به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، امام و رهبر شهیدمان، سالها پیش در یک سخنرانی با تأکید بر اهمیت و ضرورت ترویج فرهنگ صحیح مصرف در کشور به این نکته مهم و کلیدی اشاره فرمودند که اسراف عیب ملی ماست و باید برای رفع آن بکوشیم.
بنابر روایت حوزه، پیش از هر چیز باید توجه داشت که وقتی گفته میشود اسراف یک "عیب ملی" است، منظور این نیست که همه افراد یک جامعه الزاماً مسرف هستند بلکه یعنی الگوی رفتاریِ اسراف، بهصورت محسوس و فراگیر، در برخی ساحتهای زندگی جمعی ما دیده میشود به نحوی که گاه از سطح یک خطای فردی نیز فراتر رفته و به یک مسأله فرهنگی و اجتماعی مبدل می شود و اینجاست که انسان به فهم بهتری از عمق کلام و هشدار امام خامنهای شهید دست مییابد.
از سوی دیگر باید بدانیم و آگاه باشیم که اسراف صرفاً یک خطای اقتصادی نیست، بلکه باید از آن به عنوان یک اختلال در نظام ارزشی یاد کرد که طبعاً آثار و تبعات فرهنگی و اجتماعی خاص خود را به همراه دارد، چه آن که اسراف در ظاهر به مصرف بیرویه مربوط است، اما در عمق قضیه، نشانه نوعی بیانضباطی در خواستن، مصرف کردن و ترجیح دادن است.
تبعات شوم رواج اسرافگرایی در جامعه
نرجس شکرزاده، پژوهشگر حوزه علمیه خواهران معتقد است: جامعهای که در آن مصرفگرایی، چشموهمچشمی، تجملنمایی و استفاده نامتناسب از منابع رواج پیدا کند، بهتدریج از ارزشهایی همچون قناعت، میانهروی، مسئولیتپذیری، عدالت و آیندهنگری فاصله میگیرد و این مساله به خصوص برای جامعه اسلامی بسیار خطرناک است.
وی همچنین افزود: نکته حائز اهمیت دیگر اینکه از آنجا که به هر حال پدیده اسراف آثار جمعی به همراه دارد، به عیب ملی تبدیل میشود، کما این که چنانچه فی المثل یک فرد در خانه خود زیادهروی کند، در ظاهر مسألهای شخصی به نظر میرسد اما وقتی این رفتار در سطح گسترده تکرار شود، پیامدهای آن در گستره جامعه قابل مشاهده است.
تشدید بیعدالتی در سایه اسراف ملی
وی با بیان این که در بسیاری از موارد، اسراف از سفره خانه شروع میشود اما ضربه اش به ساختار اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی یک کشور می تواند باشد، گفت: از جمله آثار شوم اسراف در ابعاد ملی می توان به مواردی چون افزایش فشار بر منابع عمومی، تشدید نابرابری و ناعدالتی اجتماعی، وابستهتر شدن اقتصاد به واردات و مصرف، کاهش سرمایهگذاری مولد و نیز تضعیف فرهنگ کار و تولید اشاره کرد.
محقق و پژوهشگر حوزوی همچنین افزود: از منظر دینی نیز که به مسأله بنگریم به خوبی متوجه می شویم که اسراف صرفاً یک رفتار شخصی نیست بلکه با حق دیگران نیز مرتبط است، به این معنا و مفهوم که بالاخره وقتی بخشی از جامعه در مصرف افراط میکند، در حالی که بخشی دیگر با کمبود مواجه است، نوعی عدم توازن اخلاقی و اجتماعی شکل میگیرد و لذا از این حیث باید گفت که دغدغه و حساسیت نسبت به اسراف، ریشه در دغدغه عدالت مدارانه نیز دارد.
نیازمند مدیریت حکیمانه منابع ملی هستیم
حجت الاسلام سید محمود موسوی حسب، نویسنده حوزوی و فعال فرهنگی با تأکید بر این نکته که یک جامعه انقلابی و اسلامی باید بیش از پیش به دنبال مدیریت حکیمانه منابع ملی خود باشد، گفت: از یاد نباید ببریم که جامعهای که منابع طبیعی، بودجه عمومی، انرژی، آب، زمان و نیروی انسانی خود را با دقت مصرف نکند، در واقع از مدیریت حکیمانه فاصله گرفته است و به همین خاطر نیز رهبر شهیدمان بر این نکته تأکید کردند که اسراف خود یک عیب ملی به شمار می رود و اساساً یکی از موانع جدی بر سر راه پیشرفت کشور، همین مقوله اسراف در ابعاد مختلف قضیه است.
وی خاطرنشان کرد: حضرت آقا، چند سال پیش در یکی از سخنرانی های خویش در جمع مسئولان کشور، مدیریت مصرف را رُکن اقتصاد مقاومتی توصیف کرده و فرمودند:"مسأله مدیریت مصرف، یکی از ارکان اقتصاد مقاومتی است؛ یعنی مصرف متعادل و پرهیز از اسراف و تبذیر. هم دستگاههای دولتی، هم دستگاههای غیر دولتی، هم آحاد مردم و خانوادهها باید به این مسئله توجه کنند که این واقعاً جهاد است. امروز پرهیز از اسراف و ملاحظۀ تعادل در مصرف، بلاشک در مقابل دشمن یک حرکت جهادی است. "
وی افزود: بر این اساس متوجه می شویم که مقابله با پدیده شوم اسراف نیازمند عزم و اراده قاطع هم مردم و هم مسئولان است. البته باید به یک نکته مهم هم توجه کرد و آن هم این که طرح مفهوم جهاد صرفهجویی چنانچه صرفاً در حد توصیه به مردم باقی بماند، نمیتواند به یک حرکت ملی و فراگیر تبدیل شود، به این خاطر که صرفهجویی زمانی معنا پیدا میکند که از بالاترین سطوح مدیریت تا کوچکترین بخشهای اداری کشور، به یک اصل عملی مبدّل شود و در این بین مسئولان تصمیمگیر و تصمیمساز، بسترهای تحقق این مهم را به درستی مهیا نمایند.
ضرورت توجه به ریشههای فرهنگی پدیده شوم اسراف
حجت الاسلام موسوی حسب همچنین با بیان این که نباید از ریشه های فرهنگی این قضیه نیز غافل شد، گفت: بی شک یکی از مهمترین عوامل، تبدیل مصرف به نشانه منزلت اجتماعی است، کما این که در برخی فضاها، افراد با نوع پوشش، مهمانی، خودرو، دکور، مراسم و سبک خرید میخواهند جایگاه خود را نشان دهند و لذا در اینجا مصرف از بحث نیاز فرد جدا شده و خودش به محلی برای نمایش و جلوه گری و فخرفروشی تبدیل میشود.
وی افزود: از سوی دیگر بسیاری از افراد از دوران کودکی آموزش نمیبینند که چگونه در زندگی خود از منابع موجود اعم از انرژی همچون برق و گاز و ... تا مواد مصرفی دیگر بهره مند شده و استفاده شایسته از آن ها داشته باشند چرا که این ها نیازمند داشتن مهارت در سبک زندگی است که گاه متأسفانه ما از این امور غافل بودهایم.
رسانه ها به ترویج فرهنگ صحیح مصرف کمک کنند
این فعال فرهنگی و اجتماعی یادآور شد: نکته حائز اهمیت دیگر این که در دوران مدرن، رسانهها و تبلیغات تجاری غالباً میل به مصرف بیشتر را در جامعه تحریک میکنند و لذا در چنین فضایی به خصوص با میدانداری شبکه های اجتماعی و فضای مجازی، انسان مُدام احساس میکند چیزی در زندگی اش کم دارد، حتی اگر نیاز واقعی هم نداشته باشد و به همین خاطر بنده معتقدم که این احساس کمبودِ مصنوعی، در بسیاری از موارد خودش به سان موتور محرکه اسراف است.
وی افزود: این در حالی است که ما با تولید برنامه ها و محتواهای رسانه ای جذاب می توانیم به شکلی غیرمستقیم ضمن مقابله با پدیده شوم اسراف، به تبلیغ قناعت و سبک زندگی مناسب در امر مصرف بپردازیم و الگوهای مناسب در این باره را به طور مصداقی به جامعه ارایه دهیم.
نظر شما