زبان فارسی

در گفتگو با یک استاد دانشگاه مطرح شد؛

چهره ماندگاری که «فرهنگ هزاره» را ساخت/ حق شناس، ریل زبان‌شناسی را بنیان نهاد

ادبیاتعلی محمد حق شناس، از نخستین اساتید زبان‌شناسی در ایران بوده که در زمینه نقد ادبی، سرایش شعر و ترجمه آثار مختلف نیز فعالیت‌های بسیاری داشته است. او در نیمه اول اردیبهشت ماه متولد شده است به همین مناسبت با یکی از شاگردان او گفتگو کرده‌ایم.

 واکاوی قدرت پنهان واژه‌ها در میدان‌های نبرد؛ از پروپاگاندای جنگی تا مقاومت فرهنگی

جنگ و فرارسیدن زمانه تقویت جایگاه زبان میهن‌افروز فارسی / رسانه های جهانی خشونت را «بشردوستانه» بزک می کنند

اخبار اندیشهدر طول جنگ‌ها و درگیری‌های استعماری، جوامع اغلب زبان یا گویش مهاجم را «تحریم» می‌کنند (از کاربرد آن امتناع می‌ورزند، آن را مسخره می‌کنند، یا آن را در زندگی عمومی و خصوصی جایگزین می‌سازند) در حالی که زبان یا گویش خود را به عنوان نمادی از کرامت و بقا ارتقا می‌دهند. «دوران پساجنگ اخیر، مجالی است برای بازاندیشی در سیاست‌گذاری‌های زبانی همسو با تقویت جایگاه زبانِ میهن‌افروز فارسی».

درخواست از فارسی‌آموزان خارج‌نشین: تجربه خود از ایران و تمدن آن را فیلم یا دست‌نوشته کنید

ادبیاتدر پویش بین‌المللی «فارسی، زبان فرهنگ و تمدن ایرانی» از فارسی‌آموزان در کشورهای مختلف خواسته شده است دیدگاه، تجربه یا برداشت خود را از ایران و تمدن آن به زبان فارسی در قالب فیلم کوتاه یا دست‌نوشته برای بنیاد سعدی ارسال کنند.

استاد دانشگاه دولتی سمرقند، عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی ایران شد

ادبیاتحکم عضویت پیوسته فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی ایران به صدری سعدی، استاد زبان فارسی دانشگاه دولتی سمرقند توسط رایزن فرهنگی ایران و نماینده بنیاد سعدی در ازبکستان اعطا شد.

در گفت و گو با بزرگمهر حکیم عنوان شد؛

تلاش تاجیکستان برای حفاظت از زبان/ میراث‌بران و صاحبان زبان فارسی بیش از همه مقصرند

ادبیاتزبان فارسی در طول قرن‌ها همچنان زنده و پابرجا مانده است. همچون ایران که با وجود حملات متعدد در قرون متوالی همچنان پابرجاست. اما کشورهایی مانند تاجیکستان برای نگهداری زبان خود تلاش‌های بسیاری داشته‌اند.

به‌ «لانچر» چه بگوییم؟

ادبیاتفرهنگستان زبان و ادبیات فارسی واژه «پرتابگر» را به‌عنوان معادل «لانچر» برگزیده است.

درگذشت بی‌هیاهوی مردی که اوِستا را برای ایرانیان دوباره خواند

تاریخ ایرانپژوهش‌ها و تحقیقات ارزنده و ماندگار جلیل دوستخواه در معرفی و روشنگری اوستا و فرهنگ و ادبیات و تاریخ ایران باستان، چراغ راهی برای علاقه‌مندان به ایران است، راهنمایی برای شناخت ریشه‌ها و خاستگاه‌های فرهنگ ایرانی و عناصر آن که در تار و پود فرهنگ و زبان ایرانیان امروز تنیده‌اند و در طول هزاره‌ها، دوام آورده‌اند.

به یاد استاد دکتر جلال خالقی‌مطلق

دریغا تهی از تو ایران‌زمین / استقامت در زمانه شاهنامه زدایی

اخبار اندیشهاو در زمانه‌ای شاهنامه‌پژوهی و تصحیح آن را آغاز کرد که شاهنامه در میهن خویش بسیار غریب بود و زمامداران فرهنگ، نام و نشان شاهنامه را به محاق برده بودند و از نام‌های کوی و برزن تا نگاشته‌ها، شاهنامه‌زدایی هویدا بود. دکتر جلال خالقی‌مطلق در چنین فضایی همچون خود فردوسی، پیکاری فرهنگی را برای رهایی فرهنگ ایرانی با چنین تلاشی آغازید و از جان و دل برای پیشبرد آن همت گماشت. از سرزنش خار مغیلان‌ و از نهیب کژاندیشان نهراسید و با تمام وجود اشتیاق خود را به این مهم معطوف کرد و تا پایان زندگانی به بارورسازی این مسیر پرداخت.

نسبت هویت ملی و کنش روشنفکری در اندیشه و عمل علی‌اکبر دهخدا

هویت ایرانی حاصل مواجهه با بحران انحطاط و شکست های نظامی / نقش دهخدا در هویت سازی ایرانیان / در گذار از وطن‌دوستی عاطفی به مسئولیت سیاسی

اخبار اندیشه آنچه دهخدا را از بسیاری از هم‌عصرانش متمایز می‌کند، گذار از وطن‌دوستی عاطفی به مسئولیت سیاسی است. او عشق به ایران را در سطح شعار باقی نگذاشت، بلکه آن را به کنش فرهنگی، رسانه‌ای و علمی بدل کرد.

کتابی که به عشق ایران خلق شد

اخبار دینتحمل مصائب تدوین لغت‌نامه تنها از کسی برمی‌آمد که عشق به ایران و زبان فارسی در نهادش به ودیعه گذاشته شده باشد.

بی‌توجهی ما موجب شده است جامعه دچار تقابل شود و شکاف‌های بین نسلی افزایش یابد 

ادبیاتمهرداد ناظری، عضو هیات علمی دانشگاه و جامعه‌شناس ادبیات می‌گوید: در گذشته نوجوانان در ۱۴ سالگی کلیله و دمنه و حافظ را از حفظ بودند اما اکنون جوانان این نسل حتی نمی‌توانند کلیله و دمنه را درست بخوانند. این امر به دلیل بی‌توجهی ما به زبان و ادبیات فارسی است که موجب شده جامعه دچار تقابل شده و شکاف‌های بین نسلی افزایش یابد.

ریشه تاریخی نام «ایران» از زبان مرحوم عبدالمجید ارفعی

تاریخ ایرانما در اوستایی واژه «ایران ویج» داریم... به سرزمینی اطلاق می‌شده که پیشتر از آن محل سکونت ایرانی‌ها بوده. واژه خود ایران از کلمه ariya میاد و این ariya که در نوشته‌های بیستون با آن روبه‌رو می‌شویم اول بار به معنی «آزاده»، «نجیب»، «شریف» و... است.

برگزاری بزرگداشت سی و چهارمین سالگرد بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی

اخبار اندیشهبزرگداشت سی‌وچهارمین سالگرد بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی (پژوهشکده دانشنامه‌نگاری) برگزار می شود.

نگاهی به کتاب «بوستان به مثابت سیاست‌نامه»

 نقد جویا جهانبخش به سعدی‌شناسی سید جواد طباطبایی

اخبار اندیشهبه نظر جهانبخش، «تکلیف طباطبایی، نه با مفاهیم تاریخی روشن است، نه با اعلام، نه با مواد تاریخ و تراث، نه با خودش». او تاکید می‌کند: «اضطراب حیرت‌انگیز نگاه ماسوف‌علیه طباطبایی تا بدان‌جاست که حتی در نوشتاری واحد و دانشنامگی، هم گلستان را سیاست‌نامه می‌خواند، و هم سیاست‌نامه‌بودن آن را نفی می‌نماید.»

برگزاری نخستین همایش فراگیر «زبان و رسانه» در صدا و سیما

تلویزیوننخستین همایش «زبان و رسانه» مرکز پاسداشت زبان و ادبیات فارسی، ۲۷ بهمن در تالار شیخ مفید مرکز همایش‌های صدا و سیما از ساعت ۹ تا ۱۵ برگزار می‌شود.

آیا خواندن صیغه عقد به زبان فارسی در اسلام جایز است؟

اخبار دینازدواج دائم یا موقت در اسلام با جاری شدن عقد لفظی محقق می‌شود. این عقد باید با ایجاب و قبول لفظی و مطابق با شرایط شرعی اجرا شود. برخی از افراد برای برگزاری مراسم ازدواج خود به دنبال این هستند که صیغه عقد را به زبان فارسی بخوانند تا مطمئن شوند که معنی آن را دقیقاً درک کرده‌اند.

مروری بر «تاریخ زبان فارسی»

فرمان داریوش، مهم‌ترین کتیبه فارسی باستان / کتاب علمی خانم مهری باقری به چاپ بیست و نهم رسید

اخبار اندیشهمهم‌ترین کتیبه فارسی باستان کتیبه بیستون (بهستان=بغستان) است که به فرمان داریوش در دل کوه بیستون کنده شده است. این کتیبه که به تنهایی چندین برابر بقیه نوشته‌ها و کتیبه‌های دیگر فارسی باستان لغات و مواد زبانی در بردارد، علاوه بر ارج و ارزشی که در بررسی تاریخ زبان فارسی داراست، از جهت اشتمال بر حقایق تاریخی نیز دارای اهمیت بی‌نظیری است.

محمدجعفر محجوب، ادیب، محقق و فرهنگ‌پژوه‌ در مقاله‌ای با عنوان «زبان فارسی را دریابیم»

به زودی زبان فارسی سعدی و حافظ منقرض می شود / من و شمای خواننده قواعد زبان فارسی را بلد هستیم؟ / روایتی از علت انحطاط زبان فارسی

اخبار اندیشهمحمدجعفر محجوب علت اصلی انحطاط زبان فارسی را بی‌نیازی به تحصیل قواعد خواندن و نوشتن زبان فارسی می‌دانست. او گفته بود: به جرأت می‌توان ادعا کرد که در هیچ مرحله‌ای از مراحل تحصیلی و در هیچ دبستان و دبیرستان و دانشکده‌ای به دانش‌آموزان و دانشجویان درست‌خواندن و خاصه درست‌نوشتن را نمی‌آموزند.

تمدید مهلت ارسال آثار به جشنواره بین‌المللی شعر فارسی رضوی

اخبار اندیشهمهلت ارسال آثار به سی‌امین جشنواره بین‌المللی شعر فارسی رضوی تا ۱۵ فروردین ۱۴۰۵ تمدید شد.

فردوسی و معجزه حفظ زبان فارسی / نبوغ در تلفیق ملیت و دین / معنای «نام» در شاهنامه

اخبار اندیشهبه همت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با همکاری خانه علوم انسانی ایران نشست فردوسی شناسی با حضور استادان ادبیات برگزار شد.

زبان‌آموزی کودکان در عصر صفحه‌نمایش‌ها / نسل آلفا و چالش‌های یادگیری زبان در دنیای هوشمند

دانش‌های بنیادیدر تحقیق جدیدی که توسط محققان ایرانی انجام شده است، چالش‌ها و پیچیدگی‌های زبان‌آموزی نسل آلفا در شرایطی بررسی شده که ابزارهای دیجیتال و فناوری‌های هوشمند نقش پررنگی در آموزش و ارتباطات روزانه کودکان دارند.

«سهمانه» خود را پرداخت کنید!

ادبیاتفرهنگستان زبان و ادب فارسی واژه «سهمانه» را به جای «شارژ ساختمان» مصوب کرده است.

چرا نماز را فارسی نخوانیم تا تأثیر بیشتری داشته باشد؟

اخبار دینالفاظ و معانی نماز، هر دو از جانب خداوند نازل شده است؛ بنابراین اقامه نماز به هر زبانی غیر از عربی، آثار و برکات نماز را از بین می‌برد و نمازِ صحیح، محقق نمی‌شود.