به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، فراز 21 در دعای 32 صحیفه سجادیه از امام سجاد علیه السلام درباره «درخواست پرده پوشی و رازداری خداوند در قیامت» میفرمایند:
اللَّهُمَّ وَ إِذْ سَتَرْتَنِی بِعَفْوِکَ ، وَ تَغَمَّدْتَنِی بِفَضْلِکَ فِی دَارِ الْفَنَاءِ بِحَضْرَةِ الْأَکْفَاءِ ، فَأَجِرْنِی مِنْ فَضِیحَاتِ دَارِ الْبَقَاءِ عِنْدَ مَوَاقِفِ الْأَشْهَادِ مِنَ الْمَلَائِکَةِ الْمُقَرَّبِینَ ، وَ الرُّسُلِ الْمُکَرَّمِینَ ، وَ الشُّهَدَاءِ وَ الصَّالِحِینَ ، مِنْ جَارٍ کُنْتُ أُکَاتِمُهُ سَیِّئَاتِی ، وَ مِنْ ذِی رَحِمٍ کُنْتُ أَحْتَشِمُ مِنْهُ فِی سَرِیرَاتِی .
ترجمه
خدایا! اکنون که مرا به پردۀ گذشت و عفوت پوشاندی؛ و در این جهان فانی، احسانت را در برابر مردم، شامل حال من فرمودی؛ پس مرا از رسواییهای جهان ابدی، در برابر اهل محشر که عبارتند از فرشتگان مقرّب و پیامبران بزرگوار و شهدا و شایستگان، پناه ده؛ آن شهدا و شایستگانی که در دنیا همسایهام بودند و من زشتیهایم را از آنان میپوشاندم و خویشاوندانی بودند که در کارهای بد و اعمال خلافم، از آنها شرم داشتم.
تفسیر
پردهپوشی خداوند در برابر رسوایی انسان
از تلخترین صحنههای قیامت پردهبرداری از درون حقیقی آدم است، پردهای که از روی اسرار نهان انسان، کنار میرود و او در مقابل بزرگان پاک نهاد و دوستانی که پیوسته در پوشیدن حالات خود از آنها میکوشید، یکباره همه رازهای او آشکار میشود.
پروردگار ستّار در این جهان پرده سرّپوشی خود را بر انسان و صفات درونی و اعمال ظاهری افکنده است، مردم در سایه آن به زندگی روزمرّه دنیایی خویش ادامه میدهند. خداوند به خاطر پیوستگی گذران زندگی، سرّ را فاش نمیکند وگرنه آدمی با آدمی زندگی نمیکرد حتی برای بدرقه جنازه و دفن او هم شرکت نمینمود.
همانگونه که امیر المؤمنین علی (علیه السلام) فرمود:
لَوْ تَکاشَفْتُمْ ما تَدافَنْتُمْ.«1»
اگر پرده از شما برداشته شود شما را دفن نخواهند کرد.
پس اگر کسی دوست دارد لطف خدا در دنیا حال او را فرا گیرد و بر اسرار او پرده عفو بکشد، باید از خدا شرم داشته باشد و بیباکانه عمل نکند؛ زیرا صبر و گذشتِ خداوند حلیم هم اندازهای دارد، اگر بندهای افسار سرکش نفس امّاره را رها کند چنان رسوای دو عالم میشود که حق تعالی هم نسبت به او بیتوجّه میشود.
عبداللّه بن مسعود میگوید: پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) در سفارشهای حکیمانهاش به من فرمود:
یَا ابْنَ مَسْعُودٍ! عَلَیْکَ بِالسَّرائِرِ فَإِنَّ اللَّهَ تَعالی یَقُولُ: ﴿یَوْمَ تُبْلَی السَّرَائِرُ * فَمَا لَهُ مِنْ قُوَّةٍ وَلَا نَاصِرٍ﴾«2»یَا ابْنَ مَسْعُودٍ! إِحْذَرْ یَوْماً تُنْشَرُ فِیهِ الْصَّحائِفُ وَ تَظْهَرُ فِیهِ الْفَضائِحُ فَإِنَّ اللَّهَ تَعالی یَقُولُ: ﴿وَ نَضَعُ الْمَوَازِینَ الْقِسْطَ لِیَوْمِ الْقِیَامَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَیْئًا ۖ وَ إِنْ کَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ أَتَیْنَا بِهَا ۗ وَ کَفَیٰ بِنَا حَاسِبِینَ﴾«3»«4»
ای پسر مسعود! بر تو باد به رازها؛ زیرا خداوند بزرگ میفرماید: «روزی که رازها فاش میشود.* پس انسان را [در آن روز در برابر عذاب] نه نیرویی است و نه یاوریای پسر مسعود! بترس از روزی که نامههای اعمال باز شود و رسواییها آشکار گردد؛ زیرا خدای متعال میفرماید: «و ترازوهای عدالت را در روز قیامت مینهیم و به هیچ کس هیچ ستمی نمیشود؛ و اگر [عمل خوب یا بد] هم وزن دانه خردلی باشد آن را [برای وزن کردن] میآوریم، و کافی است که ما حسابگر باشیم.
راز داری و پرده پوشی عملی نیک است. اگر آنچه را که خدا میداند، دیگران میدانستند یکدیگر را بین خود راه نمیدادند؛ زیرا پرده جهل و بیخبری از حال مردم؛ نعمتی بزرگ است که خداوند بر انسانها لطف کرده است، چون اگر همه امور ظاهری و باطنی نمایان بود مردم از همدیگر فرار میکردند و هرگز جامعه و خانوادهای تشکیل نمیشد. اما خداوند به رحمت خویش با پوشش بر گناهان و عیبها بین دلها عشق و دوستی و پرده حیا قرار داده تا در کنار هم زندگی کنند.
امام صادق (علیه السلام) میفرماید:
إِنَّ لِلَّهِ تَبارَکَ وَ تَعالی عَلی عَبْدِهِ الْمُؤْمِنِ أَرْبَعینَ جُنَّةً، فَمَتی أَذْنَبَ ذَنْباً کَبِیراً رَفَعَ عَنْهُ جُنَّةً فَإِذا عابَ أَخاهُ الْمُؤْمِنَ بِشَیءٍ یَعْلَمُهُ مِنْهُ انْکَشَفَ تِلْکَ الْجُنَنُ عَنْهُ وَ یَبْقی مَهْتُوکَ السِّتْرِ فَیَفْتَضِحُ فِی السَّماءِ عَلی أَلْسِنَةِ الْمَلائِکَةِ وَ فِی الْأَرْضِ عَلی أَلْسِنَةِ النَّاسِ وَ لایَرْتَکِبُ ذَنْباً إِلَّا ذَکَرُوهُ وَ یَقُولُ الْمَلائِکَةُ الْمُوَکِّلُونَ بِهِ یا رَبَّنا قَدْ بَقِیَ عَبْدُکَ مَهْتُوکَ السِّتْرِ وَ قَدْ أَمَرْتَنا بِحِفْظِهِ فَیَقُولُ عَزَّوَجَلَّ: مَلائِکَتی لَوْ أَرَدْتُ بِهذَا الْعَبْدِ خَیْراً ما فَضَحْتُهُ فَارْفَعُوا أَجْنِحَتَکُمْ عَنْهُ فَوَ عِزَّتی لایَؤُول إِلی خَیْرٍ أَبَداً.«5»
خدای بلند مرتبه و برتر برای بنده مؤمن خود چهل سپر قرار داده است، هر گاه گناه بزرگی از او سر زند یک سپر کنار میرود و چون از برادر مؤمن خود عیبی بداند و او را به آن سرزنش کند دیگر سپرها کنار روند و بیپرده ماند و به این ترتیب در آسمان به زبان فرشتگان و در زمین به زبان مردم رسوا میشود. و هر گناهی که مرتکب میشود او را یاد میکنند و فرشتگان موکّل او میگویند: ای پروردگار ما! بنده تو بدون پرده مانده است و تو ما را به نگه داری از او فرمان دادی. پس خداوند متعال میفرماید: فرشتگانم! اگر خوبی در این بنده میخواستم او را رسوا نمیکردم، بالهایتان را از او بردارید، به بزرگواریم قسم! هرگز به خیری باز نگردد.
امام علی (علیه السلام) در بیان سرزنش غرور انسان در برابر پروردگار کریم میفرماید:
فَتَعالی مِنْ قَوِیٍّ ما اکْرَمَهُ! وَ تَواضَعْتَ مِنْ ضَعیفٍ ما اجْرَأکَ عَلی مَعْصِیَتِه! وَ انْتَ فی کَنَفِ سِتْرِهِ مُقیمٌ وَ فی سَعَةِ فَضْلِهِ مُتَقَلِّبٌ، فَلَمْیَمْنَعْکَ فَضْلَهُ وَ لَمْیَهْتِکْ عَنْکَ سِتْرَهُ بَلْ لَمْتَخْلُ مِنْ لُطْفِهِ مَطْرَفَ عَیْنٍ، فی نِعْمَةٍ یُحْدِثُها لَکَ، اوْ سَیِّئَةٍ یَسْتُرُها عَلَیْکَ، اوْ بَلِیَّةٍ یَصْرِفُها عَنْکَ، فَما ظَنُّکَ بِهِ لَوْ أَطَعْتَهُ؟!.«6»
بلند مرتبه است خدایی که با این قدرتش چه کریم است! و تو با این ناتوانی و پستی چه جرأتی بر معصیت او داری! در حالی که در پناه پوشش او مقیمی، و در فراخنای احسانش میگردی، فضلش را از تو باز نداشته، و پرده حرمتت را ندریده است، بلکه در نعمتی که برای تو ایجاد میکند، و گناهی که بر تو میپوشاند، و بلایی که از تو دور مینماید چشم به هم زدنی از لطفش محروم نیستی، پس به او چه گمان میبری اگر او را بندگی کنی؟!
و نیز فرمود:
مَنْ تابَ تابَ اللَّهُ عَلَیْهِ وَ أُمِرَتْ جَوارِحُهُ أَنْ تَسْتُرَ عَلَیْهِ وَ بِقاعُ الْأَرْضِ أَنْ تَکْتُمَ عَلَیهِ وَ أُنْسِیَتِ الْحَفَظَةُ ما کانَتْ تَکْتُبُ عَلَیْهِ.«7»
هر که توبه کند خداوند او را بیامرزد و به اعضای بدن او و جای جای زمین دستور داده شود که آبروی او را حفظ کند و عیبهایش را بپوشاند و گناهانی که فرشتگان حافظ اعمال برایش نوشتهاند از یاد آنان ببرد.
پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) میفرماید:
مَنْ عَلِمَ مِنْ أَخِیهِ سَیِّئَةً فَسَتَرَها، سَتَرَ اللَّهُ عَلَیْهِ یَوْمَ الْقِیامَةِ.«8»
هر که از برادر خود گناهی بداند و آن را بپوشاند، خداوند روز قیامت گناهان او را بپوشاند.
أصبغ بن نباته میگوید:
أَتَی رَجُلٌ أَمِیرُالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) فَقالَ: یا أَمِیرَالْمُؤْمِنینَ، إِنِّی زَنَیْتُ فَطَهِّرنی، فَأَعْرَضَ أَمِیرَالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) بِوَجْهِهِ عَنْهُ، ثُمَّ قالَ لَهُ: إِجْلِسْ، فَأَقْبَلَ عَلِیٌّ (علیه السلام) عَلَی الْقَوْمِ فَقالَ: أَیَعْجِزُ احَدَکُمْ إِذا قارَفَ السَّیِّئَةَ أَنْ یَسْتُرَ عَلی نَفْسِهِ کَما سَتَرَ اللَّهُ عَلَیْهِ.«9»
مردی خدمت امیرمؤمنان آمد و عرض کرد: ای امیرمؤمنان! من زنا کردهام، مرا پاک گردان. امیرمؤمنان رویش را از او برگرداند، سپس فرمود: بنشین.آنگاه امام علی (علیه السلام) رو به مردم کرد و فرمود: اگر کسی از شما این گناه را مرتکب شود مگر نمیتواند آن را بر خود بپوشاند همچنانکه که خدا بر او پوشانده است.
یکی از صفات جمالی حق تعالی ستّار العیوب است، پردهپوشی عیبهایی که برای انسان رسوایی به بار میآورد.
همانطور که در دعای اهل بیت المعمور آمده است:
یا مَنْ أَظْهَرَ الْجَمِیلَ وَ سَتَرَ الْقَبِیحَ یا مَنْ لَمْیُؤاخِذْ بِالْجَریرَةِ وَ لَمْیَهْتِکِ السِّتْرَ یا عَظِیمَ الْعَفْوِ یا حَسَنَ التَّجاوُزِ.«10»
ای خدایی که زیباییها را آشکار میکنی و زشتیها را میپوشانی و ای خدایی که بندگان را بر جسارت پدید آوردن جنایتها شتاب نمیگیری و پردهدری حرمت بندگان را روا نمیداری، ای بزرگ آمرزنده و ای نیک درگذرنده.
شیخ بهائی رحمه الله در تفسیر دعای فوق و تجسّم اعمال در ملکوت حق، از امام صادق (علیه السلام) نقل کرده است که فرمودند:
ما مِنْ مُؤْمِنٍ الَّا وَ لَهُ مِثالٌ فِی الْعَرْشِ فَإِذا اشْتَغَلَ بِالرُّکُوعِ وَ السُّجُودِ وَ نَحْوِهِما فَعَلَ مِثالَهُ مِثْلَ فِعْلِهِ فَعِنْدَ ذلِکَ تَراهُ الْمَلائِکَةُ عِنْدَ الْعَرْشِ وَ یُصَلُّونَ وَ یَسْتَغْفِرُونَ لَهُ وَ إِذا اشْتَغَلَ الْعَبْدُ بِمَعْصِیَةٍ أَرْخی اللَّهُ تَعالی عَلی مِثالِهِ سِتْراً لِئَلَّا تَطَّلِعُ الْمَلائِکَةُ عَلَیْها. فَهَذا تَأْویلُ یا مَنْ اظْهَرَ الْجَمیلَ وَ سَتَرَ الْقَبیحَ.«11»
برای هر انسان با ایمانی در عرش همانندی است، پس هرگاه او به رکوع و سجده و مانند آن مشغول گردد آن صورت هم به مانند عمل او انجام میدهد، پس چون فرشتگان آن صورت را مشغول به آن عمل میبینند برای آن مؤمن دعا و طلب مغفرت میکنند. پس هر گاه آن بنده به گناهی سرگرم شود، خداوند پردهای بر روی آن صورت مثالی میکشد تا آن فرشتگان از عمل زشت او آگاه نشوند. پس این تفسیر؛ یا مَنْ اظْهَرَ الْجَمیلَ وَ سَتَرَ الْقَبیحَ است.
پینوشتها:
(1)- بحار الأنوار: 74/ 385، باب 15، حدیث 10؛ عیون أخبار الرضا (علیه السلام): 2/ 53، حدیث 204.
(2)- طارق (86): 9- 10.
(3)- انبیاء (21): 47.
(4)- بحار الأنوار: 74/ 111، باب 5، حدیث 1؛ مکارم الأخلاق: 457.
(5)- بحار الأنوار: 70/ 361، باب 137، حدیث 87؛ الإختصاص: 220.
(6)- نهج البلاغه: خطبه 214.
(7)- بحار الأنوار: 6/ 28، باب 20، حدیث 32؛ مشکاة الأنوار: 109.
(8)- کنز العمال: 3/ 250، حدیث 6391؛ مسند احمد بن حنبل: 4/ 104.
(9)- من لایحضره الفقیه: 4/ 31، حدیث 5017؛ وسائل الشیعة: 28/ 38، باب 16، حدیث 34159.
(10)- بحار الأنوار: 83/ 75، باب 39، ذیل حدیث 10؛ البلد الأمین: 18.
(11)- بحار الأنوار: 54/ 354، باب 2، تنبیه؛ مفتاح الفلاح: 201.
منبع:عرفان
نظر شما