به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، در نشست «چرا جنگ ایران و عراق هشت سال طول کشید؟» که به مناسبت چهلوششمین سالگرد آغاز رسمی جنگ ایران و عراق در خبرآنلاین برگزار شد، محمد درودیان پژوهشگر دفاع مقدس با اشاره به محاسبات مسئولان برای ادامه جنگ پس از فتح خرمشهر این محاسبات را اشتباه خواند: من معتقدم محاسباتی که مسئولان ما برای ادامه جنگ داشتند، اشکال داشت. محاسبه مسئولان ما این بود که آمریکاییها دنبال پایان دادن به جنگ هستند و ما قبل از اینکه قطعنامهای صادر شود که نتوانیم جنگ را ادامه بدهیم، باید تصمیم بگیریم. تا جایی که اسناد را بررسی کردهام، هسته اصلی این فکر متعلق به مرحوم آقای هاشمی بود؛ از حدود بهمن یا اسفند سال ۶۰ شروع کرد. ما عملیات طریقالقدس را انجام داده بودیم و افتاده بودیم روی دور پیروزی و خبرنگاران میپرسیدند که خب حالا اگر پیروز شدید چه کار میکنید؟ یعنی قبل از فتحالمبین بود.
ذهنیت هاشمی گرفتن منطقهای از عراق برای دست برتر ایران بود
درودیان در تحلیل ذهنیت مسئولان جنگ در آن مقطع افزود: آقای هاشمی ذهنیتی داشت - من یک بار هم در مذاکره حضوری از ایشان این را پرسیدم - تصور میکرد اگر منطقهای از عراق را بگیریم، قدرتمند باشیم، میتوانیم موضعمان برتر باشد. من معتقدم این ذهنیت در اینکه ما بعد از فتح خرمشهر برویم مناطقی را بگیریم، مؤثر بود. چنانچه در طرح اولیه عملیات فتح خرمشهر ـ من آن طرح را دیدم ـ بخشی از آنچه در عملیات رمضان انجام شد، در آن طرح پیشبینی شده بود. نگرانیشان هم این بود که میگفتند که اسرائیل آمد مناطقی مثل صحرای سینا را گرفت و دیگر بیرون نرفت [و طرف مقابل] هیچ اهرمی نداشت، دستکم ما هم اهرمی داشته باشیم.
من معتقدم مهمترین نکتهای که در محاسبات مسئولان ما نبود، این بود که فکر میکردند آمریکا دنبال پایان جنگ است. با شرایط و بررسیای که کردم، آمریکا دنبال پایان جنگ نبود، دنبال ادامه جنگ بود. دلیلش هم دو چیز بود: یکی اینکه من این را با آقای یزدی ـ خدا رحمتش کند ـ مطرح کردم و گفتم آقای یزدی، قبول داری ما در فتح خرمشهر در موضع برتر بودیم؟ گفت بله. گفتم فکر میکردی آمریکاییها حاضر بودند به ما که در موضع برتری بودیم امتیازی بدهند و جنگ را تمام کنند؟ گفت نه.
اگر اسرائیل به جنوب لبنان حمله نمیکرد، سرنوشت جنگ عوض میشد
درودیان مشکل دیگر در این مقطع را حمله اسرائیل به جنوب لبنان و حضور ایران در منطقه دانست: اگر اسرائیل به جنوب لبنان حمله نمیکرد و معادلات منطقهای و حضور ایران و عراق در آنجا پیش نمیآمد، سرنوشت جنگ ما هم عوض میشد. از نظر تاریخی پیوستگی جنگ ما با تحولات منطقه از آنجا آغاز شد. بنابراین من معتقدم این محاسبه که زودتر برویم و عملیاتی انجام بدهیم ـ که شد عملیات رمضان ـ از اینجا آمد... یک تاریخ به شما بدهم: سخنرانی صدام قبل از عقبنشینی از خاک ایران، که فکر کنم ۳۰ تیر است. فردای آن روز امام سخنرانیای دارد که در آن میگوید «راه قدس از کربلا میگذرد»؛ آنجاست که به صحبتهای صدام استناد میکند. در آن سخنرانی صدام خیلی به امام اهانت میکند. امام میگوید من سخنرانی این آدم را یک ساعت گوش کردم؛ این بحثها را میگوید، و امام برای آن استدلال میکند.
به نظر من منطق تصمیمگیری مسئولان ما ـ آقای هاشمی و امام ـ این بود که نگران بودند بعد از فتح خرمشهر، سازمان ملل قطعنامهای بدهد و ما دیگر نتوانیم فشاری به عراق بیاوریم و پشت این مرز بمانیم و نتوانیم حقوقمان را بگیریم. ادامه جنگ بیشتر تابع این بود تا اینکه اصلاً ما دنبال ادامه جنگ باشیم.
متن کامل گزارش نشست «چرا جنگ ایران و عراق هشت سال طول کشید؟» را از اینجا بخوانید.
۲۵۹
نظر شما