نرگس کیانی: نخستین باری که فیلمسازان فیلم کوتاه شاهد روی پرده رفتن اثرشان در سالن سینما، فارغ از ایام برگزاری جشنواره، بودند ۱۲ سال پیش بود. نیمه مهر ۱۳۹۳، روزهایی که گروه سینمایی «هنروتجربه» با حضور امیرحسین علمالهدی در مقام مدیر اجرایی و دبیر شورای سیاستگذاری به تازگی شروع به کار کرده بود. شش فیلم کوتاه از تولیدات انجمن سینمای جوانان ایران ساخته مهرداد اسکویی، محمد شیروانی، علیمحمد قاسمی، شاهد احمدلو، بیژن میرباقری و سعید روستایی به همراه سه فیلم دیگر ساخته ابراهیم ایرجزاد، پویا نبی و آناهیتا قزوینیزاده «اولین بخش اکران فیلم کوتاه سینمای هنروتجربه» را شکل داده بودند. آن روزها حبیب ایلبیگی (آذر ۱۳۹۲ تا اسفند ۱۳۹۳) مدیرعامل انجمن سینمای جوانان ایران بود. از آن زمان ۶ سال گذشت و اینبار در دوره مدیرعاملی سیدصادق موسوی (دی ۱۳۹۵ تا آبان ۱۴۰۰) عناوینی چون «لزوم انتشار و نمایش فیلمهای کوتاه، آشنایی هرچه بیشتر مخاطبان عام با فیلم کوتاه و همچنین دسترسی آسانتر فیلمسازان جوان به فیلمهای کوتاه باکیفیت» بار دیگر در دستور کار انجمن سینمای جوانان ایران قرار گرفت. آخرین روز تیر ۱۳۹۹ خبر آمد گزیدهای از تولیدات انجمن در سالهای اخیر هر پنجشنبه تحت عنوان «چهار ایده، چهار فیلم» در سه پلتفرم پخش آنلاین منتشر خواهد شد و به این ترتیب، اولین اکران اینترنتی تولیدات انجمن سینمای جوانان ایران، از نهم مرداد همان سال آغاز شد.
سرانجام، دوم خرداد ۱۴۰۵ برای نخستین بار پای فیلمهای کوتاه در قالب طرحی تحت عنوان «قرار» به سینمای بدنه باز شد. «قرار» یا «جریان اکران مستقل فیلمهای کوتاه» به همت انجمن سینمای جوانان ایران در دورهای که بهروز شعیبی از سال ۱۴۰۳ تاکنون مدیرعاملی انجمن را بر عهده دارد از ۱۶ خرداد ۱۴۰۵ در همکاری با پخش موسسه سینمایی بهمن سبز با نمایش سه فیلم کوتاه آغاز شد؛ «تخطی» (میکائیل دیانی)، «سرود کلنل» (سجاد مشتاق) و «هایکپی» (محمد رحمتی). آنطور که روابط عمومی انجمن سینمای جوانان ایران اعلام کرد برای تماشای آثار این بسته از ۱۶ خرداد تا ۲۷ تیر دو هزار و ۶۵ قطعه بلیت خریداری شد و مجموع فروش آن به حدود ۱۴۷ میلیون تومان رسید. حالا «قرارِ دوم» با چهار فیلم کوتاه «انار» به کارگردانی مهرداد جلالی و تهیهکنندگی ملیحه جلالی، «متولد تهران» به کارگردانی جواد حکمی و تهیه کنندگی مشترک او و انجمن سینمای جوانان ایران، «آدمک» به کارگردانی سیاوش گرجستانی و تهیهکنندگی سیدمازیار هاشمی و «به صدای زمین گوش کن» به کارگردانی شهاب مهربان و تهیهکنندگی علیرضا توسلیزاده در راه است و آنچه در ادامه میخوانید حاصل گفتوگویی است (به ترتیب حروف الفبا) با مهرداد جلالی، جواد حکمی، سیاوش گرجستانی و شهاب مهربان در مورد اثرشان، نوع نگاهشان نسبت به جهان فیلم کوتاه و پیشبینیشان از طرح «قرار» در دور دوم.
از جهان داستان بگو
مهرداد جلالی، کارگردان فیلم کوتاه «انار» گفتوگو با خبرآنلاین در مورد اثرش را اینطور شروع میکند: «به قول استادم، اصغر فرهادی که دورهای در خدمتشان بودم، فیلمساز باید آنقدر فیلم کوتاه بسازد تا سبک خود را بیابد بیآنکه از همان ابتدا خودش را درگیر ارائه اثر به جشنواره کند.» او در مورد چرایی این توصیه اصغر فرهادی توضیح میدهد: «چون تلاش برای ارائه فیلم کوتاه، از همان ابتدای کار، موجب میشود ذائقه شما تحت تاثیر سیاستهای این قبیل رویدادها قرار بگیرد. بنابراین من نیز دو فیلم کوتاه نخستم را به جایی ارائه ندادم. پیش از «انار» نیز، «باغ سیب» به دلیل آن که مسئولین سیامین دوره جشنواره بینالمللی فیلم کودکونوجوان اصفهان با حمایت شهرداری تصمیم به حمایت مالی به قصد افزایش تولید گرفته بودند به جشنواره ارائه شد.»
با این حساب «انار» اگرچه چهارمین فیلم کوتاه مهرداد جلالی است اما نخستین اثر او به حساب میآید که پخش آن به شکلی گسترده انجام شد. جلالی با اشاره به این نکته ادامه میدهد: «برای همین برخی تصور میکردند «انار» نخستین فیلم کوتاه من است اما درواقع آنچه پیش از ساخت «انار» تجربه کرده بودم موجب شد این فیلم هم در جشنوارههای معتبر سینمایی در خارج از کشور پذیرفته شود و به نماش درآید و هم در جشنوارههای سینمایی داخل کشور جوایزی به دست آورد.» «انار» به نویسندگی و کارگردانی مهرداد جلالی ازجمله دیپلم افتخار بهترین فیلمنامه را از پانزدهمین دوره جوایز ایسفا و نیز برگ زرین و مبلغ چهل میلیون تومان را باز هم به عنوان بهترین فیلمنامه از چهلودومین جشنواره فیلم کوتاه تهران دریافت کرد.
جلالی با اشاره به این که «آثار من، دست کم تا اینجای کار، آثاری در مورد کودک و نه آثاری برای کودک است» توضیح میدهد: «به همین دلیل، از عبارت درامهایی اجتماعی با تم شاعرانه در مورد کودکان -بعضا در نسبت با والدینشان- ویژه تماشاگر بزرگسال برای تشریح علاقهمندیام استفاده میکنم. با این توضیح که استفاده از تم شاعرانه برای کنترل تلخی زهر درام اجتماعی کلاسیکی است که در آثارم دیده میشود. این نکته چه در دو فیلم کوتاهی که پیش از «باغ سیب» ساختم، چه در «باغ سیب»، چه در «انار» و چه در فیلم کوتاه دیگری که به زودی جلوی دوربین خواهم برد، قابل ملاحظه است. ضمن این که این علاقهمندی ازجمله تمرکز بر نسبت میان والدین با کودکان، طبیعتا از ناخودآگاه من برمیآید. چنانچه در «باغ سیب» شاهد نسبت کودک با پدر و در «انار» شاهد نسبت کودک با غیابِ مادر که نهال انار ثمیلی از او در نظر گرفته است، هستیم.» مهرداد جلالی در «انار» از حضور مریم بوبانی، در نقش مادربزرگ و کیاشاه تنگستانی در نقش نوه او، کودک خردسال چشمانتظار مادر بهره برده است.
جواد حکمی، نویسنده و کارگردان «متولد تهران»، فیلمساز دیگری است که اثرش در قالب دومین دوره طرح «قرار» اکران خواهد شد. او با اشاره به این که «نگاه من در «متولد تهران» ناظر به مسئلهای قانونی است، قانونی که نیازمند اصلاح است.» ادامه میدهد: «به عبارت دیگر، عدم اصلاح قانون مالکیت اتباع بر اموال منقول هم برای اتباع ساکن ایران و هم برای شهروندان ایرانی، میتواند موجب ضرر و زیان سنگین شود. فراتر از آن، در مجموع، این عدم ارائه هویت شهروندی به اتباع است که هم برای خودشان و هم برای شهروندان ایرانی تبعات متعددی به همراه میآورد. تبعاتی که ازجمله آنها میتوان به عدم امکان پیگرد قانونی اتباع در صورت ارتکاب به جرم از سوی آنها در غیاب هویت شهروندی اشاره کرد. مختصر اینکه در غیاب هویت شهروندی، خواهناخواه امکان شانه خالی کردن از ارتکاب به جرم ایجاد میشود. از سوی دیگر، امکان بهرهبرداری و سوءاستفاده از نبود امکان مالکیت قانونی اتباع بر اموال منقول برای شهروندان ایرانی نیز وجود دارد. به شیوهای که اگر یک شهروند ایرانی تصمیم بگیرد اموال منقول یکی از اتباع را از آن خود کند، هیچ مانع قانونی بر سر راهش وجود ندارد. پس «متولد تهران» ناظر به قانون مالکیت اتباع در اموال منقول است و انتقادی که مطرح میکند در قبال عدم اصلاح این قانون است.»
سیاوش گرجستانی، نویسنده و کارگردان فیلم کوتاه «آدمک» با اشاره به این که «به عقیده من هر فیلمسازی، باید تکلیفش با خودش در خصوص دغدغهاش مشخص باشد و بداند کدام مفاهیم ذیل این دغدغه، برایش از اهمیت بیشتری برخوردار است.» میافزاید: «درواقع قاعدتا در این حالت است که سینمای شمای نوعی به عنوان یک فیلمساز، سینمایی موفق خواهد بود. با این حساب میتوانم بگویم دغدغه من، سینمای اجتماعی است و ازجمله مفاهیم زیرمجموعه این سینما که برایم از اهمیت بسیار برخوردار است مفهوم وجدان و نسبتش با زندگی روزمره است. وجدان، مفهومی بود که برای پدرم زندهیاد سیروس گرجستانی نیز از اهمیت بسیار برخوردار بود. به گونهای که من این جمله را به نقل از او آویزه گوشم کردهام که روز و روزگارت را طوری بگذران که که شب بتوانی آرام سرت را بر بالین بگذاری و چیزی وجود نداشته باشد حتی به قدر ذرهای که اسباب عذاب وجدانت شود. از سوی دیگر، علاقهمندی شخصی من در فیلمسازی، علاقه به موقعیتهای ناگزیر است، موقعیتهایی که شخصیتهای داستان در آن از سر ناچاری، ناگزیر به تصمیمگیری میشوند، پس در واقع این موقعیت و شرایط است که به جای آنها تصمیم میگیرد.»
او با اشاره به این که «من در فیلم کوتاه اولم؛ «واداشته» نیز گذری به مفهوم وجدان داشتم» ادامه میدهد: «فیلم کوتاه «آدمک» دومین فیلم کوتاه داستانی من است. اگرچه پیش از آن چندین مستند پرتره ساختهام. ایده اولیه «آدمک» با خواندن گزارشی کوتاه با موضوع «شهادت دروغ» و «شاهدان دروغین» در ذهن من شکل گرفت. من آن زمان در پی ساخت نخستین فیلم بلندم بودم اما چون سرمایهگذاری پای کار نیامد، ساخت آن امکانپذیر نشد. در نتیجه در جستوجوی سوژهای برای ساخت فیلم کوتاه دومم برآمدم. آنچه از گزارش کوتاه مذکور نصیب من شد این بود که پی بردم این شاهدان دروغین بعضا حتی در قالب مافیا و با رد و بدل کردن ارقامی بسیار سنگین، مشغول به کار هستند. درواقع با ادعای خیرخواهی و کمکرسانی به آنها که بستهشدن پروندهشان و صدور رای دادگاه به نفعشان نیازمند حضور شاهد و سوگند خوردن است، دستمزد میگیرند و به دروغ سوگند میخوردند. با این حال، ادامه تحقیقات من، مرا به منبع دیگری نرساند و این شد که تصمیم گرفتم مفهوم مورد نظرم را در داستانی ساختهوپرداخته تخیلم و نه الزاما داستانی مستند، بگنجانم. ایده اصلی «آدمک» در چنین موقعیتی شکل گرفت و خوشبختانه توانستم شخصیت اصلیام را در چنین شراطی بگذرام. شرایطی که ناگزیر به گرفتن تصمیم میان وجدان، بقاء و شرافت میشود.»
«به صدای زمین گوش کن» حاصل نویسندگی مشترک شهاب مهربان و وهاب مهربان و کارگردانی شهاب مهربان چهارمین و آخرین فیلم دور دوم طرح «قرار» است. شهاب مهربان که مهر و آبان ۱۴۰۴ نمایش «مجلس ناهید» را در مقام طراح و کارگردان و همچنین یکی از نویسندگان در همراهی با وهاب مهربان در تماشاخانه ایرانشهر روی صحنه داشت در حال حاضر مشغول ساخت فیلم کوتاه دومش، براساس فیلمنامهای به قلم خودش به نام «مصائب مریم» است. او که با «به صدای زمین گوش کن» در چهلودومین جشنواره فیلم کوتاه تهران و چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر حضور داشت با اشاره به این که «یک نویسنده، به هر اتفاقی در اطرافش به چشم سوژهای برای ساختن و پرداختن یک قصه نگاه میکند» ادامه میدهد: « همانطور که یک عکاس همیشه فضای اطرافش را به چشم قابهایی از چشم دوربین میبیند. با این حساب آنچه برای من رخ داد؛ شنیدن صدای همسایه دیوار به دیوارم در حالی که به طور تصادفی در حال صحبت در مورد من بود، نخست برای من قصهای بود که میشد آن را ساخت و پرداخت. قصهای که شخصیتهای آن دو زوج؛ یک زوج میانسال و یک زوج جوان هستند. برای زوج میانسال در پی از میان رفتن مرز اخلاقی میان عمدا گوش ایستادن و تصادفا شنیدن، عمدا گوش ایستادن تبدیل به عادت میشود. آنها، در پی این اتفاق، هر آنچه را نباید متوجه شوند متوجه میشوند و همین موجب رنج بیش از پیششان میشود.»
شهاب مهربان که خود در این فیلم کوتاه بازی هم میکند دیگر نقشها را به سیاوش چراغیپور، شیرین اسماعیلی و پرتو مهر سپرده است.
نوع نگاه به فیلم کوتاه؛ جهانی اقناعکننده یا سکویی برای پرش به جهان فیلم بلند؟
مهرداد جلالی، نویسنده و کارگردان فیلم کوتاه «انار» در پاسخ به این که نگاهش به جهان فیلم کوتاه چگونه است و آیا این جهان را جهانی اقناعکننده مییابد یا به مثابه سکویی برای پرش و ساخت اولین فیلم بلند سینماییاش به آن مینگرد؟ میگوید: «گمان میکنم یکی از اهداف هر فیلمسازی از ساخت فیلم کوتاه را میتوان کسب تجربه برای ورود به بستر تولید فیلم بلند سینمایی حرفهای تلقی کرد و هدف من نیز از این هدف کلی فیلمسازان دیگر، مستثنی نیست. با این حال ساخت فیلم کوتاه برای من، در این مقطع زمانی که با احتساب «انار» چهار فیلم کوتاه ساختهام و در آستانه ساخت پنجمین فیلم کوتاهم هستم، صرف کسب تجربه نیست. اگرچه طبق برنامهریزی ذهنیام، با پایان ساخت پنجمین فیلم کوتاهم به سراغ ساخت نخستین فیلم بلندم خواهم رفت. آنچه من از فیلم کوتاه «انار» به این سو انجام دادهام روایت یک فیلم بلند سینمایی در قالب یک فیلم کوتاه است نه ساخت فیلم کوتاه به عنوان اثر تجربی. البته این به آن معنا نیست که فیلمهای کوتاه من، برشی از یک فیلم بلند باشند بلکه به این معناست که چکیدهای از فیلم بلندی را که در ذهن دارم در قالب فیلمی کوتاه ارائه میدهم، در حالی که نقطهگذاریهای آن؛ گرهافکنی و گرهگشاییاش، شیوه شروع و پایانبندیاش، شخصیتپردازیاش و دیگر عناصر داستانیاش کاملا شبیه به فیلمی بلند است. انجام این کار اگرچه در بازه زمانی یک فیلم کوتاه کار آسانی نیست و دشواریهای خود را دارد اما از تجربیات پیشینم، قبل از «باغ سیب» و «انار»، کمک میگیرم. درواقع فیلم کوتاه برای من مدیومی مستقل به حساب میآید که موفقیت در آن سبب خوشحالیام میشود و در آینده از تجربه ساخت آن در ساخت فیلم بلند استفاده خواهم کرد.»
جواد حَکَمی نویسنده و کارگردان «متولد تهران»، برنده دیپلم افتخار و مبلغ ۲۰ میلیون تومان برای فیلمنامه فیلم کوتاه «متولد تهران» از چهلودومین جشنواره بینالمللی فیلم کوتاه تهران با سابقه ساخت فیلمهای کوتاه «برای امیر»، «استارلت» و «چشم بادومی» پیش از «متولد تهران» و نخستین فیلم سینمایی بلندش «غوطهور» که در چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد به این سوال چنین پاسخ میدهد: «نگاه من به فیلم کوتاه، نگاهی دو جانبه است. از یک سو، فیلم کوتاه از نظر من دارای هویت مستقل است و مانند هر فیلمساز دیگری به آثار کوتاهی که ساختهام علاقهمندم. چراکه در هر کدام از آنها، به موضوعی پرداختهام که دغدغه شخصی، اجتماعی و رسالت دینیام بوده است. از سوی دیگر، ساخت این آثار طبیعتا برای من در حکم کسب تجربه و به مثابه تمرینی برای ساخت نخستین فیلم بلندم بوده است. با این حال، تاکید میکنم قاعدتا اینگونه نیست که به ساخت فیلم کوتاه صرفا به چشم تمرین نگاه کنم. در نتیجه، فیلم کوتاه را بهعنوان هنری مستقل با اثر هنری مستقل میبینم.»
سیاوش گرجستانی نویسنده و کارگردان «آدمک» با اشاره به این که «ابتدا اجازه بدهید اشاره کنم که من تا به حال تجربه ساخت فیلم بلند سینمایی نداشتهام، هرچند امیدوارم زمینه کسب این تجربه هر چه زودتر برایم فراهم شود» ادامه میدهد: «چرا که عقیده دارم برخی مفاهیم و روایتها هستند که به علت ضیق وقت فیلم کوتاه، امکان مطرح کردنشان در این مدیوم وجود ندارد. با این مقدمه، بگذارید با اشاره به پاسخ یکی از دوستانم، پاسخ سوالتان را بدهم. ما با جمعی از دوستان فیلمسازمان دور هم جمع بودیم و یکیمان مُصّرانه عقیده داشت فیلم کوتاه، فیلم کوتاه است؛ یک مدیوم مستقل و دارای هویت مستقل و احساس من در آن لحظه این بود که با آنچه او میگوید بیش از سایر نظرها در این مورد همدل هستم. من حتی اگر امکان ساخت نخستین فیلم بلندم فراهم شود، در صورت داشتن ایدهای جذاب برای ساخت فیلم کوتاه قطعا بار دیگر به این حوزه برمیگردم و فیلم کوتاه میسازم. چراکه فیلم کوتاه بهخصوص بعد از آن که فیلم کوتاه دومم؛ «آدمک» را ساختم جذابیتهای خود را بیش از پیش به من نشان داد.»
او با اشاره به این که «بعد از ساخت اولین فیلم کوتاهم؛ «واداشته» این طرز تفکر در من شکل گرفته بود که تجربیات لازم و کافی را کسب کردهام، چندین مستند پرتره ساختهام و همچنین یک فیلم کوتاه و حالا وقتش است که به سراغ ساخت اولین فیلم بلندم بروم» میافزاید: «به سراغ ساخت فیلم بلند هم رفتم و اتفاقا برای موفقیت در ساخت آن دستوپای بسیار زدم. با این حال، زمانی که قرار شد فیلم کوتاه «آدمک» را بسازم، تمام وجودم سرشاز از احساسی خوشایند بود و از این که میتوانستم دغدغه شخصیام و مفاهیم ذیل آن را در اثری کوتاه به تمامی بیان کنم حسوحال بسیار خوبی داشتم. خاطرم هست همان زمان ایدهای برای فیلم کوتاه بعدیام در سر داشتم و با خود میگفتم با تمام شدن «آدمک» به سراغ ساخت فیلم کوتاه بعدیام خواهم رفت. چالش اصلی اما شرایط اقتصادی کنونی است که کار را برای فیلمساز فیلم کوتاه دشوارتر از فیلمساز فیلم بلند سینمایی میکند. شما بهعنوان فیلمساز فیلم بلند سینمایی، در صورت پیدانکردن سرمایهگذار که بسیار محتمل است، اگر برای تامین سرمایه اولیه ساخت سقف بالای سرتان و ماشین زیر پایتان را بفروشید دست کم میدانید که میتوانید انتظار بازگشت سرمایه اولیهتان را داشته باشید. در صورتی که در مورد فیلم کوتاه اینطور نیست. درواقع، من اگر دغدغهام فراهم کردن سرمایه ساخت فیلم کوتاه نبود، شاید سالی دو فیلم کوتاه میساختم و اساسا فیلمساز فیلم کوتاه باقی میمانم. آنچه چنین امکانی را از من سلب میکند اما ناگزیری از نگاهکردن به کاری که انجام میدهم بهعنوان شغل است. شغلی که طبیعتا یکی از الزاماتش برای شغل نامیدهشدن، فراهم بودن امکان کسب درآمد از آن است. در حالی که فیلمساز فیلم کوتاه باقی ماندن متاسفانه چنین امکانی برای شما فراهم نمیکند.»
پاسخ شهاب مهربان کارگردان «به صدای زمین گوش کن» پاسخش به نوع نگاهش به جهان فیلم کوتاه چنین است: «اگر بخواهم صادق باشم و به این سوال پاسخی صادقانه دهم باید بگویم ساخت فیلم کوتاه، به هر حال از نظر بسیاری، جریانی برای پیوستن به سازندگان فیلم سینمایی بلند است. البته که آنچه انجمن سینمای جوانان ایران با پایهگذاشتن طرح اکران «قرار» رقم زده است میتواند در جهت تثبیت جایگاه فیلم کوتاه بهعنوان مدیومی مستقل بسیار کمککننده باشد. با این حال اکثرا فیلمسازان فیلم کوتاه در نهایت به دنبال ساخت فیلم سینمایی بلندشان هستند و کدام فیلمسازی است که از رخدادن چنین اتفاقی دچار شور و هیچان نشود؟! هرچند گاهی اوقات قصههایی هستند که خودشان فیلمساز را مجاب به ساختهشدن در قالب فیلم کوتاه میکنند اما کم نیستند فیلمسازانی که ساخت فیلم کوتاه را، جریانی برای پیوستن به سازندگان فیلم سینمایی بلند میبینند.»
روایت فیلمسازان فیلم کوتاه از طرح «قرار»
سوال پایانی از چهار فیلمسازی که آثارشان در دور دوم طرح «قرار» نمایش داده خواهد شد نظرشان نسبت به این طرح است. مهرداد جلالی در پاسخ به این سوال میگوید: «خاطرم هست پیش از این در سینمای هنروتجربه، باکسهایی برای اکران فیلمهای کوتاه طراحی شده بود که مخاطبان آن عمدتا، کسانی بودند که حوزه فیلم کوتاه را به شکل تخصصی دنبال میکردند؛ ازجمله دانشجویان رشته سینما و فیلمسازان جوان. پس از آن شاهد فعال شدن پلتفرمهایی در شبکه نمایش خانگی در زمینه اکران فیلم کوتاه بودیم. آرامآرام اقبالی نسبت به تماشای فیلم کوتاه در جامعه شکل گرفت که تا پیش از آن وجود نداشت. ریشههای شکلگیری این اقبال برای من، به شخصه، چندان واضح نیست و صرفا حدس میزنم که شاید دلایلی چون افزایش سطح کیفی آثار سینمایی کوتاه در کنار افت سطح کیفی آثار سینمایی بلند بر آن اثرگذار بوده است. «قرار» از نظر من میتواند اتفاقی بسیار خوب را رقم بزند به شرط آن که استمرار پیدا کند و ادامهدار باشد، نه همچون رگباری تند و موقتی که برای لحظاتی هست و پس از آن نیست. چراکه استمرار این طرح است که میتواند موجب ورود فیلم کوتاه به سبد خانوار شود تا افراد همانطور که به عنوان مثال به تماشای فیلم اجتماعی، فیلم کمدی، تئاتر حرفهای، تئاتر آزاد و... مینشینند به تماشای فیلم کوتاه نیز بنشینند.»
جواد حَکَمی با اشاره به این که «من طرح اکران «قرار» را اقدامی بسیار درست میبینم و تصورم این است که موجب مواجهه مخاطبان عام سینما با این گونه کمتر دیده شده سینمایی میشود» ادامه میدهد: «درواقع تا زمانی که شما تنها شاهد اکران فیلمهای کوتاه در قالب جشنوارههای سینمایی هستید، صرفا با گروهی خاص اعم از دیگر فیلمسازان فیلمهای کوتاه و عوامل و دستاندرکاران این آثار بهعنوان مخاطب روبهرو میشوید. در صورتی که طرح اکران «قرار» میتواند زمینهساز مواجهه با مردم عادی بهعنوان مخاطب فیلمهای کوتاه شود که اتفاقی بسیار خجسته است و امیدوارم ادامهدار باشد.»
سیاوش گرجستانی با اشاره به این که «ابتدا لازم است بر این نکته تاکید کنم که به عقیده من، تهیهکننده فیلم کوتاه باید مشخصا و به شکل تخصصی تهیهکننده فیلم کوتاه باشد» میگوید: «با این حال طرح اکران «قرار» میتواند تهیهکنندگان را ترغیب به سرمایهگذاری در عرصه ساخت فیلم کوتاه کند. آن هم با این استدلال که ساخت فیلم کوتاه در پی اکران سینمایی آن، میتواند توجیه اقتصادی داشته باشد. جدا از این، این طرح موجب معرفی یک نسل میشود. سازندگان فیلم کوتاه چه کسانی هستند؟ نسلی دغدغهمند، عاشق سینما و عاشق کارگردانی که راه سختتر را انتخاب کردهاند، به جای آن که به سراغ ساخت فیلم شانهتخممرغی بروند. طرح اکران «قرار» میتواند خودبهخود موجب رشد این نسل از فیلمسازان شود و این فرصت را برای آنها به وجود آورد که صرفا برای جشنوارهها و مطابق میل و سلیقه و نوع نگاه و سیاستهای حاکم بر این رویدادها فیلم نسازند و همچنین صرفا با «مخاطب خاص» که حضورشان از ویژگیهای ثابت جشنوارههاست روبهرو نباشند، بلکه مستقیما با ذائقه مردم مواجه شوند، مردمی که برای تماشای فیلم کوتاه به سینما میروند. گرفتن بازخورد از این قشر از تماشاگران، موجحب رسیدن به این آگاهی از طرف فیلمساز میشود که بیندیشد مخاطبش چه میخواهد؟ نه این که صرفا جشنوارهها چه میخواهند.»
شهاب مهربان در پایان میافزاید: «طرح اکران «قرار» از نظر من میتواند موجب جدیتر قلمدادشدن فیلم کوتاه شود. ضمن این که به مخاطب فیلم بلند سینمایی نشان میدهد که فیلم کوتاه میتواند مدیومی مستقل و دارای هویتی جداگانه از فیلم بلند باشد. درواقع در حالی که تا پیش از این رسم بر آن بود که من فیلمساز فیلم کوتاه به تماشای فیلم شمای فیلمساز فیلم کوتاه بنشینم و بالعکس، «قرار» میتواند اثر من و شما را برخلاف گذشته با عموم مخاطبان به اشتراک بگذارد و موجب جدیگرفتهترشدن آن شود و چشماندازی روشنتر را برای این گونه سینمایی رقم بزند.»
۵۹۲۴۲
نظر شما