نیروی دریایی سپاه؛ از هور تا خلیج فارس/ از خیبر و بدر تا حمله سکوی نفتی الامیه

خبرآنلاین در گزارشی به تشکیل نیروی دریایی سپاه پاسداران پرداخته است.

در بخشی از این گزارش آمده: نیروی دریایی سپاه را نمی‌توان صرفاً محصول یک حکم در شهریور ۱۳۶۴ دانست. تجربه دریایی سپاه چند سال پیش از تشکیل رسمی این نیرو آغاز شده بود؛ زمانی که جنگ ایران و عراق، هور، اروند و رودخانه‌های جنوب را به بخشی از میدان نبرد تبدیل کرد. یگان‌های دریایی و غواصی سپاه در همین سال‌ها شکل گرفتند و با تشکیل قرارگاه نوح نبی در تیر ۱۳۶۱، بخشی از این توان وارد ساختاری منسجم‌تر شد.

عملیات خیبر و بدر در هورالعظیم نشان داد که آب می‌تواند از یک مانع طبیعی به مسیر عملیات تبدیل شود. این تجربه در والفجر ۸ و عبور از اروند به کار آمد؛ عملیاتی که به تصرف فاو انجامید و توان آبی ـ خاکی سپاه را وارد مرحله‌ای تازه کرد.

۲۶ شهریور ۱۳۶۴ نقطه عطف سازمانی این روند بود؛ زمانی که امام خمینی در حکمی به محسن رضایی بر تجهیز سپاه به نیروهای زمینی، هوایی و دریایی تأکید کرد. حسین علایی به عنوان نخستین فرمانده نیروی دریایی سپاه منصوب شد.

والفجر ۸ در ۲۰ بهمن ۱۳۶۴ آغاز شد؛ حدود پنج ماه پس از فرمان تشکیل نیروهای سه‌گانه سپاه. هدف اصلی عملیات، عبور از اروندرود و تصرف فاو بود. برای این کار، تجربه‌ای که سپاه در سال‌های قبل در هور و عملیات‌های آبی ـ خاکی به دست آورده بود، باید در مقیاسی بسیار بزرگ‌تر به کار گرفته می‌شد.

قایق‌ها، غواصان، ترابری و پشتیبانی آبی، دیگر مجموعه‌ای از قابلیت‌های جدا از هم نبودند. همه آنها باید در یک عملیات پیچیده و چندلایه کنار هم قرار می‌گرفتند. قرارگاه نوح نیز در ساختار عملیاتی والفجر ۸ حضور داشت. همین موضوع یک بار دیگر نشان می‌دهد که تشکیل نیروی دریایی سپاه به معنای حذف یا تبدیل قرارگاه نوح نبود. نیروی دریایی سپاه و قرارگاه نوح دو سطح متفاوت از سازمان عملیاتی بودند.

والفجر ۸ از این جهت نقطه مهمی بود که توان آبی ـ خاکی سپاه را از تجربه‌های پیشین به یک عملیات بزرگ در اروندرود رساند؛ با پل‌های متحرک و معلق روی اروند که بسیاری آن را شاهکار مهندسی محسوب می‌کنند.

چند ماه بعد، جغرافیای عملیات از اروند و فاو به خلیج فارس کشیده شد. در شهریور ۱۳۶۵، عملیات کربلای ۳ با هدف حمله به سکوهای نفتی البکر و الامیه عراق انجام شد. این عملیات را می‌توان یکی از نقاط مهم ورود جدی‌تر نیروی دریایی سپاه به نبرد دریایی در خلیج فارس دانست. در این مرحله دیگر مسئله فقط انتقال نیرو از یک ساحل به ساحل دیگر نبود. سکوهای نفتی، شناورها، خطوط کشتیرانی و عمق آب‌های خلیج فارس بخشی از میدان عملیات شده بودند.

۲۹۲۹