به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، «ملکالشعرای بهار»، بسیاری او را به عنوان یک شاعر آزادیخواه، ادیب مشروطه و یا ستون استوار زبان فارسی میشناسند و کمتر کسی میداند پیش از آنکه بهار نامش را در دفتر ملی ایران بنشاند، شاعر آستان بود، شاعری که نخستین اعتبار ادبیاش را از حریم امام رضا(ع) گرفت و لقبی که تا امروز بر تارک نامش میدرخشد، مستقیماً از آستان قدس رضوی به او رسید. یعنی ملک الشعرا.
پرورش در خانهای که شعر در آن عبادت بود
بنابر روایت فارس، میرزا محمدکاظم صبوری پدر محمدتقی بهار، ملکالشعرای رسمی آستان قدس رضوی بود. این جایگاه در آن روزگار، منصبی فرهنگی و مسئولیتی سنگین بود، وظیفهای که سرودن مدایح، قصاید مناسبتی و پاسداری از ادبیات آیینی را در خدمت ارادت به امام رضا(ع) میطلبید. بهار در چنین فضایی چشم گشود خانهای که در آن شعر عبادت و خدمت بود.
خاندان پدری بهار خود را از نسل میرزا احمد کاشانی، قصیدهسرای سرشناس عهد فتحعلیشاه میدانند و به همین جهت پدر بهار تخلص صبوری را برگزیده بود. اما مادرش اهل گرجستان بود و در یک خانواده گرجی که در دوره عباس میرزا به ایران آمده بودند متولد شده بود و مانند پدر اهل سواد، شعر و دانش بود.
مردی که کودکیاش در سایه حرم رضوی گذشت
کودکیاش در سایه حرم مطهر رضوی گذشت، جایی که آوای تعلیم ادب و معرفت با سکوت مقدس صحنها درمیآمیخت و نقارههای حرم، ریتم روزگار را با ضربآهنگ واژهها هماهنگ میکرد. خاندان صبوری و بهار، چندین نسل را در ساختار فرهنگی مشهد و در جوار آستان قدس رضوی ریشه دوانده بودند و این تداوم، نشان از جایگاه استوار آنان در دستگاه فرهنگی خراسان داشت.
نصب ملکالشعرای آستان قدس رضوی با فرمان مظفرالدینشاه
با درگذشت پدر و به فرمان مظفرالدینشاه، منصب ملکالشعرایی آستان قدس رضوی به محمدتقی جوان سپرده شد. آن روزها هنوز کسی نمیدانست این نوجوان مشهدی روزی به یکی از بزرگترین چهرههای ادبیات و سیاست معاصر ایران بدل خواهد شد، اما تاریخ، نخستین مهر اعتبار را از حرم امام رضا (ع) بر پیشانی او زده بود.
اگر لقب ملکالشعرای بهار را از کارنامهاش جدا کنیم، نیمی از هویت ادبی او محو میشود، چرا که این نام مستقیماً از دل حریم رضوی برخاسته است.
بهار یکی از مشهورترین فرزندان سنتی است که نشان میدهد امام رضا (ع) در حافظه تاریخی ایرانیان تنها امام کرامت نیست، بلکه الهامبخش فرهنگ و دانش نیز هست.
ادیبی که آغاز و پایانش به امام مهربان گره خورد
در تاریخادبیات ایران، کمتر زندگینامهای را میتوان یافت که آغاز و پایان آن تا این اندازه به یک نقطه گرهخورده باشد. محمدتقی بهار در جوار حرم مطهر رضوی چشم به جهان گشود، در سایه فرهنگ رضوی بالید و در نهایت لقب ملکالشعرایی خود را از آستان قدس رضوی گرفت.
نام بهار بیش از هر چیز با شعر، سیاست، مشروطه، روزنامهنگاری و کتاب سترگ سبکشناسی شناخته میشود، اما زادگاه و محل رشد او در حافظه عمومی ایرانیان بهاندازه آثارش شناختهشده نیست. پیشینه حضور محمدتقی بهار در دستگاه آستان قدس رضوی معنایی متفاوت دارد.
او نماینده حوزه فرهنگ و ادبیات است، نشانهای از اینکه حرم مطهر رضوی در طول تاریخ هم مأمن دینپژوهان و عالمان و هم پناهگاه و پرورشگاه اندیشه، هنر، شعر و ادب فارسی بوده است.
نظر شما