به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، کارآگاهی به شیوههای قدیمی همراه با فناوری مدرن به کشف نسخهای خطی انجامیده که شعری را در بر دارد که یک کارگر مزرعه ۱۳۰۰ سال پیش نوشته بود.
پژوهشگران کالج ترینیتی دوبلین در شهر رم نسخهای خطی مربوط به اوایل قرن نهم را پیدا کردهاند که یکی از قدیمیترین نسخههای باقیمانده از نخستین شعر شناختهشده به زبان انگلیسی را در خود دارد.
این نسخه خطی که در کتابخانه مرکزی ملی رم کشف شد، شامل «سرود کادمون» است و تاریخ آن به حدود سالهای ۸۰۰ تا ۸۳۰ میلادی بازمیگردد. این موضوع آن را به سومین نسخه قدیمی شناختهشده از این شعر تبدیل میکند.
این کشف اهمیت ویژهای دارد، زیرا این نسخه لاتین شعر را به زبان انگلیسی باستان در متن اصلی خود جای داده است. در دو نسخه قدیمیتر که در کمبریج و سنپترزبورگ نگهداری میشوند، شعر به لاتین آمده و نسخه انگلیسی باستان فقط در حاشیه یا در پایان متن افزوده شده است.
به گفته پژوهشگران دانشکده زبان انگلیسی کالج ترینیتی، قرار گرفتن شعر انگلیسی باستان در متن اصلی نسخه رم نشان میدهد که خوانندگان آثار بید به شعر انگلیسی باستان ارزش واقعی قائل بودهاند.
«سرود کادمون» بیش از ۱۳۰۰ سال پیش سروده شده است. این شعر نهسطری خداوند را برای آفرینش جهان میستاید و گفته میشود که توسط یک گاوچران از ویتبی در نورث یورکشایر پس از یک دیدار الهی سروده شده است.
این شعر به زبان انگلیسی باستان نوشته شده بود؛ گونهای از زبان انگلیسی که در اوایل قرون وسطی به کار میرفت. این شعر به این دلیل باقی مانده است که در برخی نسخههای تاریخ کلیسایی مردم انگلستان گنجانده شده بود؛ اثری لاتین از سده هشتم درباره تاریخ انگلستان که توسط «بیدِ گرامی»، راهبی از شمال انگلستان، نوشته شده بود.
این نسخه خطی توسط دکتر الیزابتا ماگنانتی و دکتر مارک فالکنر از دانشکده زبان انگلیسی کالج ترینیتی شناسایی شد؛ هر دو از متخصصان نسخههای خطی قرون وسطایی هستند. یافتههای آنها توسط انتشارات دانشگاه کمبریج در نشریه دسترسیآزاد Early Medieval England and its Neighbours منتشر شده است.
اثر بید، در کتابخانه کالج ترینیتی دوبلین.
اعتبار تصویر: کالج ترینیتی دوبلین.
دکتر الیزابتا ماگنانتی توضیح داد: «من در رم با ارجاعات متناقضی درباره کتاب تاریخ بید روبهرو شدم؛ برخی به وجود آن اشاره میکردند و برخی دیگر نشان میدادند که این نسخه از بین رفته است. وقتی کتابخانه وجود آن را تأیید کرد و نسخه خطی برای ما دیجیتالی شد، بسیار هیجانزده شدیم که دیدیم این نسخه شامل متن انگلیسی باستانِ «سرود کادمون» است و این متن در دلِ متن لاتین جای گرفته است.»
جادوی دیجیتالسازی به دو پژوهشگر در ایرلند امکان داده است تا اهمیت نسخهای خطی را که اکنون در رم نگهداری میشود تشخیص دهند؛ نسخهای که شعری را در خود دارد که حدود هزار و پانصد سال پیش به شکلی شگفتانگیز توسط یک گاوچران خجالتی در شمال انگلستان سروده شده بود. این کشف گواهی است بر قدرت کتابخانهها در تسهیل پژوهشهای جدید از طریق دیجیتالی کردن مجموعههایشان و در دسترس قرار دادن رایگان آنها به صورت آنلاین.
چرا این موضوع مهم است؟
دکتر مارک فالکنر گفت: «در مجموع حدود سه میلیون واژه از زبان انگلیسی باستان باقی مانده است، اما بخش بزرگی از این متون به سدههای دهم و یازدهم تعلق دارند. سرود کادمون تقریباً نمونهای یگانه از بازماندههای قرن هفتم است و ما را به نخستین مراحل زبان نوشتاری انگلیسی پیوند میدهد. به عنوان قدیمیترین شعر شناختهشده به زبان انگلیسی باستان، امروزه از آن به عنوان آغاز ادبیات انگلیسی یاد میشود.
کشف یک نسخه تازه از اوایل قرون وسطی از این شعر، پیامدهای مهمی برای درک ما از زبان انگلیسی باستان و ارزشی که برای آن قائل بودند دارد. بید در کتاب تاریخ خود تصمیم گرفت شعر اصلی انگلیسی باستان را وارد نکند و آن را به لاتین ترجمه کرد. اما این نسخه خطی نشان میدهد که شعر اصلی انگلیسی باستان در کمتر از صد سال پس از پایان نگارش تاریخ بید، دوباره در متن لاتین گنجانده شده است. این نشانهای از آن است که خوانندگان اولیه تا چه اندازه برای شعر انگلیسی ارزش قائل بودند.
نسخه خطیِ دوبارهکشفشده کتاب «تاریخ» بید یکی از دستکم ۱۶۰ نسخه باقیمانده از این اثر است. این نسخه بین سالهای ۸۰۰ تا ۸۳۰ میلادی در صومعه نونانتولا در شمال-مرکز ایتالیا تهیه شده و اکنون در کتابخانه مرکزی ملی رم نگهداری میشود. شناسایی آن شواهد تازهای درباره پیوندهای فرهنگی میان انگلستان و ایتالیا در اوایل قرون وسطی ارائه میدهد.
به گفته پژوهشگران، این نسخه خطی مسیر پرآشوبی را پشت سر گذاشته است. این نسخه از کلیسای «سان برناردو آله ترمه» در رم به سرقت رفت؛ جایی که همراه با دیگر نسخههای خطی در دهه ۱۸۱۰ و در جریان جنگهای ناپلئونی برای محافظت منتقل شده بود. بعدها این نسخه میان چند مالک خصوصی دستبهدست شد تا سرانجام توسط کتابخانه مرکزی ملی رم خریداری شد.
به دلیل این تاریخچه پیچیده مالکیت، پژوهشگران آثار بید از سال ۱۹۷۵ این نسخه را گمشده میپنداشتند. تا زمانی که کتابخانه مرکزی ملی رم آن را دیجیتالی نکرده بود، هیچکس نمیدانست که این نسخه شامل رونوشتی از «سرود کادمون» است.
والنتینا لونگو، سرپرست نسخههای خطی قرون وسطایی و مدرن در کتابخانه مرکزی ملی رم، گفت: «امروز کتابخانه مرکزی ملی رم بزرگترین مجموعه دستنوشتههای اوایل قرون وسطی از صومعه بندیکتی نونانتولا را در اختیار دارد. این مجموعه شامل ۴۵ نسخه خطی متعلق به قرن ششم تا دوازدهم است که میان مجموعه اصلی سسوریانا و مجموعه ویتوریو امانوئله تقسیم شدهاند؛ جایی که نسخههای بازیابیشده پس از پراکندگی ناشی از سرقت در قرن نوزدهم نگهداری میشوند. تمام مجموعه نونانتولا به طور کامل دیجیتالی شده و از طریق وبسایت کتابخانه در دسترس است.
سرودهشده پس از یک دیدار الهی
به طور سنتی، «سرود کادمون» به کادمون، یک کارگر کشاورزی در صومعه ویتبی در نورث یورکشایر، نسبت داده میشود. براساس روایتها، او در جشنی حضور داشت که مهمانان شروع به خواندن شعر کردند، اما چون شعری برای اجرا نمیدانست، آنجا را ترک کرد.
پس از آنکه به خواب رفت، شخصیتی در رؤیا بر او ظاهر شد و از او خواست درباره آفرینش بخواند. سپس کادمون به شکلی معجزهآسا «سرود» را پدید آورد؛ شعری نهسطری با ابیاتی هنرمندانه که خداوند را به عنوان آفریننده جهان ستایش میکند. این شعر هم به انگلیسی مدرن و هم به انگلیسی باستان قابل خواندن است.
علاقه به صومعه نونانتولا بار دیگر به سبب این نسخه کهن از «سرود کادمون» و تاریخچه نسخه خطیای که این شعر در آن حفظ شده، برانگیخته شده است»، این را کشیش دکتر ریکاردو فانگارِتسی، رئیس بایگانی صومعه نونانتولا در ایتالیا - جایی که این نسخه خطی در آن تولید شده بود - گفت.
او افزود: «این گوهر تازهشناساییشده از میراث فرهنگی بریتانیا اکنون به گنجینه کوچک فرهنگی آنگلو–نونانتولایی میپیوندد؛ گنجینهای که از نسخههای خطیِ ثبتشده در فهرستهای کهن و نیز پژوهشهای جدید بازسازی شده است. ازجمله نمونههای شناختهشده میتوان به منبع شعر انگلیسی باستان «روح و بدن» که در نسخه خطی نونانتولا با شماره Sess. ۵۲ حفظ شده، و همچنین مأموریتهای دیپلماتیک راهب اعظم ما، نیکولو پوچیارلی، نزد پادشاه ریچارد دوم اشاره کرد.
منبع: scitechdaily.com
۲۵۹
نظر شما