به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، موزه هنرهای اسلامی مالزی در نزدیکی مسجد ملی این کشور قرار دارد و یکی از مجموعههای مهم هنر و میراث اسلامی در جنوب شرق آسیا به شمار میرود. این موزه که در سال ۱۹۹۸ بهطور رسمی افتتاح شد، بیش از ۱۰ هزار اثر و شیء تاریخی متعلق به جهان اسلام را در خود جای داده است.
بنابر روایت ایکنا به نقل از تارنمای موزه هنرهای اسلامی مالزی، نمای بیرونی موزه با طراحی مدرن و متعلق به قرن بیستویکم ساخته شده، اما در بخشهای مختلف آن میتوان نشانههایی از معماری سنتی اسلامی ایران را مشاهده کرد. یکی از شاخصترین ویژگیهای بنا، گنبد فیروزهایرنگ آن است که در سال ۲۰۱۶ به دست هنرمند ایرانی، محمد کاوند، مرمت و بازسازی شد.
ورودی موزه نیز یادآور ایوانهای معماری ایرانی است و آیات قرآن در قالب کاشیکاری معرق بر آن نقش بسته است. فضای اصلی موزه با رنگ سفید و طراحی شفاف شکل گرفته و کف آن با سنگ مرمر پوشیده شده است.
این مجموعه دارای ۱۲ گالری است که هر کدام بخشی از هنر و تمدن اسلامی را معرفی میکنند؛ از فرش و کاشی گرفته تا سفال، سکههای قدیمی، جواهرات، سلاحها، نسخههای خطی، منسوجات و نسخههای گوناگون قرآن کریم.
در گالری نخست، نمونههایی از معماری اسلامی در قالب ماکت به نمایش درآمده است. از جمله این آثار میتوان به ماکت مسجدالحرام، مسجد امام خمینی(ره) در اصفهان، آرامگاه تیمور در ازبکستان، گنبد بیتالمقدس، مسجد جامع شیخ زاید در امارات متحده عربی، مسجد سلیمیه ترکیه و مسجد شیان چین اشاره کرد. این بخش، تصویری از گستره و تنوع میراث معماری مسلمانان در نقاط مختلف جهان ارائه میدهد.
گالری دوم به نسخههای خطی و قرآنهای قدیمی اختصاص دارد و در کنار آنها آثاری مرتبط با علومی همچون نجوم، ریاضیات و پزشکی نیز دیده میشود. برخی از قطعات نسخههای خطی این بخش به قرنهای نهم و دهم میلادی بازمیگردند.
در میان گنجینه قرآنی موزه، نسخهای از قرآن متعلق به ایران که در سال ۱۶۲۲ میلادی نوشته شده، جایگاه ویژهای دارد. همچنین نسخهای از قرآن به همراه جعبه چوبی آن از آچه اندونزی، قرآنی با خط حجازی از عربستان، یک قرآن چاپی به زبانهای عربی و لاتین، برگهایی از قرآن متعلق به دوره سلجوقی، نسخهای کوفی نوشتهشده بر پوست، کوچکترین قرآن موجود از چکسلواکی سابق و برگ قرآنی متعلق به آسیای مرکزی در این مجموعه نگهداری میشود.
یکی دیگر از آثار قابل توجه، برگهایی از «قرآن آبی» است که احتمال میرود به شمال آفریقا یا خاور نزدیک تعلق داشته باشد. این قرآن به دلیل رنگ خاص زمینه و شیوه نگارش، از نمونههای شاخص نسخههای قرآنی تاریخی محسوب میشود.
در بخش مربوط به چین نیز نسخهای از قرآن متعلق به دوره سلسله چینگ به نمایش گذاشته شده است. این نسخه با نقوش چینی طلایی و برجسته تزئین شده و از نمونههای جالب پیوند هنر اسلامی و سنتهای هنری چین به شمار میرود.
تزئینات چرمی تیرهرنگ این نسخه نیز نشان میدهد که احتمالاً قرآن متعلق به فردی ثروتمند یا از طبقه اشراف در قرن هفدهم میلادی بوده است. این قرآن از جمله نخستین مجموعههایی بوده که در موزه قرار گرفته است.
گالری سوم به هنر اسلامی هند اختصاص دارد و در گالری چهارم آثار اسلامی چین به نمایش درآمدهاند. گالری پنجم نیز میراث اسلامی مالزی را معرفی میکند.
در گالری ششم، مجموعهای از جواهرات اسلامی دیده میشود و گالری هفتم به منسوجات اختصاص دارد. در این بخش نمونههایی از پارچههای پنبهای، ابریشمی و کتانی و همچنین منسوجات دوره صفوی با نقوش ظریف اسلامی، زیراندازها، آثار گلدوزی و پوشاک سنتی مسلمانان به نمایش درآمده است.
گالری هشتم به سلاحها و تجهیزات نظامی و گالری نهم به سکههای تاریخی اختصاص دارد. در گالری دهم نیز مجموعهای از آثار فلزی اسلامی نگهداری میشود که در میان آنها چراغی بلند متعلق به خراسان و مربوط به قرن هفتم هجری قمری از آثار قابل توجه این بخش است.
گالریهای یازدهم و دوازدهم نیز به آثاری از جنس سفال، سرامیک و چوب اختصاص دارند و نمونههایی متنوع از هنرهای کاربردی جهان اسلام را در معرض دید بازدیدکنندگان قرار دادهاند.
این موزه همچنین دارای کتابخانهای ویژه هنرهای اسلامی است که مجموعهای از کتابهای قدیمی و جدید در زمینه هنر و تمدن اسلامی را در اختیار علاقهمندان قرار میدهد و بازدیدکنندگان میتوانند از منابع آن استفاده کنند.
موزه هنرهای اسلامی مالزی تنها به معرفی آثار خاورمیانه و ایران محدود نشده است، بلکه با اختصاص گالریهایی به هند، چین و شبهجزیره مالایا، تصویری گسترده از هویت و میراث اسلامی در آسیا ارائه میکند؛ مجموعهای که نشان میدهد هنر اسلامی در سرزمینهای مختلف، در کنار حفظ عناصر مشترک، با فرهنگ و هنر بومی هر منطقه نیز پیوند خورده است.
گنبد فیروزهای با معماری ایرانی در قلب مالزی را در اینجا مشاهد کنید.
نظر شما