به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، بررسی شیوههای خطابهی رهبران انقلاب اسلامی، بهویژه بهرهگیری ایشان از آیات قرآن کریم، از آن دست موضوعاتی است که هم از منظر علوم سیاسی و هم از منظر مطالعات دینی حائز اهمیت فراوان است.
بنابر روایت حوزه، نخست آنکه قرآن کریم بهعنوان مهمترین منبع هدایت در تفکر اسلامی، جایگاه ویژهای در فرهنگ سیاسی ایران دارد و رهبران انقلاب همواره از این ظرفیت برای تبیین مسائل روز بهره بردهاند و اینکه انتخاب آیات در بحرانیترین مقاطع تاریخی، نشاندهندهی نگاه راهبردی و معنوی رهبری انقلاب به مسائل کشور است؛ نگاهی که تاریخ را با قرآن پیوند میزند و الگویی برای تحلیل شرایط امروز ارائه میدهد. از این رو، بازخوانی این آیات و تحلیل پیامهای پشت آنها، نه تنها گذشته را روشن میسازد، بلکه چراغی برای آینده است.
یکی از ویژگیهای برجستهی شیوههای سخنرانیهای رهبر شهید آیتالله عظمی خامنهای (بهویژه در دیدارهای مهم) انتخاب هوشمندانهی آیاتی از قرآن کریم به عنوان طلایهی بیاناتشان بود. این انتخابها اصلاً تصادفی نبودند، بلکه آیات منتخب همواره ارتباط معنادار و عمیقی با مسائل روز جامعه و محورهای اصلی سخنرانی داشتند و چراغ راهی برای مخاطبان در درک شرایط پیشرو محسوب میشدند.
ایشان در شرایطی خطیر، آیهی
هُوَ الَّذِی أَنْزَلَ السَّکِینَةَ فِیْ قُلُوْبِ الْمُؤْمِنِیْنَ لِیَزْدَادُوْاْ إِیمَانًا مَعَ إِیمَانِهِمْ ۗ وَلِلَّهِ جُنُوْدُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ وَکَانَ اللَّهُ عَلِیْمًا حَکِیْمًا (سوره فتح، آیه ۴)
را تلاوت میفرمودند؛ آیهای که به نزول آرامش بر دلهای مؤمنان در جریان پرالتهاب صلح حدیبیه اشاره دارد.
این انتخاب پیامی روشن داشت: همانطور که خداوند پس از آن حوادث سخت، سکینه و آرامش را بر مسلمانان نازل کرد، پس از بحرانهای خاص کشور هم آرامش به کشور بازخواهد گشت.
در سخنرانی ۱۴ خرداد ۱۳۹۳، رهبر شهید آیتالله خامنهای دو آیه را تلاوت فرمودند که هر یک ناظر به یکی از چالشهای اساسی انقلاب اسلامی بود:
*آیه اول: پاسداشت پیشگامان و وحدت داخلی
رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلِإِخْوَانِنَا الَّذِینَ سَبَقُونَا بِالْإِیمَانِ وَلَا تَجْعَلْ فِیْ قُلُوبِنَا غِلًّا لِلَّذِینَ آمَنُوا رَبَّنَا إِنَّکَ رَءُوفٌ رَحِیمٌ (سوره حشر، آیه ۱۰).
این آیه مبارکه بر ایجاد و تقویت فضای برادری، وحدت و محبت در جامعه اسلامی تأکید دارد. این بدان معناست که مؤمنان باید خیر و نیکی را نه فقط برای خود، بلکه برای تمام برادران ایمانیشان بخواهند؛ دلها را از کینه و حسد پاک سازند؛ و البته این دعوت به مدارا، به معنای چشمپوشی از انحرافات، تخلفات غیرقانونی و رفتارهای غیرشرعی نیست؛
چرا که آیات دیگری از این سوره نیز بر لزوم ایستادگی در برابر پیمانشکنان و متجاوزان تأکید دارد.
*آیه دوم: استقامت در برابر استکبار جهانی
قَالَ مُوسَیٰ رَبَّنَا إِنَّکَ آتَیْتَ فِرْعَوْنَ وَمَلَأَهُ زِینَةً وَأَمْوَالًا فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا رَبَّنَا لِیَضِلُّوا عَنْ سَبِیلِکَ ۖ رَبَّنَا اطْمِسْ عَلَیٰ أَمْوَالِهِمْ وَاشْدُدْ عَلَیٰ قُلُوبِهِمْ فَلَا یُؤْمِنُوا حَتَّیٰ یَرَوُا الْعَذَابَ الْأَلِیمَ (سوره یونس، آیه ۸۸).
این آیه، دعای حضرت موسی (ع) در آخرین مرحلهی مبارزه با فرعون است؛ هنگامی که تمام ابزارهای هدایت را بهکار بست، اما فرعون و اشراف مستکبر اطرافش همچنان بر تکبر و عناد اصرار ورزیدند.
- ملأ: به معنای اشراف و دارودستهی فرعون.
- زینة: به آرایش و تجملاتی اشاره دارد که آنان را در نظر مردم جذاب میسازد.
- اطْمِسْ عَلَیٰ أَمْوَالِهِمْ: به معنای نابودی و بیارزش شدن ثروتهایشان.
رهبر شهید آیتالله العظمی خامنهای با قرائت این آیه، ناظران داخلی و بینالمللی را به مهمترین ویژگی فرعون (یعنی استکبار) و مصداق بارز آن در عصر حاضر متوجه ساختند.
حکومت آمریکا
حکومت آمریکا، که فرعونوار دارای ذائقهی سلطهگری است و با برخورداری از زینتها و توان اقتصادی خود بر دیگر کشورها زورگویی میکند و از پذیرش حق سر باز میزند؛
آمریکا که در چهار دهه گذشته با انواع توطئهها علیه جمهوری اسلامی اقدام کرده از کمک به صدام در جنگ تحمیلی و طراحی کودتاها، گرفته تا تحریمهای ظالمانه، فتنهگریهای داخلی، جنگهای رسانهای و حتی ترور دانشمندان ایرانی.
رهبر شهید حضرت آیتالله خامنهای در این سخنرانی، با تلاوت این دو آیه، نقشهی راه انقلاب را در برابر دو چالش اساسی ترسیم فرمودند:
- در برابر چالش درونی (تفرقهافکنی و ایجاد شکاف در جامعه)، راهکار انسجام داخلی، وحدت و برادری** را ارائه دادند.
- در برابر چالش بیرونی(دشمنی و مزاحمتهای استکبار جهانی، بهویژه آمریکا)، راهکار استقامت، پایداری در مسیر الهی و ایستادگی در برابر ظلم را تجویز نمودند.
این آیات، چراغهایی هستند که همچنان فروغشان مسیر آینده را روشن میسازد.
نظر شما