گروه اندیشه: «زنگ خطر سقوط نرخ سوادآموزی و درجازدن مهارت های شناختی در مدارس مدرن» عنوان گزارشی است که در سایت futurism (آینده نگری) منتشر و در کانال تلگرامی دکتر محمدرضا دادگستر معرفی شده است. نویسنده این گزارش فرانک لندیمور خبرنگار فناوری و علم در Futurism است. این گزارش با استناد به تحلیل جامع شرکت فناوری آموزشی «رنسانس» در سال تحصیلی گذشته، از بحران و گسست عمیق در عادات مطالعه نوجوانان، بهویژه پسران، پرده برمیدارد. یافتهها نشان میدهند که بخش بزرگی از دانشآموزان دبیرستانی بهدلیل اعتیاد به گوشیهای هوشمند، اسکرول بیانتها، و خلاصهسازی متون توسط چتباتهای هوش مصنوعی، دچار کوتاهی دامنه توجه شده و مهارتی عقبتر از سن خود دارند؛ بهطوریکه اکثر پسران نوجوان در سطح کتابهای ابتدایی درجا میزنند و مدارس نیز پناهگاهی برای تقویت عضلات شناختی آنها فراهم نمیکنند. خبرآنلاین با ترجمه این متن مهم، در صدد جلب مراکز دانشگاهی و تحقیقی در باره خطرات استفاده از هوش مصنوعی در مقاطع مختلف سنی است.
****
نوجوانان کمتر از هر زمان دیگری کتاب میخوانند و این وضعیت در میان پسران وخیمتر است. آنهایی هم که کتاب میخوانند، یا از نظر رشد مهارتی، سالها عقبتر از سطح استاندارد خود هستند، یا از ورود به دنیای ادبیات چالشبرانگیز واهمه دارند.
بر اساس مطالعه جدیدی که درباره عادات مطالعه کودکان در بریتانیا و ایرلند انجام شده، اکثر پسران هنوز کتابهای سطح مدرسه ابتدایی را میخوانند. در این میان، دختران به سمت مطالعه رمانهایی با تنوعِ به نسبت سالمتری میروند.
مارتین گالوی، مدیر بخش یادگیری حرفهای و مشارکتها در «مؤسسه ملی سوادآموزی بریتانیا»، به روزنامه گاردین گفت: «شکاف فزایندهای که در دوره متوسطه، بهویژه در میان پسران نوجوان میبینیم، یک زنگ خطر جدی برای اقدام فوری است. شمار بسیار زیادی از جوانان در یک سطح "درجا زدهاند" یا به کلی با مطالعه قطع رابطه کردهاند؛ چرا که اغلب هنوز کتابهایی نیافتهاند که برایشان ملموس، قابل فهم یا الهامبخش باشد.»
این یافتهها برگرفته از گزارش امسال «کودکان چه میخوانند» از سوی شرکت فناوری آموزشی «رنسانس» است که بیش از ۲۳ میلیون آزمونِ درک مطلبِ مطالعه را متعلق به نزدیک به ۱.۱ میلیون کودک در سال تحصیلی ۲۰۲۴-۲۰۲۵ تحلیل کرده است.
این تحلیل گسترده فاش کرد که برای پسران ۱۱ تا ۱۴ ساله، هشت کتاب از ده کتابی که بیشترین میزان مطالعه را داشتهاند، مربوط به مجموعه «دفترچه خاطرات یک بیعرضه» (Diary of a Wimpy Kid) بوده است؛ کتابهایی مملو از تصویرسازیهای ساده در هر صفحه که برای جلب رضایت حس شوخطبعی یک دانشآموز ابتدایی نوشته شدهاند.
اوضاع برای پسران ۱۳ تا ۱۶ ساله نیز چندان بهتر نیست. اگرچه آثار کلاسیکی مانند «موشها و آدمها» و «قلعه حیوانات»—که هر دو هنوز چند سالی پایینتر از سطح مطالعه واقعی این گروه سنی هستند—بیشترین خواننده را در این رده سنی دارند، اما سه کتاب از ده کتاب برتر آنها همچنان از مجموعه «دفترچه خاطرات یک بیعرضه» است. موارد دیگر شامل اولین کتاب «هری پاتر» و بازگوییِ بخشی مصور از «رومئو و ژولیت» است که برای کودکان خردسال طراحی شده است.
در مقابل، انتخابهای مطالعاتی دختران متنوعتر بود؛ آثاری چون «بازیهای گرسنگی» (The Hunger Games)، مجموعه رمانهای مصور «نفسگیر» (Heartstopper) و رمان جنایی نوجوانان «راهنمای یک دختر خوب برای قتل» در لیست آنها به چشم میخورد.
با این حال، هیچکدام از این دو گروه، آن تنوعی را که مربیان آموزشی مایل به دیدنش هستند، نشان ندادند. در این گزارش آمده است: «ما شاهد تمرکز شدیدی روی تعداد محدودی از نویسندگان و مجموعهها در میان گروههای سنی مختلف هستیم. این امر خطر محدود شدن مواجهه با ژانرها و صداهای متنوع را به همراه دارد.»
نظرسنجی اخیر دیگری در بریتانیا نشان داد که کمتر از ۱۰ درصد از پسران ۱۴ تا ۱۶ ساله روزانه برای لذت و سرگرمی مطالعه میکنند. در شرایطی که نوجوانان کمتر از هر زمان دیگری کتاب میخوانند، شاید خرده گرفتن به سلیقه کتابخوانی آنها کار لغزندهای به نظر برسد، اما آشکارا نوعی گسست وجود دارد که مانع از گسترش افق دید خوانندگان جوان میشود.
برنادت برزیسکا، مدیر بخش تحقیقات شرکت رنسانس، به گاردین گفت: «کودکان زمانی بهترین بازدهی در مطالعه را دارند که آنچه را دوست دارند بخوانند... این یک استدلال علیه مجموعههای محبوب نیست. نویسندگان آشنا و رمانهای چندجلدی، خوانندگان بیمیل را به سمت خود میکشانند. مسئله این است که بعد از آن چه میشود. دانشآموزانی که به سمت نویسندگان جدید و کتابهای سختتر هدایت میشوند به مطالعه ادامه میدهند، در حالی که کسانی که روی همان مجموعه رها میشوند، مایل به درجا زدن هستند.»
مربیان آموزشی معمولاً فناوری را مقصر اصلی سقوط نرخ سوادآموزی میدانند و البته که حق دارند. کودکان نیز درست مانند والدین خود، به گوشیهای هوشمند و برنامههای رسانههای اجتماعی وابسته شدهاند و دامنه توجه آنها توسط ویدیوهای کوتاه و پیمایش بیانتها (اسکرول کردن مداوم) آسیب دیده است.
بسیاری از مدارس آنها را ملزم به استفاده از لپتاپ میکنند که همین امر حواسپرتیهای مشابهی را به همراه میآورد؛ و چتباتهای اعتیادآور هوش مصنوعی نیز هم به عنوان دوست نوجوانان عمل میکنند و هم ابزاری دستنخورده هستند که میتوانند هر تکلیفی را که برای خواندن تعیین شده، خلاصهسازی کنند. این مسئله چنان ریشهدار شده است که حتی اساتید دانشگاه گله دارند که دانشجویان دوره کارشناسی به سختی میتوانند متون پایه تعیینشده را به پایان برسانند.
اما دستگاههای اعتیادآور و هجوم روزانه محتواهای مخرب (Brainrot) را نمیتوان کاملاً مقصر دانست. گاردین اشاره کرد که نظرسنجی دیگری از شرکت رنسانس نشان داد که به زحمت یکچهارم مدارس متوسطه (راهنمایی و دبیرستان) حداقل ۱۵ دقیقه در روز را به مطالعه در طول ساعات مدرسه اختصاص میدهند، در حالی که این رقم در مدارس ابتدایی نزدیک به دوسوم است.
در دنیایی که بیش از هر زمان دیگری گزینههای مختلف برای جلب توجه نوجوانان با یکدیگر رقابت میکنند، منطقی به نظر میرسد که پناهگاهی عاری از حواسپرتی به آنها داده شود تا عضلات شناختی خود را تقویت کنند.بیشتر در حوزه آموزش، دانشجویان دانشگاه در حالی که بیوقفه برای استفاده از هوش مصنوعی تحت فشار قرار میگیرند، دچار «تسلیم و ناامیدی» شدهاند.
۲۱۶۲۱۶
نظر شما