به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، در آیات ۳۶ تا ۴۳ سوره احزاب فضای سخن از میدان انتخاب و تسلیم در برابر فرمان الهی آغاز میشود و به تدریج به افقی از امید، نصرت و همراهی دائمی خداوند با مؤمنان میرسد.
بنابر روایت فارس، در تفسیر المیزان، این آیات نهفقط احکام فردی، بلکه نقشهای برای زیست مؤمنانه در شرایط سخت از جمله هنگام هجوم دشمن ارائه میدهند.
نقطه آغاز مقاومت تسلیم در برابر فرمان الهی است
آیه ۳۶ با لحنی قاطع، معیار تصمیمگیری مؤمن را روشن میکند، وقتی خدا و پیامبر حکمی صادر کنند، دیگر جایی برای تردید و انتخاب شخصی باقی نمیماند. این آیه در واقع روح «عبودیت» را تعریف میکند، یعنی مؤمن واقعی کسی است که در بزنگاهها، خواست خدا را بر خواست خود ترجیح میدهد.
در میدان جنگ و مواجهه با دشمن نیز همین اصل جاری است. بسیاری از شکستها از آنجا آغاز میشود که افراد، محاسبات شخصی، ترسها یا منافع کوتاهمدت را جایگزین فرمان الهی میکنند. اما جامعهای که بر مدار اطاعت شکل بگیرد، دچار تزلزل نمیشود. چنین جامعهای حتی در برابر دشمنی قدرتمند، درونی مستحکم دارد و این همان ریشه مقاومت است.
شرط پیروزی بر دشمن شکستن تعلقات است
در ادامه آیات، به ماجرای ازدواج پیامبر با همسر مطلقه زید اشاره میشود، موضوعی که در ظاهر یک مسئله شخصی است، اما در حقیقت، شکستن یک سنت غلط اجتماعی را دنبال میکند. در تفسیر المیزان، این ماجرا نمادی از مقابله با «قیدهای ذهنی و فرهنگی» است که مانع اجرای حق میشوند.
در میدان تقابل با دشمن نیز، بسیاری از موانع، بیرونی نیستند بلکه در ذهن و فرهنگ ما ریشه دارند، ترس از قدرت دشمن، عادت به وضعیت موجود، یا وابستگی به ساختارهای غلط. این آیات به مؤمنان میآموزد که اگر فرمان الهی اقتضا کند، باید این زنجیرها را شکست حتی اگر هزینه اجتماعی داشته باشد.
چنین روحیهای، دشمن را در نقطه ضعف قرار میدهد چرا که دشمن بیش از هر چیز روی تردید و وابستگیهای درونی حساب میکند.
دشمن محکوم به شکست است
آیه ۳۸ و ۳۹ به یک اصل کلیدی اشاره میکنند، «سنت خداوند» در تاریخ تغییر نمیکند. پیامبران پیشین نیز مأمور بودند بیپروا پیام الهی را ابلاغ کنند و از هیچ قدرتی جز خدا نترسند.
این بخش تأکید بر یک قانون دائمی است، اینکه جبهه حق اگر وظیفه خود را انجام دهد، در مسیر سنتهای الهی قرار میگیرد و این سنتها بهگونهای طراحی شدهاند که در نهایت به پیروزی حق و شکست باطل منتهی میشوند.
این یعنی در شرایطی که دشمن با تهاجم نظامی یا رسانهای وارد میدان میشود، مؤمنان نباید صرفاً به محاسبات ظاهری نگاه کنند. تاریخ نشان داده است که هرگاه جبهه حق بر اصول خود ایستاده، حتی اگر در ظاهر تحت فشار بوده، در نهایت ورق به نفع او برگشته است.
فقط از خدا بترسیددر ادامه، قرآن تأکید میکند که پیامآوران الهی «از هیچکس جز خدا نمیترسند». این نکته در فضای جنگی و تهاجم دشمن، حیاتی است. ترس، مهمترین سلاح دشمن است، سلاحی که پیش از هر گلولهای، روحیه را هدف قرار میدهد.
این ترسزدایی به معنای بیاحتیاطی نیست، بلکه به معنای آزاد شدن از سلطه روانی دشمن است. وقتی ترس از غیر خدا از دلها بیرون رود، تصمیمها شجاعانه و الهی میشوند.
جامعهای که از دشمن نترسد، حتی اگر امکانات کمتری داشته باشد، میتواند معادلات را تغییر دهد. چرا که دشمن، بیش از قدرت مادی، به فروپاشی روحی طرف مقابل امید دارد.
خدا همواره با مؤمنان است، امید داشته باشید
آیات ۴۱ تا ۴۳ سوره احزاب ناگهان فضا را از میدان سختی به افق نور و آرامش میبرد و میفرماید «ای کسانی که ایمان آوردهاید، خدا را بسیار یاد کنید... اوست که بر شما درود میفرستد و فرشتگانش نیز تا شما را از تاریکیها به سوی نور خارج کنند.»
این آیات نشانهای از «ولایت و عنایت دائمی خداوند» است. یعنی مؤمنان در سختترین شرایط هم تنها نیستند. ذکر خدا، صرفاً یک عمل زبانی نیست، بلکه پیوندی است که دل را به منبع قدرت متصل میکند.
در شرایط هجوم دشمن، این ذکر و یاد الهی، کارکردی حیاتی دارد، اینکه دلها را از اضطراب خالی میکند، امید را زنده نگه میدارد و نگاه را از ظاهر تهدید به باطن نصرت میبرد، خداوند خود وعده میدهد که مؤمنان را از تاریکیها به نور میبرد یعنی حتی اگر صحنه، تاریک و پرخطر به نظر برسد، پایان مسیر روشن است.
مسیری که از اطاعت خدا شروع شود، انتهایش پیروزی است
این آیات یک مسیر کامل را ترسیم میکنند، مرحله اول آغاز با تسلیم در برابر فرمان خدا، دوم عبور از تعلقات و ترسها، سوم ایستادگی در مسیر سنتهای الهی و چهارم رسیدن به آرامش و نصرت الهی
در چنین مسیری، دشمن حتی اگر با تمام توان وارد میدان شود در نهایت در برابر اراده الهی و استقامت مؤمنان شکست میخورد.
پیام این آیات برای امروز روشن است، یعنی اگر جامعه مؤمن، از درون محکم باشد و پیوند خود را با خدا حفظ کند، هیچ تهاجمی حتی گسترده و پیچیده نمیتواند آینده او را تاریک کند. پایان این مسیر، همان است که خدا وعده داده، یعنی خروج از تاریکیها و رسیدن به نور.
تلاوت این آیات را که در صفحه ۴۲۳ قرآن کریم واقع است، ببینید و بشنوید.
نظر شما