به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، تولیدکننده ایرانی همزمان باید با قطعی برق و گاز، کمبود نقدینگی، سیاستهای ارزی بانک مرکزی، پیچیدگیهای ارزی، تحریم و تغییرات مداوم مقررات دستوپنجه نرم کند؛ اما در این میان، برخی سیاستهای داخلی نیز به گفته رئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس، به جای تسهیل تولید، به مانعی جدی برای آن تبدیل شدهاند. رضا علیزاده در گفتوگو با خبرنگار پارلمانی تابناک، صریحا از سیاستهای ارزی بانک مرکزی انتقاد میکند، از معادله مبهم معادن غیرفعال و صنعت خودرو میگوید و همچنین از خسارت جنگ به صنایع و مشکلات دولت برای جبران این خسارتها سخن گفت.
به روایت تابناک، مهمترین بخش های گفتگوی رضا علیزاده رئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی به شرح زیر است:
*موضوع کمبود انرژی، واقعا یکی از مشکلات جدی کشور است. متاسفانه علیرغم اینکه قانون، اولویت قطعی برق را برای صنایع در نظر نگرفته، در عمل زمانی که با کمبود انرژی مواجه میشویم، ابتدا واحدهای تولیدی و صنعتی تحت تأثیر قرار میگیرند.وزارت صمت و کمیسیون صنایع و معادن مجلس جلسات متعددی در این رابطه برگزار کردند؛ در حضور وزیر نیرو و حتی رئیسجمهور نیز این موضوع مطرح شد و در نهایت تا حدودی از میزان محدودیتها کاسته شد. بهعنوان نمونه، قطعی برق شهرکهای صنعتی از دو هفته به یک هفته و سپس به دو روز و حتی یک روز کاهش پیدا کرد و تا حدودی اولویت قطع برق از صنایع برداشته شد.
* نمیتوان کمبود انرژی را کتمان کرد. امروز با یک ناترازی جدی مواجه هستیم. بخشی از ظرفیت تولید گاز کشور در جریان بمباران آسیب دیده و از مدار خارج شده، بخشی نیز مربوط به افت راندمان نیروگاههاست و از سوی دیگر، افزایش مصرف انرژی نیز سالبهسال ادامه دارد. بنابراین مجموعه این عوامل باعث شده با کمبود انرژی مواجه باشیم.
* یکی از این اقدامات، توسعه انرژی خورشیدی و استفاده از پنلهای خورشیدی است که دولت در این زمینه اقدامات خوبی انجام داده و ما نیز این اقدامات را رصد میکنیم. برای واحدهای بزرگ صنعتی نیز تکالیفی در نظر گرفته شده تا بخشی از نیاز انرژی خود را از طریق سرمایهگذاری در این حوزه تأمین کنند. واحدهای بزرگ صنعتی و فولادی نیز اقداماتی را در این زمینه انجام دادهاند، اما با وجود این اقدامات، مشکل همچنان وجود دارد.
*در ماههای آینده نیز با مشکل قطعی گاز مواجه خواهیم بود. در جریان بمباران، حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب در روز از ظرفیت گاز کشور را از دست داده بودیم. با تلاش مجموعه صنعت گاز، وزارت نفت و شرکت ملی گاز، بخش قابل توجهی از این ظرفیت دوباره به مدار بازگشته است. واقعا مجموعه دستاندرکاران صنعت گاز فداکاری کرده و زحمت کشیدهاند و حدود ۷۰ تا ۸۰ میلیون مترمکعب از این ظرفیت را به شبکه بازگرداندهاند و همچنان در تلاش هستند تا این ظرفیت را جبران کنند.
* برای برخی واحدهایی که مصرف انرژی بسیار بالایی دارند، تکلیف شده است که انرژی مورد نیاز خود را از بورس انرژی تأمین کنند. البته این واحدها نسبت به قیمتها اعتراض دارند و معتقدند هزینه انرژی در بورس بالاست.اینها راهکارهای متعددی برای مدیریت بهتر وضعیت موجود است، اما اگر بخواهیم مشکل ناترازی انرژی بهصورت اساسی برطرف شود، راهکار این است که کمبود گاز مدیریت و جبران شود، واحدهای آسیبدیده به مدار بازگردند، نیروگاههایی که راندمان آنها کاهش پیدا کرده بازسازی شوند و نیروگاههای جدید نیز احداث شود.از سوی دیگر، واحدهای تولیدی ما باید سیستمها و تجهیزات خود را بهروز کنند تا مصرف انرژی آنها متعادلتر شود. متأسفانه تجهیزات و ماشینآلات بسیاری از واحدهای تولیدی بهروز نیست و به همین دلیل مصرف انرژی آنها نیز بالاست. این بخش نیز باید اصلاح شود.
*در کنار همه این موارد، باید از نظر فرهنگی نیز روی موضوع صرفهجویی کار کنیم تا از یک طرف بتوانیم مصرف انرژی در بخشهای مختلف را مدیریت کنیم و از طرف دیگر، خانوارها را نیز به این سمت سوق دهیم که در هر صورت، تمام راههای ممکن، چه در حوزه مدیریت مصرف و چه در زمینه مدیریت تولید، از سوی مجلس و دولت در حال پیگیری است. انشاءالله بتوانیم از این سختیهایی که فشار بیامانی بر بخش تولید وارد کرده و نهایتاً فشار آن نیز به مردم و مصرفکنندگان منتقل میشود، عبور کنیم.
* فولاد مبارکه بیش از۹۰۰ مگاوات ظرفیت نیروگاهی برای خود ایجاد کرده است. البته نیروگاه این مجموعه نیز در جریان جنگ آسیب دیده است. این شرکت از چند سال پیش این موضوع را دنبال کرده و با توجه به اینکه حدود ۱۶۰۰ مگاوات مصرف برق دارد، تلاش کرده بخش قابل توجهی از نیاز خود را از طریق تولید برق تأمین کند. این یک قدم خوب است. شرکتهای بزرگ دیگری هم هستند که بخشی از نیاز انرژی خود را از طریق انرژی خورشیدی یا روشهای دیگر تأمین میکنند.البته همانطور که گفتم، ایدهآل این نیست که واحدهای تولیدی را درگیر فعالیت دیگری کنیم. طبیعتاً بهتر است این واحدها روی کار تخصصی خودشان متمرکز باشند، زمان و سرمایه خود را صرف توسعه تولید کنند و دولت نیز تأمین انرژی آنها را بر عهده داشته باشد.اما وقتی شرایط بحرانی و سخت میشود و دولت هم بودجه کافی برای تأمین این زیرساختها ندارد، شرایط را باید در نظر گرفت. سالهاست که در شرایط تحریم هستیم، اخیراً با محاصره نیز مواجه شدهایم و از سوی دیگر، جنگ باعث آسیب به برخی واحدهای نیروگاهی و تأسیسات گازی شده است. مجموعه این شرایط ما را وادار میکند که چنین تصمیماتی بگیریم.
*بحث دیگر، نوسانات ارزی و تأثیر آن بر تأمین مواد اولیه صنایع است. تغییر سیاستهای ارزی چه تأثیری بر تأمین مواد اولیه و تجهیزات مورد نیاز صنایع دارد؟ مشخصاً برای صنایعی که مواد اولیه یا تجهیزات خود را وارد میکنند، آیا مجلس به دنبال ایجاد یک سازوکار ارزی باثبات و قابل پیشبینی است یا همچنان باید منتظر تغییرات سیاستهای ارزی باشیم؟مجلس از ابتدا نسبت به سیاستهای ارزی نادرست موجود در کشور انتقاد داشته است. متأسفانه سیاستهای ارزی ما سیاستهای درستی نبودهاند. پس از روی کار آمدن آقای همتی نیز اصلاحاتی در این زمینه انجام شد. همزمان، رئیسجمهور موضوع حذف ارز ۲۸۵۰۰ تومانی و حرکت به سمت بازار مبادله با نرخهای جدید را دنبال کرد. این اقدام از یک جهت مثبت بود، چرا که باعث شد بخش عمدهای از رانت و فساد از بین برود و شرایط تا حدودی بهتر شود.
* الان هم نسبت به عملکرد بانک مرکزی انتقاد داریم؛ چراکه این نهاد در برخی موارد سختگیری بیش از حدی اعمال میکند. بهگونهای شده که واحدهای تولیدی نه انگیزهای برای صادرات دارند، نه انگیزه کافی برای تولید و حتی نمیتوانند با منابع خودشان مواد اولیه و تجهیزات مورد نیازشان را بهراحتی وارد کنند. تشریفات و فرآیندهای موجود بسیار پیچیده و سنگین شده است و بانک مرکزی نیز در مواردی اعلام میکند که این موارد در اولویت من نیست! رسالت من کنترل نرخ ارز از طریق کنترل تورم و نقدینگی است. من با این موضوعات کاری ندارم! اما با این حال، ما همچنان در جلسات متعدد تأکید کردهایم که باید به تولیدکننده فرصت داده شود تا حداقل با خیال راحت بداند وقتی با پول خودش میخواهد مواد اولیه یا تجهیزات مورد نیازش را وارد کند، دیگر گرفتار این فرآیندهای پیچیده نمیشود.
*الان در پروژههای بزرگ، واحدهایی داریم که ۸۰ یا ۹۰ درصد پیشرفت کردهاند و اگر تکمیل شوند، میتوانند چند صد میلیون دلار برای کشور ارزآوری ایجاد کنند. اما این پروژهها برای همان ۱۰ یا ۲۰ درصد باقیمانده که هنوز تکمیل نشده، نیازمند تأمین تجهیزات هستند. طبیعتاً باید سفارش ساخت بدهند و بسیاری از این تجهیزات نیز یونیک هستند و بهصورت سفارشی ساخته میشوند. بنابراین باید پیشپرداخت انجام دهند.
*گاهی شرکتهای خارجی اصلاً تجهیزات را بدون دریافت پیشپرداخت در اختیار این واحدها قرار نمیدهند یا اعلام میکنند که باید صد درصد مبلغ را واریز کنند. از سوی دیگر، بانک مرکزی میگوید این موضوع را قبول نمیکنم و شما باید ابتدا تجهیزات را سفارش دهید یا پیشپرداخت را انجام دهید. واحد تولیدی هم میگوید اگر این کار را انجام ندهم، اساساً نمیتوانم تجهیز را خریداری کنم. از طرف دیگر، بانک مرکزی میگوید زمانی این ارز برای من قابل قبول است که کالا وارد کشور شود، تشریفات گمرکی آن انجام و ترخیص شود تا بتوانم آن را از بدهی ارزی واحد کم کنم. این واحدها الان به یک شکل با این مسئله گرفتار هستند و برخی نیز به شکل دیگری. بخشی از واحدها صادرات انجام دادهاند، اما برای تأمین مواد اولیه ماهها منتظر تخصیص ارز هستند و با وجود اینکه پول خودشان را دارند، اجازه داده نمیشود سریعتر این فرآیند را انجام دهند.
* ما منتقد سیاستهای بانک مرکزی هستیم و اعتقاد داریم بانک مرکزی با این رویه، چرخه تولید و صادرات را دچار مشکل میکند. شاید این اتفاق ناخواسته باشد، اما در عمل این سیاستها باعث شدهاند که بانک مرکزی در کوتاهمدت شاید بخشی از مشکل خود را حل کند، اما در بلندمدت این روند موجب میشود سیستم تولید متوقف یا فرسوده شود و واحدهای تولیدی گرفتار شوند.ما همچنان منتقد این سیاستها هستیم و همچنان پیگیر موضوع خواهیم بود تا پلهبهپله این موانع برداشته شود و این سیاستها تا حدی تعدیل شود.
۲۹۲۱۶
نظر شما