خبرآنلاین - جاوید قرباناوغلی، سفیر پیشین ایران در آفریقای جنوبی، در گفتوگو با خبرگزاری خبرآنلاین اظهار داشت: «استمرار چنین وضعیتی اگرچه ممکن است بر اقتصاد جهان تاثیر منفی بگذارد که از ملاحظات مهم در تصمیمات ترامپ است ولی این امر نباید مبنای تصمیمات کلان کشور قرار گیرد. وضعیت اداره کشور در صورت ادامه این وضع و بازگشت محاصره دریایی که کاهش درآمدهای ارزی را در پی خواهد داشت و معیشت مردم در پرتو تورم سه رقمی را نمی توان نادیده گرفت. بنابراین تصور می کنم استمرار وضعیت کنونی در بلند مدت حتما به نفع کشور نخواهد بود.»
در ادامه بخشی از گفتگو جاوید قرباناوغلی با خبرآنلاین را میخوانید؛
تنگه هرمز به کانون اصلی تقابل تهران و واشنگتن تبدیل شده است/ زورآزمایی امروز، نبردی در وقت اضافه است
در شرایط بغرنج و پیچیده ای قرار داریم. نه می توان گفت در شرایط جنگ تمام عیار هستیم و نه آنطور که شما گفتید «نه جنگ - نه صلح». تصور می کنم ایران و آمریکا خواستار بازگشت به جنگ تمام عیار نیستند.
با این وجود هیچکدام نیز نمی خواهد از موضع خود کوتاه بیاید. در واقع زد و خوردهایی چند روز گذشته را می توان نوعی زورآزمایی در وقت اضافه نامید که هر دو طرف می خواهند از این وقت برای تثبیت هژمونی خود استفاده کنند. کانون این زورآزمایی هم تنگه هرمز است. به بیان بهتر موضوع هسته ای که ظاهراً هدف آمریکا در جنگ ۴۰ روزه بود فعلا ولو بطور موقت از دستور کار کنار گذاشته شده وهمه چیز در گرو تعیین تکلیف تنگه است.
مهمترین ویژگی این شرایط که به نظرم می توانست اتفاق نیفتد، به کما رفتن تفاهم بین ۱۴ ماده ای است. اگر از من سوال کنید مهمترین دستاورد ایران در جنگ ۴۰ روزه چه بود. می گویم یادداشت تفاهم امضا شده بین پزشکیان و ترامپ. منطق این پاسخ هم روشن است. هیچجنگی دائمی نیست و بیشتر جنگ ها از طریق مذاکره و دیپلماسی پایان می یابد. سندی که حاصل این دیپلماسی است، نمایانگر نتیجه جنگ و برنده و بازنده آن است که ایران از آن سربلند بیرون آمد. این حرف من نیست بلکه جهان به دست برتر ایران در این سند اعتراف کرد. جز بند ۵ که به نظرم آن هم تا حد زیادی به نفع ایران است، بقیه بنده های یادداشت تفاهم به اقرار تحلیلگران دستاورد بزرگی برای ایران بود.
تنگه هرمز باید تحت حاکمیت مشترک ایران و عمان باشد
بنابراین مهمترین ویژگی این شرایط در معرض مخاطره قرار گرفتن این دستاورد بزرگ سیاسی ایران است. به نظرم ضروری است چگونگی برون رفت از این شرایط و بازگشت به اجرای یادداشت تفاهم باید دغدغه اصلی مذاکره کنندگان و مقامات تصمیم گیر کشور باشد. من در جای دیگر به این نکته اشاره کردم که نباید موضوع تنگه را به «حق مسلم» دوم تبدیل کرد. نتیجه نه چندان خوش حق مسلم اول پیش روی ماست. دلیل این مسأله هم روشن است. جهان با آن مخالف است و اصرار ایران، ممکن است به شکل گیری «اجماع بین المللی» علیه ما شود. حتی چین به عنوان متحد ایران با تفسیر ایران از تردد کشتی ها در تنگه موافق نیست. تنگه هرمز یک آب راه طبیعی است که قوانین و کنوانسیون های بین المللی بر آن حاکم است. در بهترین حالت ایران و عمان می توانند با توافق دوجانبه شرایط خاصی را به اجرا بگذارند که همین آب راه بین المللی تحت حاکمیت مشترک دو کشور قرار داشته باشد.
در صورت باز بودن تنگه دنیا هم مخالفتی با این مدیریت مشترک نخواهد داشت. ضمن اینکه قوانین بین المللی که از آزادی بی قید و شرط کشتیرانی صحبت می کند، در شرایط جنگ برای کشوری که در تنگه و یا بخشی از آن در حیطه آب های سرزمینی است کاملا تغییر می کند و کشور های متخاصم اجازه عبور و بی قید و شرط از آن آب راه را ندارند. ضروری است تا قبل از پیچیده تر شدن این بحران، ایران تعریف جدیدی از «اعمال حاکمیت و مدیریت» بر تنگه را به جهان عرضه کند. تعریفی که هم مغایرتی با کنوانسیون های حاکم بر حقوق دریاها و آب راه ها نداشته باشد و هم تضمین کننده منافع کشور باشد. چنین تدبیری نیازمند همکاری مشترک ایران و عمان است.
اثرگذاری یک اقلیت بر تصمیمات کلان کشور فاجعهبار است
استمرار چنین وضعیتی اگرچه ممکن است بر اقتصاد جهان تاثیر منفی بگذارد که از ملاحظات مهم در تصمیمات ترامپ است ولی این امر نباید مبنای تصمیمات کلان کشور قرار گیرد. وضعیت اداره کشور در صورت ادامه این وضع و بازگشت محاصره دریایی که کاهش درآمدهای ارزی را در پی خواهد داشت و معیشت مردم در پرتو تورم سه رقمی را نمی توان نادیده گرفت. بنابراین تصور می کنم استمرار وضعیت کنونی در بلند مدت حتما به نفع کشور نخواهد بود.
نمی خوام به تبعات احتمالی اشاره کنم و مطمئن هستم آقای پزشکیان کاملا به این موضوع واقف است هر چند در توان تأثیرگذاری ایشان برای جلوگیری از ادامه این وضعیت تردیدهای جدی وجود دارد. ما به شدت نیازمند اجماع داخل در موضوعات کلان کشور هستیم. مساله خروج قطعی از وضعیت جنگ یکی و شاید مهمترین آن است. اینکه عده ای قلیل بتوانند بر تصمیمات کلان کشور تاثیر بگذارند فاجعه بار است.
۲۱۹
نظر شما