ساعت صفر آخرالزمان؛ وقتی گناهان، زندگی مردم را تغییر می‌دهند

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، پیام روایاتی که درباره مفاسد و مهلکه‌های آخرالزمان سخن می‌گویند، ترساندن انسان از آینده نیست؛ بلکه هشداری برای بیداری و دعوتی به بازگشت و اصلاح است.

امروز هنگامی که از گسترش فساد در جهان صحبت می‌کنیم، موضوع تنها به چند رفتار نادرست فردی محدود نمی‌شود. فساد اقتصادی، بی‌عدالتی، سوءاستفاده‌های جنسی، رواج بی‌بندوباری و عادی شدن برخی گناهان، در بسیاری از جوامع به معضلاتی جدی تبدیل شده‌اند. در نگاه دینی، رفتار انسان صرفاً به زندگی شخصی او محدود نمی‌ماند، بلکه اعمال انسان می‌تواند بر فضای عمومی جامعه و حتی بر نعمت‌هایی که خداوند در اختیار مردم قرار داده است، تأثیر بگذارد. از همین رو، در متون دینی میان افزایش گناه و تغییر شرایط زندگی انسان‌ها ارتباطی بیان شده است.

بنابر روایت تسنیم، امام صادق علیه‌السلام در روایتی می‌فرماید: «حَیَاةُ دَوَابِّ الْبَحْرِ بِالْمَطَرِ، فَإِذَا کُفَّ الْمَطَرُ ظَهَرَ الْفَسَادُ فِی الْبَرِّ وَالْبَحْرِ، وَذَلِکَ إِذَا کَثُرَتِ الذُّنُوبُ وَالْمَعَاصِی»؛ زندگی جانوران دریا به باران وابسته است و هنگامی که باران بازداشته شود، فساد در خشکی و دریا آشکار می‌شود و این زمانی است که گناهان و نافرمانی‌ها افزایش پیدا کند. این روایت در حقیقت همان رابطه‌ای را توضیح می‌دهد که در آیه ۴۱ سوره روم نیز به آن اشاره شده است: «ظَهَرَ الْفَسَادُ فِی الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا کَسَبَتْ أَیْدِی النَّاسِ»؛ فساد در خشکی و دریا به سبب آنچه مردم انجام داده‌اند، آشکار شده است.

بنابراین، در نگاه ادیان آسمانی، نعمت‌های الهی از رفتار انسان‌ها جدا نیستند. باران، امنیت، آرامش و بسیاری دیگر از نعمت‌هایی که انسان از آنها بهره‌مند است، می‌توانند از رفتار او تأثیر بپذیرند. همان‌گونه که گناه می‌تواند زمینه از دست رفتن نعمت‌ها را فراهم کند، شکرگزاری و عمل صحیح نیز می‌تواند به ماندگاری آنها کمک کند. به همین دلیل، روایات افزایش گناه را صرفاً مسئله‌ای اخلاقی و فردی نمی‌دانند، بلکه درباره پیامدهای اجتماعی و عمومی آن نیز هشدار می‌دهند.

اگر این نگاه را در کنار شرایط امروز جهان قرار دهیم، اهمیت موضوع بیشتر آشکار می‌شود. هنگامی که فساد اقتصادی، ظلم، ربا، سوءاستفاده، بی‌بندوباری و دیگر گناهان در جامعه گسترش پیدا می‌کنند و قبح برخی از آنها نیز به تدریج از میان می‌رود، نمی‌توان آثار اجتماعی این وضعیت را نادیده گرفت. مسئله فقط ارتکاب گناه از سوی چند فرد نیست؛ بلکه خطر آنجاست که فساد به‌تدریج در فضای عمومی جامعه ریشه بدواند و پیامدهای آن گریبان همه را بگیرد.

همین مضمون، با همین آیه، در دعای عهد نیز دیده می‌شود؛ آنجا که از خداوند می‌خواهیم به واسطه ظهور ولیّ خود، زمین را از ظلم و فساد پاک کند و وضعیت جهان را دگرگون سازد. بنابراین، در نگاه شیعه، گسترش فساد در جهان تنها یک خبر یا مسئله اجتماعی نیست، بلکه هشداری درباره مسیری است که انسان‌ها با اعمال خود ایجاد می‌کنند. هر اندازه جهان بیشتر به سمت فساد پیش برود، ضرورت اصلاح و بازگشت به مسیر الهی نیز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

البته از این مطالب نمی‌توان برای تعیین زمان ظهور یا ادعا درباره اینکه «ساعت صفر» دقیقاً چه زمانی فرا خواهد رسید، استفاده کرد. با این حال، می‌توان گفت اگر دوره‌ای را شاهد باشیم که فساد در بخش‌های مختلف جهان گسترش یافته است، این وضعیت باید انسان را هوشیارتر کند. پیام این روایات تنها ترساندن از آینده نیست، بلکه دعوتی به بازگشت و اصلاح است. همان آیه‌ای که از آشکار شدن فساد سخن می‌گوید، در ادامه می‌فرماید: «لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ»؛ شاید بازگردند.

این تعبیر نشان می‌دهد که هنوز راه اصلاح بسته نشده است و انسان می‌تواند با تغییر رفتار خود، در مسیر بازگشت نعمت‌ها و اصلاح جامعه گام بردارد.