روایت امدادگران گمنام از روزهای جنگ/ امداد در سایه بحران؛ وقتی مردم به کمک مردم می‌آیند

به گزارش خبرآنلاین، سایه شوم جنگ بالاخره گسترده شد و آمریکا و اسرائیل به ایران حمله کردند، با آغاز درگیری‌های نظامی و گسترش حملات به مناطق شهری، بسیاری از محله‌های مسکونی با موجی از خسارات ناگهانی مواجه شدند؛ شیشه‌های شکسته، دیوارهای ترک‌خورده و خانه‌هایی که در لحظه‌ای کوتاه آرامش خود را از دست داده بودند. در چنین شرایطی، پیش از آنکه روند بازسازی رسمی آغاز شود، این مردم بودند که به یاری یکدیگر شتافتند. گروه‌های داوطلب مردمی، متشکل از افراد با مشاغل و تخصص‌های مختلف، به‌سرعت سازماندهی شدند و به محل‌های آسیب‌دیده رفتند.

شکل‌گیری یک همدلی مردمی در دل بحران

با شدت گرفتن حملات و آسیب به مناطق مسکونی، گروه‌های مردمی به‌صورت خودجوش وارد میدان شدند؛ افرادی که نه شغلشان امدادگری بود و نه الزام سازمانی داشتند، اما حس مسئولیت اجتماعی آن‌ها را به دل حادثه کشاند، مرتضی شیخ احمد و احمد کاتبی از جمله این داوطلبان هستند که در قالب یک گروه مردمی در منطقه دو تهران، نقش مهمی در ساماندهی و امدادرسانی به ساختمان‌های آسیب‌دیده ایفا کردند.

به گفته احمد کاتبی، فعالیت‌های پیشین او محدود به کمک‌های موردی در حوادثی مانند زلزله بوده، اما در این بحران، با آشنایی با یک گروه منسجم مردمی، به‌صورت جدی وارد میدان شده است. این گروه با ایجاد شبکه‌ای ارتباطی، به‌سرعت نیروهای داوطلب را برای حضور در محل‌های حادثه فراخوان می‌کرد.

از فراخوان تا حضور در صحنه

فرآیند اعزام نیروها به گفته کاتبی، بر پایه اطلاع‌رسانی سریع و هماهنگی با نهادهای شهری انجام می‌شد. پس از اعلام هر حادثه، داوطلبان از طریق کانال‌های ارتباطی اعلام آمادگی کرده و به محل اعزام می‌شدند. کاتبی در حدود هشت مأموریت در این مدت حضور داشته که عمدتاً در محدوده منطقه دو تهران متمرکز بوده است.

در همین حال، مرتضی شیخ احمد نیز از شکل‌گیری گسترده‌تر این فعالیت‌ها سخن می‌گوید. به گفته او، گروهی متشکل از ۴۰ تا ۵۰ نفر به‌سرعت شکل گرفت و در ادامه، صدها نفر دیگر نیز به این جریان پیوستند. در مجموع، حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ نفر در عملیات‌های مختلف مشارکت داشتند و به بیش از ۸۰۰ واحد مسکونی خدمات ارائه کردند.

گستره خسارات؛ از زیرساخت تا منازل مسکونی

روایت‌های میدانی این دو امدادگر نشان می‌دهد که خسارات وارد شده، طیف گسترده‌ای را دربر می‌گرفت؛ از آسیب به زیرساخت‌هایی مانند پست‌های برق تا تخریب خانه‌های مسکونی. کاتبی توضیح می‌دهد که در بسیاری از موارد، موج انفجار باعث شکستن شیشه‌ها، تخریب دیوارها و آسیب به ساختمان‌های اطراف شده بود.

او تأکید می‌کند که تیم‌های مردمی معمولاً پس از حضور نیروهای رسمی امدادی وارد صحنه می‌شدند و تمرکز اصلی آن‌ها بر پاکسازی، جمع‌آوری ضایعات و آماده‌سازی محیط برای بازگشت نسبی زندگی به جریان عادی بود.

امدادرسانی؛ فراتر از عملیات فیزیکی

فعالیت این گروه‌ها تنها به اقدامات فیزیکی محدود نمی‌شد. مرتضی شیخ احمد از نقش مهم حمایت‌های روانی سخن می‌گوید. به گفته او، در کنار تیم‌های عملیاتی، روانشناسان داوطلب نیز حضور داشتند تا به افرادی که دچار اضطراب و آسیب روحی شده بودند، کمک کنند.

او فضای حاکم بر صحنه را «چندگانه» توصیف می‌کند؛ ترکیبی از نگرانی، اضطراب و در عین حال، تلاش برای حفظ آرامش. به گفته او، امدادگران ناگزیر بودند بر اضطراب درونی خود غلبه کنند تا بتوانند به دیگران آرامش منتقل کنند.

بازسازی اولیه؛ از پاکسازی تا نصب نایلون

یکی از مهم‌ترین اقدامات داوطلبان، بازسازی اولیه منازل آسیب‌دیده بود. کاتبی توضیح می‌دهد که پس از پاکسازی، تیم‌ها اقدام به جمع‌آوری شیشه‌های شکسته و نصب پوشش‌های موقت مانند نایلون برای پنجره‌ها می‌کردند تا شرایط حداقلی برای سکونت فراهم شود. این اقدامات تا زمان حضور نیروهای تخصصی برای تعمیرات اساسی ادامه داشت.

جلوه‌های همدلی؛ از داوطلبان تا ساکنان

هر دو امدادگر بر یک نکته مشترک تأکید دارند و آن همدلی گسترده مردم است. به گفته کاتبی، استقبال از فراخوان‌ها چشمگیر بوده و بسیاری از جوانان به‌صورت داوطلبانه برای کمک اعلام آمادگی می‌کردند. در مقابل، ساکنان مناطق آسیب‌دیده نیز با رفتارهای محبت‌آمیز، قدردانی خود را از امدادگران نشان می‌دادند.

مرتضی شیخ احمد نیز این همراهی را نشانه‌ای از سرمایه اجتماعی جامعه می‌داند؛ سرمایه‌ای که در شرایط بحران، خود را به‌وضوح نشان می‌دهد.

امید به آرامش پایدار

در میان روایت‌های تلخ از خسارات و اضطراب، یک خواسته مشترک در سخنان این دو امدادگر داوطلب دیده می‌شود، بازگشت آرامش و حفظ همبستگی برای آینده. آن‌ها با وجود تجربه صحنه‌های دشوار، بر تداوم روحیه همبستگی و امید به آینده‌ تأکید دارند. 

۲۳۳۲۳۳