خبرآنلاین - محمد عارف معزی: گزارشهای متناقض درباره سفرهای محرمانه مقامهای ارشد اسرائیلی به امارات متحده عربی در جریان جنگ با ایران، به کشمکشی رسانهای و سیاسی میان دو طرف تبدیل شده است.
دفتر نخستوزیر اسرائیل اعلام کرد بنیامین نتانیاهو در خلال عملیات موسوم به «غرش شیر» سفری محرمانه به امارات متحده عربی داشته و با محمد بن زاید دیدار کرده است؛ سفری که به ادعای این دفتر «دستاوردی تاریخی» در روابط دو کشور داشته است.
در مقابل، خبرگزاری رسمی امارات این ادعا را بهطور کامل تکذیب و تاکید کرد روابط با اسرائیل در چارچوب علنی «توافقات ابراهیم» تعریف شده و هیچ دیدار یا توافق پنهانی خارج از این چارچوب وجود ندارد.
با این حال، گزارشهای رسانهای از جمله والاستریت ژورنال، کان و رویترز حاکی از آن است که در ماههای اخیر چندین مقام ارشد امنیتی و نظامی اسرائیل، از جمله دیوید بارنیا رئیس موساد، ایال زمیر رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل و دیوید زینی رئیس شینبت، برای هماهنگیهای امنیتی و نظامی مرتبط با جنگ با ایران به امارات سفر کردهاند. همچنین سفیر آمریکا در اسرائیل از انتقال بخشی از سامانه «گنبد آهنین» اسرائیل به امارات برای مقابله با تهدیدهای احتمالی ایران خبر داده است.
برخی منابع اسرائیلی دلیل تکذیب امارات را نگرانی ابوظبی از واکنش افکار عمومی جهان عرب و افزایش تهدیدهای امنیتی از سوی ایران و نیروهای نیابتی آن عنوان کردهاند. تحلیلگران نیز معتقدند امارات تمایلی ندارد در شرایط حساس منطقه، علناً در کنار دولت نتانیاهو دیده شود.
این تحولات در حالی رخ میدهد که اسرائیل تلاش دارد روند عادیسازی روابط با کشورهای عربی را گسترش دهد، اما کشورهایی مانند عربستان سعودی رویکردی محتاطانهتر اتخاذ کرده و همزمان کانالهای ارتباطی خود با ایران را حفظ کردهاند.
این تناقض روایتی، پرده از واقعیتی عمیقتر برمیدارد: شکاف میان «همکاریهای امنیتی واقعی» و «موضعگیریهای رسمی دیپلماتیک» در جهان عرب، بهویژه در قبال جنگ با ایران.
افشاگری هدفمند اسرائیل، چرا حالا؟
رسانههای نزدیک به محافل امنیتی اسرائیل، نهتنها خبر این سفر را منتشر کردند، بلکه بهصورت ضمنی به سطحی از هماهنگیهای اطلاعاتی و حتی لجستیکی میان اسرائیل و امارات در جریان جنگ اشاره داشتند. این افشاگریها تصادفی نبود.
برای اسرائیل، افشای این همکاریها سه کارکرد مهم دارد: نخست، ارسال پیام بازدارنده به ایران مبنی بر اینکه اسرائیل در منطقه تنها نیست و برخی بازیگران عربی عملاً در پشت صحنه با آن هماهنگ هستند.
دوم، فشار سیاسی بر امارات برای «پذیرفتن علنی» واقعیتی که تلآویو معتقد است دیگر پنهانکردنی نیست.
سوم، بهرهبرداری داخلی برای نشان دادن دستاوردهای توافقهای ابراهیم و اینکه این توافقها در شرایط جنگی نیز به همکاری امنیتی منجر شدهاند.
از نگاه اسرائیل، زمان آن رسیده که این روابط از سایه خارج شوند.
چرایی تکذیب امارات؛ امنیت، افکار عمومی، و جهان عرب
اما در سوی مقابل، ابوظبی دلایل کاملاً متفاوتی برای انکار این دیدار دارد. امارات در موقعیتی بسیار حساس قرار دارد. از یک سو، روابط امنیتی نزدیک با اسرائیل پس از توافق ابراهیم واقعیتی انکارناپذیر است. از سوی دیگر، افکار عمومی جهان عرب، فضای رسانهای منطقه، و ملاحظات امنیت داخلی اجازه نمیدهد که این همکاریها در بستر جنگ با ایران بهصورت علنی پذیرفته شود.
ابوظبی به خوبی میداند که تأیید چنین دیداری میتواند: آن را بهعنوان شریک مستقیم اسرائیل در جنگ معرفی کند، زیرساختهای حیاتی این کشور را در معرض تهدیدات متقابل قرار دهد، روابطش با سایر کشورهای عربی و اسلامی را دچار تنش جدی کند یا همچنین موقعیت دیپلماتیکش بهعنوان بازیگر «متعادل» منطقهای را تضعیف کند.
از این رو، تکذیب برای امارات یک «ضرورت امنیتی» است، نه صرفاً یک موضع سیاسی.
همکاریهای پنهان، واقعیتی که بهتدریج آشکار میشود
طی سالهای اخیر، گزارشهای متعددی از همکاریهای اطلاعاتی، سایبری، پدافندی و دریایی میان اسرائیل و امارات منتشر شده است. جنگ اخیر، این همکاریها را از سطح نظری به سطح عملیاتی نزدیکتر کرده است.
منابع اطلاعاتی غربی بارها به تبادل دادههای راداری، نظارت دریایی، و هماهنگیهای امنیت سایبری میان دو طرف اشاره کردهاند. اگرچه هیچیک از این موارد بهصورت رسمی تأیید نشده، اما الگوی رفتاری دو کشور نشان میدهد که سطح همکاریها فراتر از روابط دیپلماتیک معمول است.
در چنین شرایطی، خبر سفر نتانیاهو نه یک رویداد غیرمنتظره، بلکه حلقهای از زنجیرهای طولانیتر از همکاریهای پشتپرده به نظر میرسد.
چرا اسرائیل دیگر به «پنهانکاری» رضایت نمیدهد؟
تلآویو به این جمعبندی رسیده که هزینه پنهانماندن این روابط، بیش از هزینه علنیشدن آن است. اسرائیل معتقد است نمایش این همکاریها، قدرت بازدارندگیاش را افزایش میدهد و جایگاهش را بهعنوان بازیگر امنیتی خلیج فارس تثبیت میکند.
اما امارات هنوز به مرحلهای نرسیده که چنین هزینهای را بپذیرد. ماجرای سفر ادعایی نتانیاهو به امارات، صرفاً یک خبر جنجالی نیست؛ بلکه پنجرهای است به واقعیت پیچیده نظم امنیتی جدید خاورمیانه. نظمی که در آن همکاریهای امنیتی عمیق میان برخی دولتهای عربی و اسرائیل شکل گرفته، اما همچنان ناچار است در سطح رسمی انکار شود.
این تناقض، نه نشانه ضعف، بلکه نشانه مرحله گذار منطقه است؛ مرحلهای که در آن «روابط واقعی» سریعتر از «روایتهای رسمی» تغییر کردهاند.
و همین فاصله، میدان اصلی جنگ رسانهای امروز میان اسرائیل و امارات را شکل میدهد.
۲۱۹
نظر شما