به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، طواف، حرکتی مقدس است که از آسمان فرمان یافته و بر زمین جاری شده است. این عبادت محوری خانه خدا، ریشه در اعماق تاریخ داردبرای درک ابعاد تاریخی و معنایی این سیر روحانی، گفتوگویی ترتیب دادهایم با حجتالاسلام سید آیتالله احمدی کارشناس شبهات که متن مصاحبه در ادامه پیشکش شما مخاطبین گرامی میگردد.
سوال:
آغاز طواف خانه خدا از نظر تاریخی و دینی چگونه بوده است؟
پاسخ حجتالاسلام احمدی:
دربارهی طواف، نکاتی را به اختصار بیان میکنم:
۱. تعریف و جایگاه طواف
طواف، در ظاهر به معنای هفتبار چرخیدن پیرامون خانهی خدا (کعبه) است که از ارکان اصلی و مهمترین مناسک حج و عمره به شمار میرود.
۲. بُعد باطنی طواف
طواف تنها یک حرکت ظاهری نیست؛ بلکه دارای عمق و معنایی باطنی است. این بُعد به اسرار حج بازمیگردد که در روایات به آن اشاره شده است. نکات اصلی عبارتند از:
- توجه کامل به خداوند و یکتاپرستی
- تواضع و فروتنی در برابر پروردگار
- حضور قلب و خلوص نیت
- طهارت باطنی و پاکی درون
این ابعاد معنوی، طواف را از حرکتی جسمانی فراتر برده و آن را به عبادتی کامل تبدیل میکند.
تاریخچه و آغاز طواف
سؤال اصلی این است که طواف چگونه و از چه زمانی آغاز شده است. این موضوع را میتوان در چند مرحله تاریخی بیان کرد:
۱. در اسلام
طواف به شکل رسمی و کامل در سال دهم هجرت، در «حجهالوداع» توسط پیامبر اکرم(ص) به مسلمانان آموزش داده شد. در این سفر، که اولین و آخرین حج واجب ایشان بود، مناسک حج از جمله طواف هفتگانه دور کعبه به امت اسلامی آموخته شد.
۲. در عصر حضرت ابراهیم(ع):
پس از ساختن کعبه به دستور خداوند به دست ابراهیم و اسماعیل(ع)، طواف به عنوان یکی از عبادات اصلی برگزار گردید. آیات قرآن نیز به این موضوع اشاره دارد (مانند آیهای که میفرماید: «وَعَهِدْنَا إِلَیٰ إِبْرَاهِیمَ وَإِسْمَاعِیلَ أَن طَهِّرَا بَیْتِیَ لِلطَّائِفِینَ وَالْعَاکِفِینَ...»). در آن دوران، طواف رکن اصلی و محوری حج محسوب میشد و دیگر اعمال به نسبت کمرنگتر بودند.
۳. در زمان حضرت آدم(ع):
بر اساس روایات، حضرت آدم(ع) نخستین کسی بود که پس از هبوط به زمین، مأمور بنای خانهی خدا شد و در اطراف آن طواف کرد. گفته میشود طواف او همانند طواف فرشتگان در عرش الهی بوده است.
۴. پیش از خلقت انسان: طواف فرشتگان:
در روایات اشاره شده که پیش از آفرینش انسان، فرشتگان در آسمانها به دور «بیتالمعمور» که در آسمان چهارم و در راستای کعبه قرار دارد ـ طواف میکردند و خدا را به این شکل عبادت مینمودند. بر اساس برخی نقلها، کعبه زمینی بر اساس آن الگوی آسمانی ساخته شد و سنت طواف نیز از آن سرچشمه گرفته است.
گفته میشود که کعبه بر اساس «بیتالمعمور» در آسمانها ساخته شد و دستور طواف پیرامون آن نیز برگرفته از طواف فرشتگان است. بنابراین، چهار مرحله اصلی تاریخی برای این عبادت متصور است.
این سنت در طول تاریخ تداوم داشته است، تا جایی که حتی در دوران جاهلیت، مشرکان نیز با وجود انحرافات اعتقادی، برای خانهی خدا اهمیت قائل بودند و آن را طواف میکردند. این امر نشاندهندهی باقیماندن اساس سنت حضرت ابراهیم(ع) است، اگرچه با خرافاتی همچون طواف دور بتها نیز آمیخته شده بود.
منبع:حوزه
نظر شما