاؤُکَ مِنَ اَللَّهِ.» ۴
برترین حیا، حیا کردن از خداست.
چرا که انسانی که در حضور یک کودک مرتکب گناه نمی شود، چگونه می تواند حضور خداوند را نادیده گرفته، بی حیایی کند و آن گناه را مرتکب شود؟
اما زیباترین حیا، حیا داشتن نسبت به خودمان است. امام علی علیه السلام در این باره می فرمایند:
«أَحْسَنُ اَلْحَیَاءِ اِسْتِحْیَاؤُکَ مِنْ نَفْسِکَ.» ۵
زیباترین حیا، حیای تو از خویشتن است.
با توجه به این کلام نورانی حضرت امیر علیه السلام، قدر و منزلت انسانی تا به حدی است که سزاوار است انسان به هنگام خطاها و لغزش ها، حقیقت و جایگاه خویش در عالم را به یاد آورد؛ چرا که شاید همین امر، شرم و حیای او را نسبت به خویشتن برانگیخته و او را نسبت به حقیت و جایگاهش هشیارتر نموده و به تبع، بهترین نوع حیا که حیا داشتن نسبت به خداوند متعال است نیز نصیبت او گردد.
و شاید جمله «از خودت خجالت بکش.» که در میان ما رایج است، برگرفته از همین معنا باشد.
پی نوشت ها:
۱. نهج البلاغه، نامه ۶۹.
۲. رسول اکرم صلی الله علیه وآله وسلم/ روضةالواعظین، ج ۲، ص ۴۶۰.
۳. وسائل الشیعه، ج ۱۵، ص ۱۸۴.
۴. عیون الحکم، ج ۱، ص ۱۱۲.
۵. غررالحکم، ج ۱، ص ۲۰۰.
منبع:حوزه
نظر شما