به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، صبحی پرالتهاب در خیابان هاتف اصفهان آغاز ماجرایی شد که هنوز در حافظه شهر مانده است. پاسبانها در خانهها را میکوبیدند و با شتاب میگفتند: «زود خالی کنید!» خبر دهانبهدهان چرخید: منار تاریخی «خواجه علم» تا دو ساعت دیگر فرو میریزد. زیرِ پای بنای کهن را آب گرفته بود و ترک باریکی از بالا تا پایینش دویده بود؛ نشانهای که تنها چشم تیزبین یک استاد کاشیکار آن را جدی گرفت. حسین معارفی، معمارباشی نامدار اصفهان، با دیدن لرزش خفیف منار خود را به اداره فرهنگ رساند و هشدار داد عمر بنا به دو ساعت هم نمیرسد. خانههای اطراف تخلیه شد، عکاس را خبر کردند و درست سرِ موعد، منار با صدایی هولناک شکافت و فرو ریخت؛ عکاس تنها توانست لحظه فروپاشی را ثبت کند.
این صحنه یکی از دهها خاطره مردی است که در دهههای ۳۰ و ۴۰ خورشیدی به «معمارباشی ابنیه تاریخی» شهرت داشت. معارفی شاگرد و خواهرزاده احمد معتمدی، معتمدالبنا، بود؛ مردی که به او آموخت در دل دیوارهای فرسوده، تاریخِ زرین نهفته است. عشق به همین تاریخ، معارفی را واداشت سال ۱۳۰۹ خانهاش را بفروشد تا کاشیهای شکسته مسجد شاه را مرمت کند؛ روزگاری که هنوز نهادی جدی برای پاسداری از میراث فرهنگی وجود نداشت.
او بیش از ۸۰ بنای تاریخی را چنان تعمیر کرد که با اصل تفاوتی نداشت؛ از گنبد مسجد شاه تا باززندهسازی منارجنبان که دوبار آن را چنان ساخت که دوباره به جنبش درآمد. درباره راز حرکت همزمان دو مناره میگفت: «قانونی ساده از فیزیک است، اما ظرافت کار سازنده را فقط اهل فن میفهمند.»
داستان تیراندازی به گنبد شیخ لطفالله، کشف دوباره قبه زرین و حتی پرونده سرقت کاشیهای صفوی نیز به نام او گره خورده است. معارفی باور داشت کاشی فقط سفال و رنگ نیست؛ حافظه شهر است.
متن کامل گفتوگو با معارفی را از اینجا بخوانید.
۲۵۹
نظر شما