از روایت‌ «کارخانه ساواک» تا روایت‌ «روشنفکران»، «چپ‌ها» و «حزب‌اللهی‌ها» از آل‌احمد؛ از کدام جلال حرف می‌زنیم؟

محمدحسین دانایی، نویسنده و خواهرزاده جلال آل‌احمد، در نشست «در نسبت با وضع موجود» درباره روند انتشار «یادداشت‌های روزانه جلال آل‌احمد» گفت: «یکی از پدیده‌های بسیار ناراحت‌کننده برای بستگان، دوستان و علاقه‌مندان واقعی جلال این بود که گویی کارخانه‌های شایعه‌سازی در گوشه و کنار کشور راه افتاده بود و انبوهی از نسخه‌ها و روایت‌های مختلف به اسم آل‌احمد بیرون می‌آمد.»

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین،  نشست «در نسبت با وضع موجود» با محوریت بررسی اندیشه و میراث فکری جلال آل‌احمد (۱۱ آذر ۱۳۰۲ – ۱۸ شهریور ۱۳۴۸)، به مناسبت پنجاه‌وهفتمین سالمرگ این نویسنده و روشنفکر معاصر با حضور هادی خانیکی (استاد علوم ارتباطات و روزنامه‌نگاری)، احمد دهقان (داستان‌نویس)، عبدالجواد موسوی (شاعر و روزنامه‌نگار) و محمدحسین دانایی (نویسنده و خواهرزاده جلال آل‌احمد)، چهارشنبه ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ در خبرآنلاین برگزار شد.

دانایی که مسئولیت گردآوری و انتشار «یادداشت‌های روزانه جلال آل‌احمد» (در دو جلد) را بر عهده داشته به صورت آنلاین در این نشست حضور داشت. جلد اول این کتاب مشتمل بر روزنوشت‌های جلال آل‌­احمد در فاصله‌ای سه ساله؛ از ۱۸ مرداد ۱۳۳۴ تا ۱۸ آذر ۱۳۳۷ و جلد دوم آن شامل دوره‌ای دوساله؛ از ۱۸ آذر ۱۳۳۷ تا ۲۴ آذر ۱۳۳۹ است. هر دو جلد این کتاب را انتشارات «موسسه اطلاعات» منتشر کرده است.

از روایت‌ «کارخانه ساواک» تا روایت‌ «روشنفکران»، «چپ‌ها» و «حزب‌اللهی‌ها» از آل‌احمد؛ از کدام جلال حرف می‌زنیم؟

محمدحسین دانایی، نویسنده و خواهرزاده جلال آل‌احمد، در نشست «در نسبت با وضع موجود» درباره روند انتشار این یادداشت‌ها (جلد اول و دوم «یادداشت‌های روزانه جلال آل‌احمد»)، اصالت دست‌نوشته‌ها و روایت‌های مختلفی که طی سال‌های گذشته از آل‌احمد ارائه شده است، سخن گفت.

دانایی با اشاره به اهمیت یادداشت‌های منتشرشده آل‌احمد گفت: «یادداشت‌هایی که منتشر شد، به نظر من صورت پاک و بدون بزک، بدون آرایش، بدون نقاب و بدون حجاب آل‌احمد است؛ مثل یک آینه که همه حقیقت را نشان می‌دهد و می‌تواند فصل‌الخطاب همه روایت‌های ناصریح و ناقص موجود باشد.»

او ادامه داد: «این سند، سریع، بی‌پرده و صریح است و جای مناقشه چندانی باقی نمی‌گذارد. از لحاظ ادبی هم به نظر من بی‌نظیر و بی‌بدیل است. شاید در تاریخ ادبیات خودمان بتوان کسی مانند امام محمد غزالی را مثال زد که چنین اعتراف‌نامه‌ای را تنظیم و به جامعه ارائه کرده باشد.»

خواهرزاده آل‌احمد، این یادداشت‌ها را یکی از مهم‌ترین آثار جلال دانست و افزود: «از لحاظ شکل و محتوا، به نظر من این اثر شاهکار جلال آل‌احمد و نقطه اعلای «سنگی بر گوری» است. الآن بهتر می‌توانم معنای سخن بزرگ علوی را درباره صادق هدایت و آل‌احمد بفهمم؛ زمانی از او پرسیده بودند: شاهکار نویسندگانی، مثل هدایت و آل‌احمد کدام کتابشان است؟ او پاسخ داده بود که شاهکار صادق هدایت و آل‌احمد «زندگی‌شان» بود، نه کتاب‌هایشان. امروز می‌فهمم که تشخیص درستی داشته و شاهکار آل‌احمد همین کتاب یادداشت‌های روزانه اوست، که در واقع زندگی‌نامه‌اش است.» 

از روایت‌ «کارخانه ساواک» تا روایت‌ «روشنفکران»، «چپ‌ها» و «حزب‌اللهی‌ها» از آل‌احمد؛ از کدام جلال حرف می‌زنیم؟

دانایی در ادامه با اشاره به روایت‌های متفاوتی که درباره جلال آل‌احمد شکل گرفته است، گفت: «آنچه امروز در دست داریم، در واقع شاهکار آل‌احمد است؛ روایتی در مقابل همه ضدروایت‌ها، مثل خورشیدی که همه سایه‌ها را از بین می‌برد. امیدوارم این یادداشت‌ها ما را به فضای شفاف و آکنده از حقیقت نسبی برساند.»

او درباره انگیزه انتشار این اسناد نیز توضیح داد: «یکی از پدیده‌های بسیار ناراحت‌کننده برای بستگان، دوستان و علاقه‌مندان واقعی جلال این بود که گویی کارخانه‌های شایعه‌سازی در گوشه و کنار کشور راه افتاده بود و تولید انبوهی از نسخه‌ها و روایت‌های مختلف به اسم آل‌احمد بیرون می‌آمد.»

به گفته دانایی، بخشی از این روایت‌ها محصول جریان‌های سیاسی و فکری متفاوت بوده است: «بعضی از این روایت‌ها ساخت کارخانه ساواک بود، بعضی ساخت کارخانه روشنفکران، بعضی کار چپ‌ها و بعضی هم متعلق به حزب‌اللهی‌ها بود. حتی برخی افرادی که امروز از شرایط موجود ناراضی‌اند، روایت‌هایی از جلال ارائه می‌کنند تا از آن برای مخالفت با وضعیت فعلی استفاده کنند.»

او تأکید کرد: «این پراکندگی و تعدد روایت‌های دروغین که با صداقت کامل گفته می‌شد، دیگر با نوشتن و مصاحبه کردن و دفاع کردن قابل مقابله نیست. اکنون زمان آن است که سند متقن ارائه کنیم و به این شرایط پایان دهیم.»

متن کامل این گزارش را اینجا بخوانید. 

۲۴۲۲۴۲

کد مطلب 2273570

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
7 + 3 =

آخرین اخبار

پربیننده‌ترین