اهمیّت صله رحم در اسلام تا چه حدّ است؟

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، مطلبی پیرامون اهمیّت صله رحم، در اسلام به صورت پرسش و پاسخ تقدیم شما فرهیختگان می شود.

پرسش:

اهمیّت صله رحم در اسلام تا چه حدّ است؟

پاسخ اجمالی:

صله رحم در اسلام به قدری با اهمیت است که خداوند در قرآن می فرماید: «اگر [از این دستورها] روی گردان شوید، جز این انتظار می رود که در زمین فساد و قطع پیوند خویشاوندی کنید؟!». هم چنین پیامبر(ص) می فرماید: «پیوند با خویشاوندان، شهرها را آباد، و بر عمرها می افزاید هر چند انجام دهندگان آن از نیکان نباشند»، و در مقابل، زشتی قطع رحم به حدی است که باز حضرت فرمودند: «مبغوض ترین عمل در پیشگاه خداوند پس از شرک، قطع رحم است».

پاسخ تفصیلی:

اسلام نسبت به صله رحم، کمک، حمایت و محبت نسبت به خویشاوندان اهمیت فوق العاده ای قائل شده است، قطع رحم و بریدن رابطه از خویشان و بستگان را شدیداً نهی کرده است.

اهمیت صله رحم تا آنجا است که پیامبر اسلام(صلی الله علیه وآله) می فرماید: «صِلَةُ الرَّحِمِ تَعْمُرُ الدِّیارَ وَ تَزِیدُ فِی الأَعْمارِ وَ إِنْ کانَ أَهْلُها غَیْرَ أَخْیار»؛ (پیوند با خویشاوندان شهرها را آباد می سازد، و بر عمرها می افزاید هر چند انجام دهندگان آن از نیکان هم نباشند).

و در سخنان امام صادق(علیه السلام) می خوانیم: «صِلْ رَحِمَکَ وَ لَوْ بِشَرْبَة مِنْ ماء وَ أَفْضَلُ ما یُوصَلُ بِهِ الرَّحِمُ کَفُّ الأَذی عَنْه»؛ (پیوند خویشاوندی خویش را حتی با جرعه ای از آب محکم کن و بهترین کار برای صله رحم، دست کشیدن از آزار و مزاحمت آنان است!).

زشتی و گناه قطع رحم، به حدی است که امام سجاد(علیه السلام) به فرزند خود نصیحت می کند که از مصاحبت با پنج طایفه بپرهیزد، یکی از آن پنج گروه کسانی هستند که قطع رحم کرده اند، فرموده است:

«... وَ إِیّاکَ وَ مُصاحَبَةَ الْقاطِعِ لِرَحِمِهِ فَإِنِّی وَجَدْتُهُ مَلْعُوناً فِی کِتابِ اللّهِ»؛ (بپرهیز از معاشرت با کسی که قطع رحم کرده که قرآن او را ملعون و دور از رحمت خدا شمرده است). (3)
در سوره «محمّد»(صلی الله علیه وآله) آیات 22 و 23 می فرماید:

«فَهَلْ عَسَیْتُمْ إِنْ تَوَلَّیْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِی الأَرْضِ وَ تُقَطِّعُوا أَرْحامَکُمْ * أُولئِکَ الَّذینَ لَعَنَهُمُ اللّه»؛ (... اگر [از این دستورها] روی گردان شوید، جز این انتظار می رود که در زمین فساد و قطع پیوند خویشاوندی کنید؟! * آنها کسانی هستند که خداوند از رحمت خویش دورشان ساخته!).

کوتاه سخن این که: قرآن نسبت به قاطعان رحم و برهم زنندگان پیوند خویشاوندی تعبیرات شدیدی دارد، و احادیث اسلامی نیز آنها را سخت مذمت کرده است.
از پیامبر اسلام(صلی الله علیه وآله) پرسیدند: مبغوض ترین عمل در پیشگاه خداوند کدام است؟

در پاسخ فرمود: «شرک به خدا».

پرسیدند بعد از آن؟ فرمود: «قطع رحم».

علت این که اسلام نسبت به نگهداری و حفظ پیوند خویشاوندی این همه پافشاری کرده، این است که: همیشه برای اصلاح، تقویت، پیشرفت، تکامل و عظمت بخشیدن به یک اجتماع بزرگ، چه از نظر اقتصادی یا نظامی، و چه از نظر جنبه های معنوی و اخلاقی، باید از واحدهای کوچک آن شروع کرد، با پیشرفت و تقویت تمام واحدهای کوچک، اجتماع عظیم، خود به خود اصلاح خواهد شد.

اسلام برای عظمت مسلمانان از این روش به نحو کامل تری بهره برداری نموده است، دستور به اصلاح واحدهائی داده که معمولاً افراد از کمک و اعانت و عظمت بخشیدن به آن روگردان نیستند.

زیرا تقویت بنیه افرادی را توصیه می کند که خونشان در رگ و پوست هم در گردش است، اعضای یک خانواده اند، و پیداست هنگامی که اجتماعات کوچک خویشاوندی نیرومند شد، اجتماع عظیم آنها نیز عظمت می یابد و از هر نظر قوی خواهد شد، شاید حدیثی که می گوید: «صله رحم باعث آبادی شهرها می گردد»، (5) به همین معنی اشاره باشد. (6)

پی نوشت:

(1). «سفینة البحار»، جلد 1، صفحه 514؛ «بحار الانوار»، جلد 47، صفحه 163.

(2). «سفینة البحار»، جلد 1، صفحه 514؛ «بحار الانوار»، جلد 71، صفحه 88؛ «کافی»، جلد 2، صفحه 151، حدیث 9 (دار الکتب الاسلامیة).

(3). «سفینة البحار»، جلد اول، صفحه 516 (ماده رحم)؛ «بحار الانوار»، جلد 71، صفحه 196؛ «کافی»، جلد 2، صفحه 377، حدیث 7.

(4). «سفینة البحار»، ماده رحم؛ «کافی»، جلد 2، صفحه 289، حدیث 4؛ «بحار الانوار»، جلد 69، صفحه 106، حدیث 4 و صفحه 196، حدیث 20.

(5). « بحار الانوار»، جلد 47، صفحات 163 و 211.

(6). گرد آوری از کتاب: تفسیر نمونه، آیت الله العظمی مکارم شیرازی، دار الکتب الإسلامیه، چاپ پنجاه و پنجم، ج 1، ص 195.

منبع:حوزه