به گزارش خبرآنلاین، اکونومیست مینویسد بسیاری در کشورهای عربی جنوب خلیج فارس امیدوار بودند که توافق آتشبس در جنگ آمریکا علیه ایران، پایانی سریع بر جنگ و آشفتگیهای اقتصادی ناشی از آن باشد؛ اما در عوض، با وضعیتی معلق و بلاتکلیف مواجه شدند. دوران آتشبس موقت اکنون به اندازه کل دوران درگیری فعال شدهاست.
با وجود چند درگیری پراکنده در تنگه هرمز و حملات ایران به امارات متحده عربی، شاید جنگ متوقف شده باشد، اما صلح پایداری نیز در کار نیست؛ و به همین دلیل، تردد در تنگه هرمز تقریباً به صفر رسیده است.
با تداوم گفتگوها، برخی از ساکنان منطقه شروع به پرسیدن سوالی کردهاند که پیشتر تصورناپذیر بود: اگر این وضعیت ماهها طول بکشد چه خواهد شد؟ کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس تاکنون بحران را به خوبی مدیریت و دهها میلیارد دلار برای حمایت از اقتصادهای خود هزینه کردهاند. مقامها با اطمینان میگویند که میتوانند اندکی آشفتگیِ بیشتر را تاب بیاورند و پس از پایان بحران، به سرعت به وضعیت عادی بازگردند. با این حال، با تبدیل شدن هفتهها به ماهها، خطر آسیبهای ماندگار افزایش مییابد.
نفت حدود یکچهارم تولید ناخالص داخلی منطقه و بخش اعظم درآمدهای صادراتی آن را تشکیل میدهد. صادرات نفت عربستان سعودی از زمان آغاز جنگ حدود یکسوم و صادرات امارات به نصف کاهش یافته است. بحرین، کویت و قطر تقریباً هیچ صادراتی نداشتهاند. امین ناصر، مدیرعامل شرکت ملی نفت عربستان (آرامکو)، در ۱۰ مه گفت: «اگر محدودیتهای تجاری و کشتیرانی بیش از چند هفته دیگر ادامه یابد، پیشبینی میکنیم اختلال در عرضه تداوم یافته و بازار در سال ۲۰۲۷ به حالت عادی بازگردد.»
بخش انرژی تنها بخشی نیست که تشنه یک توافق پایدار است. صنعت سفر و گردشگری را در نظر بگیرید که پیش از جنگ بیش از ۱۱ درصد از تولید ناخالص داخلی کشورهای خلیج فارس را به خود اختصاص میداد. در کشوری مانند امارات این حوزه سهم بسیار بیشتری نسبت به کشورهای دیگر داشت. اگرچه گردشگران کمی به منطقه میآیند، اما ترافیک مسافران ترانزیتی باعث شده ایرلاینهای منطقه سرپا بمانند. هواپیمایی امارات، بزرگترینِ آنها، در ماههای مارس و آوریل مجموعاً ۴.۷ میلیون مسافر را جابهجا کرد. این رقم تنها حدود ۵۰ درصد از ظرفیت معمول این شرکت مستقر در دبی است، اما باز هم بهتر از آن چیزی است که از یک شرکت هواپیمایی انتظار میرود که قطب اصلیاش (فرودگاه دبی) بارها بمباران شده است. خبرنگار اکونومیست در پروازهای اخیر به دوحه، دبی و ریاض، اغلب با هواپیماهای پر از مسافر مواجه شدهاست.
اما به محض خروج از فرودگاه، اوضاع تیره و تار به نظر میرسد. هتلها چنان خالی هستند که متصدیان پذیرش میتوانند مهمانان را به نام صدا بزنند، زیرا هیچکس دیگری در آن روز برای اقامت مراجعه نکرده است. در بحرین، ارزش مخارج کارتهای اعتباری در هتلها در ماه مارس ۶۴ درصد کمتر از فوریه بوده است. موسسه رتبهبندی «مودیز» برآورد میکند که نرخ اشغال هتلها در دبی در این فصل تنها ۱۰ درصد باشد، در حالی که این رقم در ماه فوریه ۸۰ درصد بود. دهها هزار کارگر در سراسر منطقه از مشاغل بخش خدمات اخراج شده یا به مرخصی اجباری بدون حقوق فرستاده شدهاند.
به رغم بسته شدن تنگه هرمز، فروشگاهها همچنان پر از کالا هستند. عربستان سعودی به یک «رگ حیاتی» تبدیل شده است؛ کالاها با کشتی به بنادر دریای سرخ این کشور میرسند و سپس از راه زمینی به کشورهای همسایه منتقل میشوند. کمبودهای زمان جنگ ناچیز به نظر میرسند: رستورانها به خاطر تمام شدن گوشت واگیوی استرالیایی یا پنیر بوراتای ایتالیایی عذرخواهی میکنند و تنها فروشگاه مجاز نوشیدنی الکلی در ریاض گهگاه با اتمام موجودی برخی کالاها مواجه میشود. اما هزینه این کار هم برای دولتها و هم برای خردهفروشان سرسامآور بوده است. یکی از تجار میگوید: «به ما گفته شد هر چقدر لازم است هزینه کنیم تا قفسهها خالی نمانند.»
توانایی کشورهای منطقه برای مقابله با این وضعیت متفاوت است. قطریها میگویند با وجود توقف تقریباً کامل درآمدهای صادراتی گاز، هلیوم و سایر کالاها، میتوانند تا چند ماه دیگر دوام بیاورند. بانکهای امارات همچنان از سرمایه خوبی برخوردارند؛ آنها پرداخت وامها را به تعویق انداخته و کارمزد هزاران کسبوکار را بخشیدهاند که بخشی از بسته حمایتی بیش از ۶ میلیارد درهمی (۱.۶ میلیارد دلاری) این کشور است. از سوی دیگر، بحرین پیش از این یک قرارداد سوآپ ارزی ۵.۴ میلیارد دلاری با امارات امضا کرده است و در صورت تداوم بحران، ممکن است به کمکهای مالی بیشتری نیاز داشته باشد.
بسیاری از مقامات و مدیران، «پایان تابستان» را یک ضربالاجل کلیدی میدانند. چند ماه آینده به هر حال به دلیل گرمای طاقتفرسا که بازدیدکنندگان و ساکنان را فراری میدهد، فصل مرده محسوب میشود. اما تا سپتامبر، مهاجران باید از تعطیلات بازگردند و شرکتها باید برای استقبال از میلیونها گردشگر و شرکتکنندگان در کنفرانسها آماده شوند. اگر تا آن زمان آمریکا و ایران به توافقی نرسند که تنگه را بازگشایی کرده و شبح جنگ را از منطقه دور کند، یک رکود موقت میتواند به چیزی بسیار جدیتر و مخربتر تبدیل شود.
۴۲/۴۲
نظر شما