به گزارش خبرآنلاین؛ سیدهادی برهانی در گفتگو با خبرگزاری خبرآنلاین، با اشاره به تفاوت شرایط جنگ و فضای پس از آتشبس، میگوید بستن تنگه هرمز در مقطعی که آمریکا و اسرائیل به خاک ایران حمله کرده بودند، برای بسیاری از کشورها اقدامی قابل فهم بود. به گفته او، در آن مقطع نه تنها مخالفت جدی از سوی کشورهای منطقه و جامعه جهانی با این اقدام دیده نشد، بلکه حتی کشورهای اروپایی نیز حاضر نشدند برای باز نگه داشتن تنگه با آمریکا همراهی کنند.
به اعتقاد این استاد دانشگاه تهران، همین مسئله باعث شد این تصور در ایران شکل بگیرد که میتوان همان سیاست را بعد از پایان جنگ نیز ادامه داد و بار دیگر موضوع بستن تنگه هرمز یا حمله به کشتیها را دنبال کرد؛ در حالی که شرایط پس از جنگ کاملاً متفاوت است. او تأکید میکند در فضای آتشبس، چنین اقدامی نه از پشتوانه حقوقی برخوردار است و نه حمایت سیاسی قابل توجهی در سطح منطقه و جهان دارد. برهانی یادآور میشود که تقریباً همه کشورهای منطقه با این رویکرد مخالف هستند و حتی عمان، به عنوان یکی از دو کشور ساحلی تنگه هرمز، در این زمینه با ایران همنظر نیست.
کشورهای منطقه در حال تغییر موضع نسبت به ایران هستند
برهانی یکی از مهمترین پیامدهای این شرایط را تغییر نگاه کشورهای منطقه نسبت به ایران میداند. او میگوید در دور قبلی درگیریها، کشورهایی مانند عراق، قطر و دیگر همسایگان ایران، هرچند از بسته شدن تنگه هرمز متضرر میشدند، اما میتوانستند تا حدی منطق ایران را درک کنند. اکنون اما شرایط تغییر کرده و همان کشورها نسبت به ادامه این سیاست انتقاد دارند.
به گفته او، امروز پاکستان، عمان، عراق و قطر نسبت به مواضع ایران درباره تنگه هرمز رضایت ندارند و نشانههای فاصله گرفتن آنها از تهران بهوضوح دیده میشود. برهانی معتقد است این تغییر موضع، موضوعی نیست که بتوان از کنار آن به سادگی عبور کرد، زیرا این کشورها در ماههای گذشته از نزدیک در تلاش برای کاهش تنش میان ایران و آمریکا نقشآفرینی کرده بودند.
یادداشت تفاهم فرصتی بود که ایران باید آن را حفظ میکرد
این استاد دانشگاه تهران با اشاره به نگاه کشورهای منطقه به یادداشت تفاهم ایران و آمریکا، میگوید برداشت همسایگان ایران این بود که این توافق بیش از هر طرف دیگری به سود تهران است و به همین دلیل نیز برای رسیدن دو طرف به این تفاهم تلاش زیادی انجام دادند.
برهانی معتقد است ایران باید حداکثر تلاش خود را برای حفظ این تفاهمنامه به کار میگرفت و اگر در روند اجرای آن اختلاف یا مشکلی به وجود میآمد، از مسیر دیپلماسی و با کمک کشورهایی مانند پاکستان و قطر برای رفع آن اقدام میکرد.
او با اشاره به تحولات داخلی آمریکا نیز میگوید امضای این یادداشت تفاهم، به دلیل امتیازاتی که برای ایران در نظر گرفته شده بود، در داخل آمریکا به عنوان یک عقبنشینی برای دولت ترامپ تلقی میشد و حتی نظرسنجیها نیز نشان میداد این توافق از نظر سیاسی برای رئیسجمهور آمریکا هزینهساز بوده است. از همین رو، برهانی معتقد است شکست این تفاهمنامه در نهایت بیشتر به سود ترامپ تمام شد تا ایران.
او در عین حال میافزاید که در داخل ایران نیز برخی نگاههای تندروانه و غیرواقعبینانه مانع از آن شد که ارزش واقعی این تفاهمنامه و فرصتهای ناشی از آن به درستی دیده شود.
ادامه این روند، بیش از همه به سود اسرائیل خواهد بود
برهانی در ادامه با اشاره به پیامدهای ادامه فشار بر آمریکا پس از جنگ، هشدار میدهد که این سیاست میتواند نتایجی کاملاً معکوس به همراه داشته باشد.
او میگوید در دور جدید تنشها، زیرساختهای ایران، بهویژه در جنوب کشور، بیش از گذشته در معرض آسیب قرار گرفتهاند و موضوع تنگه هرمز نیز بهانه تازهای در اختیار آمریکا قرار داده است تا این زیرساختها را هدف قرار دهد.
از نگاه این کارشناس مطالعات اسرائیل، در چنین شرایطی بیشترین منفعت نصیب اسرائیل میشود؛ زیرا برخلاف دورهای گذشته، تلآویو نه هدف مستقیم حملات قرار میگیرد و نه هزینهای مشابه دیگر بازیگران میپردازد، اما هرگونه خسارت به ایران، کشورهای عربی منطقه و حتی آمریکا، در نهایت به تقویت موقعیت اسرائیل منجر خواهد شد.
برهانی معتقد است افزایش تنشها، شانس نزدیک شدن دوباره تهران و واشنگتن و احیای مسیر مذاکرات را نیز کاهش میدهد و در نهایت، ادامه این وضعیت بیش از هر بازیگر دیگری به سود اسرائیل و به زیان کشورهای اسلامی منطقه تمام خواهد شد.
>>> مشروح گفتگوی خبرآنلاین با سیدهادی برهانی را در لینک زیر بخوانید:
تیغ دولبه هرمز؛ موفقیتی که به تهدید تبدیل شد؟ / برهانی: فقط اسرائیل از ادامه بحران سود میبرد / تندروها مانع درک ارزش واقعی یادداشت تفاهم شدند
315
نظر شما