چرا با بالا و پایین شدن‌های زندگی، فوراً آرامش خود را از دست می‌دهیم؟

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، آیا تابه‌حال طعم «زندگی با یک آیه» را چشیده‌اید؟ آن لحظه‌ای که در کورانِ یک سختی، آیه‌ای ناگهان در قلبتان می‌نشیند و تمام اضطراب‌ها را می‌شوید. یا در میانۀ یک دوراهیِ سرنوشت‌ساز، کلامی از قرآن همچون چراغی پُرنور مسیر پیش رو را روشن می‌کند؛ آیه‌ای که دیگر فقط متنی بر روی کاغذ نیست، بلکه به یک دوست صمیمی، یک مشاور حکیم و پناهگاهی امن تبدیل می‌شود. این تجربه همان اِکسیری است که روح را در هیاهوی دنیای امروز زنده نگه می‌دارد.

بنابر روایت مهر، «نهضتِ زندگی با آیه‌ها» برآمده از همین باور است؛ باوری که می‌گوید قرآن، کتابِ زندگی در متنِ میدان است، نه صرفاً کتابی برای نهادن در کُنجِ طاقچه. اکنون، برای سومین سالِ پیاپی، این نهضت سی آیۀ منتخب را به‌عنوان سی شاه‌کلید برای گشودنِ قفل‌های ذهنی و رفتاریِ جامعۀ امروز، محور حرکت خود قرار داده است و کتابی که پیشِ روی شماست، عصاره‌ای از این حرکت و تلاشی برای تجهیز شما در کارزار بزرگِ امروز است.

این کارزار، میدان نبردش نه فقط خاک‌ریزهای خاکی، که قلب‌ها و ذهن‌های ما و اطرافیانمان است. جنگ، جنگ روایت‌هاست؛ نبردی میان روایتِ امید و یأس، روایتِ عزت و تسلیم. خداوند از همۀ ما که با کتابش آشنا شده‌ایم، پیمانی گرفته است:لَتُبَیِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا تَکْتُمُونَهُ؛ «باید آن را برای مردم بیان کنید و کتمانش نکنید». این کتاب به شما کمک می‌کند تا ابتدا جان خود را از زلال وحی سیراب کنید و سپس، سفیر این آیه‌ها برای اطرافیانتان شوید و این پیام‌ها را به گوش جان دیگران نیز برسانید. این کتاب، یک جعبۀ مهمات فکری و معنوی برای شماست تا در این «جهاد تبیین»، با دلی قرص و بیانی رسا، وارد میدان شوید.

لِکَیْلَا تَأْسَوْا عَلَی مَا فَاتَکُمْ وَلَا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاکُمْ/حدید، آیۀ ۲۳

[بدانید حوادث، پیش از وقوع، در کتاب تقدیر الهی ثبت شده‌اند] تا بر آنچه از دستتان رفته، تأسف نخورید، و به آنچه به شما داده است، مغرورانه شادمان نگردید.

دوست دارم این‌طور فکر کنم که خدا در این آیه با ما جوان‌ترها حرف زده؛ با مایی که هنوز سرمان خیلی باد دارد؛ با مایی که هنوز سردوگرم این دنیا را نچشیده‌ایم. دوست دارم لحن این آیه را شبیه لحن بزرگ‌تری ببینم که از خامی ما خنده‌اش گرفته، که دستش را روی شانه‌مان گذاشته تا بگوید: نگران نباش! می‌گذرد. شبیه لحن دوست‌داشتنی حضرت ابوتراب(علیه‌السلام) که جایی فرموده بود: «دنیا دو روز است؛ روزی به کام تو و روز دیگر به زیان تو. پس چون به کام تو بود، سرمست نشو و چون به زیانت بود، غمگین مباش که هر دو مایۀ آزمایش توست».[۱]

فراتر از فرازونشیب‌ها

آرامش انسان‌ها اغلب به داشته‌ها و نداشته‌هایشان گره خورده است: با نعمتی سرمست و با ازدست‌دادنش مأیوس می‌شوند. چگونه می‌توان به آرامشی که این آیه تصویر می‌کند رسید؟ «<لِکَیْلَا تَأْسَوْا عَلَی مَا فَاتَکُمْ وَلَا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاکُمْ>؛ تا بر آنچه از دستتان رفته تأسف نخورید و به آنچه به شما داده است، مغرورانه شادمان نگردید.» (حدید/۲۳)

این آیه، میوۀ خبری است که در آیۀ قبل[۲] بیان شده است: همه حوادث، پیش از وقوع، در کتاب تقدیر الهی ثبت شده‌اند. «انسان اگر یقین کند که آنچه فوت شده باید می‌شد، و ممکن نبود که فوت نشود، و آنچه عایدش گشت باید می‌شد و ممکن نبود که نشود، چنین کسی نه در هنگام فوت نعمت خیلی غصه می‌خورد، و نه در هنگام فرج و آمدن نعمت.»[۳] پیروزی‌ها و شکست‌ها، داشتن‌ها و نداشتن‌ها، همگی بخشی از یک نقشۀ بزرگ و حکیمانه برای رشد ما هستند. فقط کافی است مؤمن باشی و وظیفه‌ات را به‌خوبی انجام دهی. آن وقت اگر جایی خداوند چیزی را به تو نداد یا داد و گرفت، نه اینکه نداشت یا نمی‌توانست؛ بلکه خیر بزرگ‌تری برایت می‌خواست. نه اینکه دوستت نداشت؛ او که از مادر به تو مهربان‌تر است! پس به کارگردانی‌اش اعتماد کن. امام صادق(علیه‌السلام) فرمود: «در شگفتم از مؤمن! خدا برای او چیزی مقدر نمی‌کند مگر اینکه خیر اوست. اگر بدنش را با قیچی‌ها تکه‌تکه کنند خیر اوست و اگر مالک شرق و غرب زمین شود، باز هم خیر اوست.»[۴]

همین اعتقاد بود که یحیی سنوار را به آن قهرمان شجاع و نترس تبدیل کرده بود. خودش می‌گفت: «من این سخن امام علی (رَضِی اللّه عَنه وَ أرضاه و کَرَّمَ اللّه وَجهَه) را از بر کرده‌ام که فرمود: از کدام‌یک از دو روزِ مرگ خود فرار کنم؟ روزی که [مرگ در آن] برایم مقدر نشده، یا روزی که مقدر شده است؟ ...از روزی که [مرگ] در آن مقدر نشده نمی‌ترسم و کسی هم در دنیا نمی‌تواند آن را [به روز مرگ من] تبدیل کند و از آنچه مقدر شده باشد، هیچ احتیاط و پرهیزی نجات‌بخش نیست.[۵] و اگر [مرگ] برایم نوشته شده باشد، [رخ خواهد داد] حتی اگر در عمق هزار مایلی زمین باشم و حتی اگر در برج‌های استوار و محکم باشم. من می‌دانم که حیات و زندگی فقط در دست خداوند سبحان و متعال است و اینکه تهدیدهای آن‌ها، ارادۀ آن‌ها و هواپیماهای آن‌ها، عمر مرا حتی یک روز هم کوتاه نخواهد کرد.»

_ از اتفاقات بد ناامید نشو و از اتفاقات خوب مغرور نشو؛ بدان که همۀ این‌ها امتحان است و باید به وظیفه‌ات عمل کنی.

_ در صورت بروز یک شکست، به‌جای فرورفتن در افسوس و ناامیدی، از آن درس بگیر و با قدرت ادامه بده.

_ وقتی به موفقیت مالی یا اجتماعی می‌رسی، خودت را گم نکن و با فخرفروشی دیگران را نرنجان. این نعمت‌ها همیشگی نیستند.

_ اگر فرزندت در کنکور یا یک مسابقه شکست خورد، به‌جای افسوس خوردن، به او یاد بده که این پایان راه نیست.

[۱]. نهج‌البلاغه، حکمت ۳۹۶.

[۲]. حدید، ۲۲: <مَا أَصَابَ مِنْ مُصِیبَةٍ فِی الْأَرْضِ وَلَا فِی أَنْفُسِکُمْ إِلَّا فِی کِتَابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَبْرَأَهَا...>

[۳]. محمدحسین طباطبایی، تفسیر المیزان (ترجمه)، ج۱۹، ص۲۹۴.

[۴]. کلینی، الکافی، ج۲، ص۶۲.

[۵]. صدوق، التوحید (للصدوق)، ج۱، ص۳۷۴.