به گزارش خبرآنلاین، «اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست خبری دوشنبه ۲۵ خرداد، در جمع خبرنگاران به بیان مهمترین تصمیمات و اقدامات وزارت امور خارجه پرداخت.
تفاهم پایان جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی، حاصل مقاومت ملت ایران است/ جنایتهای آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران فراموش نمیشود
بر اساس روایت ایرنا سخنگوی وزارت امور خارجه، سخنان خود را با ذکر حدیثی از امام حسین (ع) آغاز کرد: «اِن لم یکن لکم دین و کنتم لا تخافون المعادَ کونوا احراراً فی دنیا کم. (اگر دین ندارید و از معاد نمیترسید، پس در دنیایتان آزاده باشید.) ما نبودِ آزادگی را در رفتارهای آمریکا و رژیم صهیونیستی در این یک سال اخیر به عینه دیدهایم. اکنون در ایام سالگرد نخستین تجاوز رژیم صهیونیستی و آمریکا به کشورمان در خرداد ماه ۱۴۰۴ هستیم؛ یاد و خاطره همه شهدای عزیزمان را گرامی میداریم و از یاد نمیبریم که ظرف ۱۲ روز، رژیم صهیونیستی و آمریکا چه جنایتهای شنیعی را علیه مردم ایران مرتکب شدند.»
بقائی تصریح کرد: «آنها به تاسیسات هستهای صلحآمیز ایران حمله کردند و متاسفانه جامعه جهانی، مشخصاً شورای حکام و آژانس بینالمللی انرژی اتمی، از این آزمون سربلند بیرون نیامدند و نتوانستند به وظیفه خود در قبال این اقدام غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی در حمله به تاسیسات هستهای صلحآمیز ایران عمل کنند. همچنین از یاد نمیبریم که در جریان آن جنگ تجاوزکارانه، تعداد زیادی از فرماندهان ارشد و شهروندان عزیز ایرانی را از دست دادیم.»
وی در ادامه با اشاره به نهایی شدن تفاهمنامه پایان جنگ تأکید کرد: «در ۲۴ ساعت گذشته با تحولات مهمی مواجه بودهایم؛ نهایی شدن یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا برای خاتمه جنگ تحمیلیِ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران در تمام جبههها، به شمول لبنان، تحول بسیار مهمی بود. این دستاورد، محصول ایستادگی و مقاومت اسطورهای ایرانیان در برابر تجاوز و جنایت دو بازیگر شرور و مجهز به همه امکانات مادی بود. جای دارد که از همه مردمانمان و از همه اقشار ملت ایران که در این صد و ده روز، پشتوانه مدافعین وطن در هر دو عرصه نظامی و دیپلماتیک بودهاند، قدردانی بکنیم.»
بقائی ادامه داد: «بر روح بلند رهبر شهیدمان و همه بزرگانمان که در جریان تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به شهادت رسیدند درود میفرستیم و با همه شهدایمان تجدید عهد میکنیم که در ادامه مسیر، از هیچ کوشش و فداکاری فروگذار نخواهیم کرد.»
انسجام ملی و پشتوانه حمایت مردم، نقش اساسی و بنیادین در پیشبرد دیپلماسی داشت
در ادامه نشست خبری، خبرنگار ایرنا از سخنگوی وزارت امور خارجه پرسید؛ «در روزهای منتهی به اعلام حصول توافق اسلامآباد، برخی نگرانیها و ابهامات در داخل کشور درباره محتوای این یادداشت و همچنین روند تصمیمگیری برای پذیرش آن مطرح شد. هرچند بیشتر این مسائل از سوی برخی جریانهای سیاسی خاص عنوان شده است، اما به نظر میرسد در بین افکار عمومی هم پرسشهایی در این زمینه وجود دارد. لطفاً توضیح بفرمایید چه فرایندی برای دستیابی به این توافق و تفاهم ابتدایی طی شد؟ آیا نهادهای نظامی، امنیتی و سایر مراجع ذیربط کشور با متن این یادداشت موافقت داشتند؟ و اینکه نقش انسجام ملی را در حصول این تفاهم و پر نگه داشتن دست مذاکرهکنندگان در مرحله دوم مذاکرات چطور ارزیابی میکنید؟»
بقائی در پاسخ گفت: به همان اندازه که مدافعین وطن در عرصه نظامی نیازمند حمایت از طرف مردم هستند، به همان اندازه و شاید بیشتر، فرزندان ایران در دستگاه دیپلماسی نیازمند حمایت و انگیزهبخشی از سوی مردم میباشند. در اینکه انسجام ملی و پشتوانه حمایت مردم، نقش اساسی و بنیادین در پیشبرد هر روندی، چه در دفاع سخت و چه در دفاع از ایران در عرصه دیپلماتیک، دارد، هیچ تردیدی نیست.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: روند تصمیمگیری بسیار شفاف و روشن است. نهادهایی که در روند تصمیمگیری در حوزه سیاست خارجی نقش دارند و ذیمدخل هستند، کاملاً مشخص هستند؛ به ویژه نقش شورای عالی امنیت ملی در تصمیمسازی و تصمیمگیری بسیار برجسته است. بنابراین، همه دستگاههای حاکمیتی که طبق قانون نقش و وظیفهای در روند تصمیمگیری دارند، در حوزه سیاست خارجی نقش خود را به بهترین وجه انجام دادند و بیانیه شورای عالی امنیت ملی نیز در این خصوص بسیار روشن است.
بقائی ادامه داد: در این زمینه ما باید خدا را شکر بکنیم؛ هم به خاطر انسجام ملی و هم به خاطر اینکه در روند تصمیمگیری، حقیقتاً همه ارکان نظام با نگاهی خردمندانه و با در نظر داشتن منافع ملی، به بهترین وجه کار خودشان را انجام دادند.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: جای دارد که از آقای دکتر قالیباف به طور خاص به دلیل پذیرش مسئولیت بسیار حساس و سنگین اداره مذاکرات تشکر بکنیم. همچنین آقای دکتر عراقچی که نقش ایشان روشن است و در این مدت مجاهدتهای فراوانی انجام دادند. بقیه دستگاهها هم واقعاً کارشان را به بهترین نحو انجام دادند؛ همینطور آقای رئیسجمهور به عنوان بالاترین مقام اجرایی کشور. البته من نباید نام بردن را ادامه بدهم، چون ممکن است اسمی را از قلم بیندازم. بنابراین، در روند تصمیمگیری، همه ارکان نظام به بهترین وجه، هماهنگ، همدل و یکصدا کار را پیش بردند.
ایران اجازه نداد جنایت صهیونیستها مسیر تأمین منافع ملی را منحرف کند
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره نگاه ایران به حمله رژیم صهیونیستی به ضاحیه در لبنان و ارتباط میان اتین نقض آتش بس و شکل گیری تفاهم اولیه میان ایران و آمریکا گفت: ما شاهد این بودیم که همزمان با اوجگیری تلاشها برای رسیدن به تفاهم، رژیم صهیونیستی مرتکب تکرار جنایت شد. در ناحیه لبنان و در جریان حمله تروریستی علیه یک منطقه مسکونی، تعدادی از شهروندان لبنانی را به شهادت رساند. جا دارد اینجا من تبریک و تسلیت عرض بکنم به خانواده شریف شهید فرمانده ارشد حزبالله لبنان و بستگانشان و سایر کسانی که در جریان این حمله تروریستی به شهادت رسیدند. به مردم لبنان باید تسلیت گفت به خاطر این جنایت شنیع.
وی ادامه داد: هر تحولی بر اساس ارزیابی دقیق و جامع از مصالح و منافع کلان ایران، در موردش تصمیمگیری میشود. فکر میکنم بعدها بیشتر روشن خواهد شد که اقدام تروریستی رژیم صهیونیستی علیه لبنان در بعدازظهر دیروز، تبدیل شد به فرصتی برای تأمین حداکثری منافع ملی ایران، جبهه مقاومت و لبنان. فکر میکنم آیندگان خواهند دید که جمهوری اسلامی ایران و دوستانش اجازه ندادند که این خباثت رژیم صهیونیستی، تمرکز ما بر تأمین منافع عالیه جمهوری اسلامی ایران و لبنان را به هم بزند و در واقع، این جنایت موجب انسجام و قوت بیشتر جبهه مقاومت در برابر رژیم صهیونیستی شد.
بقائی گفت: لبنان و خاتمه جنگ در لبنان، بخش لاینفک تفاوت جنگ است. ما هم در گذشته نشان دادیم که در این زمینه مصمم هستیم. خاتمه جنگ و آتشبس در لبنان، بخشی از آتشبس مورخ ۱۹ فروردینماه بود و در این زمینه ما در عمل ثابت کردیم که جدی هستیم. بنابراین در آینده هم حتماً با دقت تحولات را رصد خواهیم کرد و هر کجا که لازم باشد، از همه ابزارهایمان برای اطمینان از اجرای تعهدات طرفهای مقابل استفاده خواهیم کرد.
در یادداشت تفاهم اسلام آباد، سه بار از کلمه لبنان استفاده شده است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «در یادداشت تفاهم ایران و آمریکا، عبارت «عقبنشینی رژیم صهیونیستی از خاک لبنان» نیز ذکر شده یا صرفاً توقف جنگ در لبنان است؟» گفت: شاید برای شما جالب باشد که در این یادداشت تفاهم، سه بار از کلمه لبنان استفاده شده است؛ اینکه خاتمه جنگ در همه جبههها، به شمول لبنان، و احترام به سیادت و تمامیت ارضی لبنان. این عبارت کاملاً روشن است که هر تفاهمی در این خصوص باید شامل چه مواردی بشود. احترام به تمامیت سرزمینی و حاکمیت ملی لبنان کاملاً روشن است که مختصات این تعهد به چه شکل است.
ظرف امروز و فردا در مورد نحوه امضای حضوری تفاهمنامه اطلاعرسانی خواهد شد
بقائی در پاسخ به سؤالی در خصوص ساز و کار امضای حضور تفاهمنامه پایان جنگ و خبرها در مورد سفر هیئت فنی ایران به قطر، گفت: «در مورد جزئیات این موضوع به زودی اطلاعرسانی خواهیم کرد. اینکه قبل از نشست ژنو سفری به برخی از کشورهای منطقه صورت بگیرد، در دستور کار قرار دارد و به محض اینکه قطعی شد، خدمت شما عرض خواهم کرد؛ در مجموع برنامه داریم که سفرهاییی به برخی از کشورهای منطقه و همسایه داشته باشیم.
وی در مورد ساز و کار امضای حضوری تفاهمنامه نیز توضیح داد: در خصوص نحوه امضا نیز، همانطور که عرض کردم، اجازه بفرمایید ظرف همین امروز و فردا تصمیمگیری قطعی صورت بگیرد؛ ما حتماً اطلاعرسانی خواهیم کرد.
جنایات علیه مردم ایران را فراموش نمیکنیم و نمیبخشیم / پیگیری حقوقی و مستندسازی جنایات یک کار دائمی و مستمر است
بقائی در پاسخ به پرسشی در خصوص پیگیری حقوقی جنایات آمریکا و اسرائیل و خونخواهی رهبر شهید توضیح داد: حتماً این اقدامات در دستور کار خواهد بود. من فکر میکنم موضوع خونخواهی از همه شهدایمان یک موضوع دائمی است؛ هیچکس نمیتواند به هیچ عنوان از جنایت بزرگی که در حق ملت ایران انجام دادند بگذرد، یا آن را فراموش کند و ببخشد. بنابراین، این مطالبه یک مطالبه دائمی و مستمر خواهد بود.
وی گفت: ما به عنوان وزارت امور خارجه، قطعاً از هر ابزاری استفاده خواهیم کرد؛ هم برای مستندسازی جنایات و هم برای تبیین جنایات شومی که در حق مردم ایران روا داشته شد. این یک کار دائمی و مستمر است و ما از هر نهاد و هر سخنگاه بینالمللی برای ثبت و تبیین این جنایات و برای دادخواهی استفاده خواهیم کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: بنابراین در این امر شکی نیست که دیپلماسی و رسیدن به تفاهم با طرف مقابل برای خاتمه جنگ و کاهش تنش، به این معنا نخواهد بود که ما جنایات صورتگرفته در حق مردم ایران را فراموش خواهیم کرد یا خواهیم بخشید.
از مختصات لازم برای هر کسی که مسئولیتی را بر عهده میگیرد، سعه صدر است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره برخی اتفاقات روی داده در سفر اخیر خود به همدان و تندرویهای برخی افراد حاضر در مراسم سالگرد شهادت شهید شادمانی، ضمن قرائت این شعر «بشکست اگر دل من، به فدای چشم مستت/سر خمّ می سلامت، شکند اگر سبویی» توضیح داد: لازم است تشکر کنم از میزبانی، مهماننوازی و مهربانی مردم خوب همدان. برای من یک تجربه فوقالعاده بود.
وی ادامه داد: بنده بنا به دعوت خانواده محترم شهید شادمانی، به مناسبت سالگرد شهادت ایشان در جریان جنگ تحمیلی رژیم صهیونیستی و آمریکا در سال گذشته، به همدان رفتم و از این فرصت استفاده کردم برای دیدار با مردم خوب همدان. جلسات خوبی داشتم با اساتید دانشگاه بوعلی، همینطور با علما و فضلای همدان. شب هم در مراسم بزرگداشت شهید شرکت کردم و سخنرانی کوتاهی هم داشتم. این مواردی که اشاره شده، خوب غلو کردهاند. من فکر میکنم وظیفه ماست که ضمن حضور در جمع مردم، مردمی که در این صد و چند روز بصیرت، استقامت و عشقشان به کشورشان را نشان دادند، هم حاضر شویم و هم حرفهایشان را شنویم. یکی از مختصات لازم برای هر کسی که مسئولیتی را بر عهده میگیرد، سعه صدر است.
بقائی گفت: بنده با کمال افتخار در آن جمع شرکت کردم، هم به ابراز لطفشان گوش کردم و تشکر کردم و هم حرفها و گلایههایشان را شنیدم و قطعاً هم گلایهها و هم ابراز لطف مردم خوبمان برای ما فوقالعاده مهم است در جهت انجام وظایف.
برخی موضعگیریها ارزش پاسخگویی ندارد / سیادت، حاکمیت ملی، امنیت و عزت لبنان برای ایران مهم است
بقائی در واکنش به سؤالی در خصوص برخی اتهامهای مطرح شده از سوی گروهی از مقامهای دولت لبنان علیه ایران گفت: ما امروز موضوعات بسیار مهمتری داریم؛ اجازه بدهید به مباحثی که خیلی ارزش پاسخگویی ندارند، نپردازم. کافی است به همین اندازه بسنده بکنیم که سیادت، حاکمیت ملی، امنیت و عزت لبنانیها برای جمهوری اسلامی ایران آنقدر مهم است که در عمل نشان داده در این زمینه حاضر است تا چه میزان اقدام بکند.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: در متن یادداشت تفاهم سه بار به نام لبنان اشاره شده و بر ضرورت حفظ سیادت، حاکمیت ملی و تمامیت ارضی این کشور تاکید گردیده است؛ این امر کاملاً گویای نگاه جمهوری اسلامی ایران نسبت به این کشور بسیار بزرگ و مهم است.
آمریکا راهی طولانی برای جلب اعتماد ایرانیان در پیش دارد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «آیا تفاهم ایران و آمریکا را میتوان به عنوان معنای ایجاد دوستی بین ایران و آمریکا و ورود به یک مرحله جدیدی از روابط تلقی کرد؟ آیا چنین چیزی اساساً منطقی و امکانپذیر است یا خیر؟» گفت: ما از ابتدای جنگ دوم تا به امروز بعد از فراز و نشیبهای بسیار، بعد از اینکه طرف مقابل داعیه از بین بردن تمدن ایران را داشت، به دنبال تخریب همه زیرساختها بود، با بدترین تعابیر از ملت ایران نام برد، رسیدیم به جایی که شب گذشته تفاهم خاتمه جنگ در همه جبههها نهایی شد.
وی با اشاره به اینکه بررسی چرایی این روند خود گویا خواهد بود، ادامه داد: در عین حال، باید با کمال تأسف اذعان کرد که عمق بدگمانی ایرانیان نسبت به آمریکا، به دلیل شرارتهای طولانی هیئت حاکمههای آمریکا در حق مردم ایران، که ابتدای آن به سال ۱۹۵۳ و قبل از آن برمیگرددتا الان؛ چنان بیاعتمادی بین ایران و آمریکا، بین مردم ایران و هیئت حاکمه آمریکا، ریشهدار است که آمریکا راه طولانی دارد برای اینکه اعتماد ایرانیان را جلب بکند.
بقائی افزود: بنابراین، این صرفاً یک گام بود در راستای کاهش تنش، در راستای خاتمه جنگی که هم به منطقه ما آسیب زد، هم باعث آسیب فراوان شد علیه ملت ایران و هم باعث خسران و شکست سنگین برای آغازکنندگان این تجاوز. مردم ایران به خوبی نشان دادند که در راه دفاع از کیان ایران و در راه صیانت از عزت و استقلال و حاکمیت ملیشان، از هیچ تلاشی فروگذار نمیکنند و لذا ما باید ببینیم که مسیر آینده به چه سمت و سویی خواهد رفت.
آزاد شدن اموال مسدود شده ایران و بازسازی خسارات، دو موضوع مهم اقتصادی در تفاهمنامه اسلامآباد است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسشی درباره مباحث اقتصادی مطرح شده در تفاهنامه اسلامآباد و اینکه چه عاید ایران خواهد شد، گفت: آزاد شدن اموال مسدود شده یا محدود شده ایران، در کنار موضوع بازسازی خسارات، دو موضوع مهم از حیث اقتصادی است و طرف آمریکایی متعهد میشود که در هر دو مورد اقداماتی را انجام بدهد. موضوع در دسترس قرار گرفتن اموال مسدود شده ایران، به عنوان حق ایران، نه به عنوان اینکه قرار است طرف آمریکایی پولی را به ایران بدهد، موضوع بسیار مهمی است و تدابیر لازم در این زمینه اندیشیده شده است.
وی با اشاره به اینکه بازسازی خسارات، برای ما فوقالعاده مهم است، گفت: مطالبه خسارت یکی از مطالبات به حق مردم ایران بوده، به خاطر اینکه این جنگ، یک جنگ غیرقانونی بوده و در حین جنگ هم جنایات جنگی متعددی ارتکاب یافته است. همه اینها را ما مطالبه خواهیم کرد، به مطالبهگری ادامه خواهیم داد و در این یادداشت تفاهم هم به آن پرداخته شده است. یک نکته دیگر که مهم است، بحث تحریمهاست که این هم یکی از موضوعات ثابت دستور کار ما در هر مذاکره با طرف آمریکایی در سالهای اخیر بوده است.
بقائی ادامه داد: بر اساس این یادداشت تفاهم، طرف آمریکایی به رفع همه تحریمها، اعم از ثانویه و اولیه موظف میشود و تحریمهای شورای امنیت، قطعنامههای ذیربط شورای حکام آژانس. این موضوع، در کنار مباحث مرتبط با بحث هستهای، عنوانهایی است که در فردای امضای یادداشت تفاهم قرار است در موردش صحبت بشود و ظرف مدت ۶۰ روز در مورد آن تفاهم ایجاد شود. این در واقع شالوده اصلی مباحث اقتصادی این یادداشت تفاهم است. به این باید اضافه بکنیم مباحث مربوط به اسقاطیهای مرتبط با فروش نفت ایران، مشتقات نفتی و پتروشیمی که به محض امضای یادداشت تفاهم، که قرار است روز جمعه انجام شود، باید این اتفاق بیفتد و ایران بتواند بدون هیچ مانع و مشکلی، کار فروش نفت و محصولات پتروشیمی و مشتقات نفتی را انجام بدهد
مسئولیت هر نقض عهد بر عهده آمریکا است / رژیم صهیونیستی با هر تحولی به سمت صلح و ثبات معارض است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی در مورد اختلافات ادعای میان رئیس جمهور آمریکا و نخستوزیر اسرائیل و اثر چنین اختلافاتی بر نحوه اجرای تفاهمنامه پایان جنگ توضیح داد: به هر حال همه میتوانند تشخیص بدهند که رژیم صهیونیستی به هیچ عنوان طالب صلح و آرامش در منطقهٔ ما نیست. سوابق عملی رژیم صهیونیستی نشان میدهد که با هر نشانهای و با هر تحولی که ممکن است در منطقهٔ ما اندکی صلح، ثبات و آرامش ایجاد بکند، معارض است؛ این موضوع را بارها نشان داده است.
بقائی تأکید کرد: آن چیزی که برای ما مهم است، تعهد آمریکا به قول و قراری است که طبق این یادداشت تفاهم گذاشته است. مردم منطقهٔ ما هیچوقت نمیپذیرند که رژیم صهیونیستی اقدامی را بدون هماهنگی و همکاری قبلی یا بعدی آمریکا انجام دهد؛ لذا آمریکا متعهد، موظف و مسئول است تعهداتی را که طبق این یادداشت تفاهم به آن ملزم شده است، انجام دهد. قاعدتاً هر نقض عهدی که از طرف سایر بازیگران و سایر متحدین آمریکا در منطقه صورت بگیرد، مسئولیت آن نیز بر عهدهٔ طرف آمریکایی خواهد بود.
در متن یادداشت تفاهم، ایران موظف شده که تدابیر لازم را با همکاری عمان و مشورت با سایر ذینفعان اتخاذ کند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «از یک سو گفته میشود بازگشایی تنگه هرمز در چارچوب سازوکارهای مشخص و با مدیریت ایران انجام خواهد شد، از سوی دیگر رئیسجمهور آمریکا تأکید کرده که عبور و مرور از تنگه هرمز مشمول دریافت عوارض یا هزینه از سوی ایران نخواهد بود. با توجه به این اظهارات، سازوکار دقیق مندرج در متن تفاهمنامه درباره نحوه اداره هرمز و موضوع اعمال حاکمیت ایران چگونه تعریف شده و کدام روایت به متن نهایی نزدیکتر است؟» گفت: تنگه هرمز برای ما بسیار مهم است. تدابیری که ما در این چند ماه اتخاذ کردیم، کاملاً منطبق با حقوق بینالملل بوده، برای صیانت از حاکمیت ملی و امنیت ایران. در ادامه مسیر هم جمهوری اسلامی ایران، به عنوان دولت ساحلی، به همراه عمان تدابیر لازم را اتخاذ خواهد کرد برای اطمینان از تردد ایمن کشتیها از این تنگه.
وی ادامه داد: در متن یادداشت تفاهم، ایران موظف شده که تدابیر لازم را اتخاذ بکند، با همکاری کشور دیگر ساحلی یعنی عمان و مشورت با سایر ذینفعان؛ به خاطر اینکه هدف ما اساساً این است که تردد در تنگه هرمز به صورت ایمن و مطمئن انجام شود. ما برای یک مدت زمان مشخص قرار است که متناظر با اقدامات طرف مقابل، تردد ایمن در تنگه هرمز را تدبیر کنیم. این کاملاً روشن است و این کار به عهده دولت جمهوری اسلامی ایران گذاشته شده، به عنوان دولت ساحلی.
بقائی گفت: بنابراین فکر نمیکنم تردیدی وجود داشته باشد در اینکه در این زمینه سیادت و جایگاه جمهوری اسلامی ایران کاملاً محفوظ است. ما همیشه گفتیم ما به دنبال گرفتن عوارض نیستیم، ولی مابهازای خدماتی که ارائه خواهیم کرد، خدمات ناوبری، حفاظت از محیط زیست، احیاناً بیمه کشتیها و سایر خدماتی که از سوی ایران و عمان ارائه خواهد شد، هزینههای لازم هم طراحی و و دریافت خواهد شد. بنابراین در این زمینه موضوع خیلی روشن است.
آمریکا عاقل باشد تجربه تلاش برای ربودن اورانیوم غنی شده ایران را تکرار نمیکند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «رئیسجمهور آمریکا، پیش از اعلام رسمی تفاهمنامه میان دو طرف گفته که آمریکا وارد عمل خواهد شد و بقایای مواد هستهای را جمعآوری میکند. این اظهارات چگونه با موضع ایران مبنی بر اینکه گفتوگو درباره موضوع هستهای تنها پس از اجرای کامل تفاهمنامه امکانپذیر است همخوانی دارد؟ آیا در جریان مذاکرات قبل از تفاهمنامه، درباره انتقال مواد هستهای به خارج از کشور یا رقیقسازی آن در داخل کشور گفتوگو صورت گرفته که باعث شده رئیسجمهور آمریکا چنین حرفی را مطرح بکند؟» گفت: فکر میکنم یک بار وارد شدند و نتیجه را دیدند. بنابراین اگر عاقل باشند، تکرار نخواهند کرد. در متن یادداشت تفاهم، راجع به جزئیات موضوع هستهای ما بحثی را مطرح نکردیم. به صورت کلی تفاهم شده که در یک بازه زمانی ۶۰ روزه بعد از امضای تفاهم، در مورد منحصراً موضوع هستهای و متقابلاً بحث رفع تحریمها، بین ایران و آمریکا گفتوگو صورت بگیرد.
وی ادامه داد: در مورد جنبههای موضوع هستهای هم مشخص است که درباره غنیسازی حقوق و تکالیف ما به عنوان عضو معاهده منع اشاعه و موضوع ذخایر اورانیوم غنیشده با درجه بالا هم تکلیف روشن است. در رابطه با این دو موضوع قرار است که در آن بازه زمانی صحبت شود. اینجا ما راجع به جزئیات گفتوگو نکردیم. مواضع ایران در رابطه با هر دو موضوع روشن بوده، اما باید منتظر ماند و دید که در ۶۰ روز مذاکره راجع به این دو موضوع، تحولات به چه سمت و سویی پیش خواهد رفت.
به آمریکا و رژیم صهیونیستی هیچ اعتمادی نداریم/ تعهدات متناظر و متقابل هستند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی در این خصوص که ایران چه تضمینهایی از آمریکا مبنی بر خودداری از جنگ و توقف آتش در لبنان در یافت کردهاست، توضیح داد: ما به رژیم صهیونیستی هیچ اعتمادی نداریم، کما اینکه به آمریکا نیز اعتماد نداریم. این یک امر ثابتشده است که آمریکا و رژیم صهیونیستی در اجرای تعهداتشان هیچوقت صداقت نداشتهاند. در عین حال، ما ابزارهای خودمان را داریم. آمریکا باید تعهداتش را انجام دهد؛ تعهداتی که طبق این یادداشت تفاهم نسبت به آنها متعهد شده است. همچنین باید اطمینان حاصل بکند که رژیم صهیونیستی هم تعهدات مربوط به توقف جنگ در لبنان را اجرا میکند.
این دیپلمات بلندپایه جمهوری اسلامی ایران تصریح کرد: عدم ایفای این تعهدات، قاعدتاً اقدام متقابل ایران را به دنبال خواهد داشت. تعهدات، متناظر و متقابل هستند؛ حتماً کسی نمیتواند انتظار داشته باشد که جمهوری اسلامی ایران تعهداتش را اجرا بکند، اما طرف مقابل از ایفای تعهداتش سرباز بزند.
مردم ما به تصمیمگیران خود اعتماد دارند و میدانند که روند تصمیمگیری در ایران با رعایت مصالح و منافع کشور است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «با توجه به گلایههایی که در رابطه با مذاکرات وجود دارد و مخالفتهایی که در سطح افکار عمومی در رابطه با این موضوع مطرح میشود، چگونه آمریکا میتواند اطمینان حاصل کند که دولت جمهوری اسلامی ایران میتواند این تفاهم را اجرایی کند؟» گفت: در رابطه با موضوعات داخلی، ما یک جامعه چندصدایی و برخوردار از جامعه مدنی بسیار پویا، هوشمند و مراقب هستیم و این یکی از دستاوردهای بسیار ارزشمند انقلاب و جمهوری اسلامی است که هم رسانههای ما پرسشگر و نقاد هستند و هم افکار عمومی ما، مردم ما به عنوان صاحبان انقلاب و صاحبان کشور، حتماً مراقب عملکرد مسئولان کشور هستند.
وی ادامه داد: مهم این است که مردم ما به عنوان یک ملت تاریخی، انسجام را هم نشان دادهاند و هم به تصمیمگیران خود اعتماد دارند. میدانند که روند تصمیمگیری در جمهوری اسلامی ایران با رعایت مصالح و منافع کشور است و همه ملاحظات و جنبههای مرتبط با این موضوع در یک روند بسیار دقیق، ظریف و طولانیمدت دیده شده است. بنابراین ما به مردم خودمان اعتماد داریم و متقابلاً هم میدانیم که مردم ما، وقتی مجاب و قانع شوند که بهترین تصمیمها در راستای حفاظت از منافع و امنیت ملی توسط مسئولان گرفته شده است، حتماً پشتیبان ما در ادامه این مسیر خواهند بود.
بقائی خاطرنشان کرد: اتفاقاً طرف آمریکایی باید در این زمینه نگران باشد، به خاطر اینکه بارها نشان داده شده است که سامانه تصمیمگیری و حکمرانی در آمریکا به شدت تحت تأثیر جریانهای تندرو، جنگطلب، لابی رژیم صهیونیستی و همچنین اندیشکدههایی است که عادت کردهاند در طی چند دهه صرفاً به جنگطلبی و استفاده از ابزار ارعاب و زور برای پیشبرد منافع مدنظر خود اتکا کنند.
مهمترین و موثرترین تضمین برای ما اهرمهای قدرت ماست
بقائی در پاسخ به سؤالی در خصوص ضمانتهای خصوصی اجرای تفاهمنامه پایان جنگ و همچنین احتمال صدور قطعنامهای در تأیید آن در شورای امنیت سازمان ملل متحد گفت: تکلیف یادداشت تفاهم که روشن است؛ همانطور که عرض کردم، دیشب نهایی شدن آن اعلام شد. قرار است توافق نهایی، بعد از اینکه در بازهٔ زمانیِ ۶۰ روزهای که عرض کردم (کمتر یا بیشتر) در همان مدتزمان به نتیجه رسید، ضمیمه و ملزم به یک قطعنامهٔ لازمالاجرای شورای امنیت سازمان ملل متحد بشود. شما حتماً بلافاصله در ذهنتان این سؤال ایجاد خواهد شد که ما تجربهٔ بسیار ناخوشایندی از نقض یک قطعنامهٔ فصل هفتمی شورای امنیت سازمان ملل متحد داریم؛ این نکتهٔ درستی است و ما حتماً از تجارب گذشته درس خواهیم گرفت. اینکه توافق ملزم بشود به قطعنامهٔ شورای امنیت سازمان ملل متحد، برای استحکام حقوقی و جایگاه حقوقی این موافقتنامه خواهد بود.
وی تاکید کرد: اما مهمترین تضمین و مؤثرترین تضمین برای اجرای هر تعهدی، اهرمهای ما و قدرت ماست؛ قدرتی که حتماً به بهترین نحو در این سه ماه شناسایی شده است و در آینده هم به بهترین نحو از آن استفاده خواهیم کرد تا از اجرای تعهدات طرف مقابل اطمینان حاصل کنیم.
نظر جمعی همه طرفهایی که در فرایند تفاهم مشارکت داشتهاند این بود که تفاهم روز جمعه و در سوئیس انجام شود
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «چرا تصمیم گرفته شد که مکان امضای توافق به اروپا و ژنو منتقل شود؟» گفت: از این فرصت استفاده کرده و از پاکستان به عنوان میانجیگر این گفتگوها طی دو ماه گذشته قدردانی میکنم و از قطر به خاطر تلاشهایی که انجام دادند، و در کنار آن از عمان به عنوان کشوری که در کل این فرایند، قبل از آن و در حین هر دو جنگ تحمیلی، مواضع اصولی اتخاذ کرد. باید از رویکرد مسئولانه و صادقانه عمان در قبال هم مباحث منطقهای و هم در رابطه با مباحث میانجیگری در گفتگوهای ایران و آمریکا قدردانی کرد.
بقائی خاطرنشان کرد: در مورد مکان امضای هر تفاهمی و هر توافقی، همه طرفهای آن باید نظر بدهند، از جمله طرفهایی که به عنوان میانجی ایفای نقش کردهاند و نظرشان هم برای ما ارزشمند است. به هر حال، نظر جمعی همه جهات ذیربط، جهاتی که در این فرایند مشارکت داشتهاند و نقش داشتهاند، این بود که روز جمعه این کار در سوئیس انجام بشود
رویداد تشییع رهبر شهید ما یک رویداد تاریخی خواهد بود/ کمیته ویژهای در وزارت خارجه تشکیل شده است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «برای مراسم تشییع پیکر رهبر انقلاب چه وظایفی به عهده وزارت خارجه گذاشته شده است؟» ضمن تاکید بر اینکه سخن گفتن درباره این موضوع برای من بسیار دشوار است، گفت: رویداد تشییع جنازه رهبر شهید ما یک رویداد تاریخی خواهد بود برای تجدید میثاق ایرانیان با میهن، با فردی که یکی از بزرگترین نامها در تاریخ ایرانیان و در تاریخ میهندوستی ایرانیان ثبت خواهد شد.
وی افزود: وزارت امور خارجه برای برگزاری این مراسم از هیچ تلاشی فروگذار نخواهد کرد. بخشی از کارهایی که قرار است انجام شود بر عهده وزارت خارجه گذاشته شده است؛ هم در پذیرش مهمانان، صدور روادید برای مهمانان خارجی که قصد دارند در این مراسم شرکت کنند، در رابطه با گروههای رسانهای که حدس میزنیم بسیار پرتعداد در این رویداد حضور خواهند داشت برای پوشش مراسم. این موضوع یک موضوع ملی است و قاعدتاً دستگاه دیپلماسی هم خود را موظف میداند برای اینکه هر کاری که لازم است در این زمینه انجام بدهد. یک کمیته ویژهای در وزارت خارجه تشکیل شده، بخش کنسولی ما مسئولیت این کمیته را بر عهده دارد و اجزای مختلفی دارد که حوزه سخنگویی هم بخش مربوط به رسانهاش را بر عهده دارد.
وضعیت فاجعهبار ناشی از بیکیفرمانی رژیم صهیونیستی باید تغییر کند و تعدیل شود
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره واکنش دبیرکل سازمان ملل به حمله روز گذشته رژیم صهیونیستی به ضاحیه لبنان، گفت: اشاره شد که این محکومیت از معدود مواردی است که دبیرکل سازمان ملل این اقدام را محکوم کرده است. این اقدام به دلیل همزمانی با مذاکرات ایران و آمریکا برای رسیدن به تفاهم، محکومیت مضاعفی را میطلبد. به نظر من، تحول مهمی بود از این حیث که بالاخره دبیرکل سازمان ملل که متأسفانه خیلی وقتها مواضع مبهم یا دوپهلو در رابطه با مسائلی که غیرقانونی بودن و مجرمانه بودن آنها خیلی روشن است میگیرد، این دفعه موضع صریح را اتخاذ کرده است. البته استفاده از واژه «ضربات» به نظرم خیلی وجهی ندارد؛ اقدام رژیم صهیونیستی یک تجاوز نظامی آشکار علیه لبنان بود و میطلبد که در این موارد، مقامات سازمان ملل متحد و شورای امنیت سازمان، صریحاً در این زمینه موضع بگیرند و اگر تکرار شود، موضعگیریهای بینالمللی در قبال اقدامات غیرقانونی رژیم صهیونیستی به گونهای باشد که این وضعیت فاجعهبار ناشی از بیکیفرمانی رژیم تغییر کند، تعدیل شود و خودش بازدارنده باشد در برابر تداوم جنایات رژیم صهیونیستی.
دلیل جنگ مقاومت دیپلماتهای ایرانی در مقابل زیادهخواهیهای آمریکا بود
بقائی در خصوص بعضی حواشی ایجاد شده در خصوص اظهارنظر وزیر امور خارجه که گفتهبود «مقاومت باعث جنگ شد و نه مذاکره» توضیح داد: خیلی روشن بود؛ ایشان بلافاصله توضیح دادند. منظور ایشان این بود، و بار اولشان هم نبود که این نکته را مطرح میکردند، که دلیل اینکه آمریکا میز مذاکره را منهدم کرد و به روند دیپلماتیک خیانت نمود، این بود که دیپلماتهای شما حاضر نشدند به مطالبات زیادهخواهانهٔ آمریکا گردن بنهند. دلیل جنگ این بود که دیپلماتهای ما در برابر خواستههای نامشروع آمریکا مقاومت کردند؛ فکر میکنم توضیح ایشان خیلی روشن بود.»
واکنش به ادعای معاون رئیس جمهور آمریکا در خصوص سرازیر شدن مزایای اقتصادی به ایران: ما را به خیر تو امیدی نیست
بقائی در واکنش به سؤالی در مورد ادعای جیدی ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا که در صورت پایبندی ایران به تعهداتش مزایای اقتصادی زیادی به ایران سرازیر خواهد شد، گفت: از آمریکاییها خیلی زیاد رسیده است! من فکر میکنم این مزایایی را که میگویند، باید از مردم میناب، مردم لامرد و خیلی از نقاط ایران پرسید که شاهد کمکهای آمریکا در این سه ماه اخیر بودهاند! تحریم اقتصادی آمریکا در کنار محاصرهٔ دریاییشان، خب بخشی از کمکهای آمریکا و مواهب اقتصادی آنها به ملت ایران بوده است.
وی ادامه داد: بنده در جریان سفر به استان همدان مطلع شدم که در جنگ اخیر، بخشی از تأسیسات مربوط به کالاهای اساسی مردم مورد حمله قرار گرفته است؛ از جمله یک سردخانه حاوی حداقل ۱۲۰۰ تن گوشت مرغ، یا یک مرغداری بسیار بزرگ و مجهز، و سولهٔ ذخیرهٔ شیر خشک و دارو. بنابراین، من قبلاً هم یک بار اشاره کردم که ما را به خیر تو امیدی نیست. آمریکاییها لازم است برای اینکه حداقل اعتماد مردم ایران را به خودشان جلب بکنند، کارهای زیادی انجام دهند؛ آن هم در شرایطی که در این سه ماه، مرتکب شنیعترین جنایات نه تنها علیه مردمان ایران، بلکه علیه صنعت، اقتصاد و زیرساختهای حیاتی ایران شدند.»
طرح ۱۰ بندی شورای عالی امنیت ملی، مبنا و اصول کار تیم مذاکرهکننده برای رسیدن به یادداشت تفاهم بود
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «یک طرح ۱۴بندی که اکنون در جریان است تا چه حد به آن طرح دهبندی که پیشتر شعام منتشر کرده بود، نزدیک است و چند درصد با آن مطابقت دارد؟ با توجه به بدعهدی که آمریکا، در صورتی که ما به توافق نرسیم در جریان ۶۰ روز آیا مجدداً شاهد حملهای خواهیم بود و چه زمانی متن کامل بهطور شفاف منتشر میشود تا افکار عمومی نیز در جریان کامل آن قرار بگیرند؟» گفت: آن طرح ۱۰ بندی که شورای عالی امنیت ملی در ۱۹ فروردین منتشر کرد، مبنا و اصول کار تیم مذاکرهکننده بود برای رسیدن به این یادداشت تفاهم و لذا باید به آن به عنوان یک دستورالعمل مهم نگاه کرد. خواهید دید که این موضوع کاملاً لحاظ شده در تنظیم بخشهای مختلف این پیشنویس و این یادداشت تفاهم.
وی ادامه داد: راجع به اینکه ما سابقه آمریکا در عهدشکنی را داریم و ممکن است در آینده هم این را تکرار بکنند، بله، ما حتماً باید مراقب باشیم، حتماً از تجارب قبلی باید درس بگیریم و قطعاً فکر میکنم نظامیان ما همواره آماده هستند برای هر پیشامدی و هم در دستگاه دیپلماسی همه گزینهها و همه احتمالات را در نظر داریم، در عین اینکه به گفتگوها و مذاکرات برای رسیدن به مصالح و منافع ملی ایران ادامه میدهیم.
تجاوز نظامی به جای اینکه باعث تضعیف مردم ایران شود باعث شکوفا شدن توانمندیها بالقوه آنان شد
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به سؤالی در خصوص تحلیل روزنامه نیویورک تایمز که ادعا کردهاست تحولات ماههای اخیر باعث تحول معماری منطقه به نفع آمریکا شدهاست، گفت: «عدو شود سبب خیر اگر خدا خواهد. اتفاقی که در این سه ماه افتاد، مقتدرتر شدنِ ایران بود که به نفع ملت ایران، به نفع منطقه غرب آسیا و به نفع همه دنیا تمام شد. ما اقتدار ایرانیان را نشان دادیم و مشخص شد که تجاوز نظامی، ارعاب و فشار، به جای اینکه باعث تضعیف مردم ایران بشود، برعکس باعث شکوفا شدن توانمندیهای بالقوهٔ آنها گردید. فکر میکنم فقط همین اشاره کافی است تا بدانیم در این سه ماه و اندی، واقعاً چه اتفاقی رخ داده است.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی باید رفتارهای خود را اصلاح کند تا نقش سازندهای در رابطه با موضوعات مرتبط با هستهای ایران پیدا کند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اخیراً ابراز امیدواری کرده که بهرغم مختل بودن مجاری گفتوگو با ایران، در نهایت راهی برای خروج از این بنبست پیدا شود. آیا در سایه تفاهم خاتمه جنگ امکان از سرگیری چارچوبی مشابه چارچوب قاهره وجود دارد و اینکه آژانس چه پیشنیازهایی را باید طی کند تا مجدداً به چرخه محاسبات ایران وارد شود؟» گفت: ما از عملکرد آژانس و مدیرکل به هیچ عنوان رضایت نداریم. آژانس، شورای حکام، همین اخیراً با فشار آمریکا و کشورهای اروپایی قطعنامهای را علیه ایران صادر کرد، بدون اینکه کوچکترین اشارهای به تحولات یک سال اخیر، از جمله این واقعیت که تأسیسات هستهای صلحآمیز ایران توسط رژیم صهیونیستی و آمریکا مورد تعرض قرار گرفت، کند. اینها ثبت شده و ادامه پیدا کرده است.
وی ادامه داد: این رویکرد سیاستزده در شورای حکام آژانس و همچنین اظهار نظرهای غیر فنی و فراتر از صلاحیتهای شخص مدیرکل، قطعاً رویکرد کمککنندهای نیست. ما عضو معاهده NPT هستیم. در وضعیتی که الان در آن قرار داریم، ما نمیتوانیم درباره اینکه نقش آژانس چه خواهد بود در آینده صحبت کنیم، به خاطر اینکه اتفاقی که افتاد علیه تأسیسات هستهای صلحآمیز ایران یک اتفاق منحصر بهفرد و جدید بود؛ یعنی حمله به تأسیسات هستهای صلحآمیز ایران. لذا آژانس باید به تکالیف خودش در این زمینه عمل بکند، رفتارهای خودش را باید اصلاح کند تا بتواند نقش سازندهای در رابطه با موضوعات مرتبط با هستهای ایران پیدا کند.
تحولات داخلی افغانستان را دنبال میکنیم و با مقامات دولت افغانستان در تماس هستیم
بقائی در پاسخ به سؤالی در خصوص تحولات اخیر افغانستان و اعتراضات در هرات توضیح داد: ما به عنوان یک همسایه، همیشه گزارشهای مربوط به تحولات داخلی افغانستان را مرور میکنیم. به صورت طبیعی با مقامات دولت افغانستان در تماس هستیم، راجع به همهٔ موضوعاتی که به هر نحوی به روابط دوجانبه مربوط میشود گفتگو میکنیم، رایزنی داریم و نقطهظرات خود را مطرح مینماییم.
نظر شما