به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، یک منبر، هزار نفر و چند صلوات؛ مثالی ساده اما تأمل‌برانگیز که مرحوم صدر اصفهانی برای بیان تفاوت میان عمل فردی و اجتماعی مطرح کرد. او توضیح داد که وقتی یک عمل عبادی در جمع انجام می‌شود، اثر آن تنها به تعداد اعمال انجام‌شده محدود نمی‌ماند؛ بلکه هر فرد، عمل دیگران را نیز می‌شنود و مشاهده می‌کند و همین مسئله می‌تواند دامنه اثر یک عمل را به شکل چشمگیری افزایش دهد.
عمل فردی، حتی اگر ارزشمند و پرفضیلت باشد، در محدوده همان فرد باقی می‌ماند؛ اما هنگامی که همین عمل در قالب یک حرکت جمعی انجام شود، دامنه اثرگذاری آن گسترده‌تر خواهد شد.
مرحوم صدر اصفهانی در خاطره‌ای که از استاد مطهری نقل شده، برای توضیح این موضوع مثالی ساده اما قابل تأمل بیان می‌کند. او در یکی از منبرهای خود از حاضران درخواست کرد صلوات بفرستند و صدای صلوات از میان جمعیت برخاست.
سپس خطاب به حاضران گفت: فرض کنیم در این مجلس هزار نفر حضور دارند. هر یک از شما یک صلوات فرستادید؛ بنابراین در مجموع هزار صلوات گفته شده است. اما هر یک از شما چند صلوات شنیدید؟ هزار صلوات.
در نتیجه، اگر تعداد صلوات‌هایی را که هر فرد شنیده است نیز در نظر بگیریم، هزار نفر هر کدام هزار صلوات شنیده‌اند؛ یعنی در مجموع، یک میلیون صلوات به گوش حاضران رسیده است.
مرحوم صدر اصفهانی در ادامه، این مثال را تفاوت میان عمل فردی و عمل اجتماعی دانست و توضیح داد که در عمل اجتماعی، یک عمل در میان اعضای جمع بازتاب پیدا می‌کند و اثر آن می‌تواند چندین برابر شود.
این مثال نشان می‌دهد که یکی از ویژگی‌های مهم فعالیت‌های جمعی، تنها در تعداد افرادی که در آن مشارکت می‌کنند خلاصه نمی‌شود؛ بلکه هر فرد می‌تواند هم در انجام عمل و هم در دریافت و مشاهده عمل دیگران، سهمی از آن داشته باشد.
منبع: یادداشت‌های استاد مطهری، جلد ۱۵، صفحه ۱۰۳
نظر شما