به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، حضرت آیت‌الله جوادی آملی با تأکید بر اینکه توحید تنها یک باور ذهنی نیست، گفتند: آثار توحید باید در رفتار اجتماعی انسان نیز دیده شود؛ فرد نیازمندی که برای رفع حاجت به انسان مراجعه می‌کند، می‌تواند «فرستاده خدا» باشد و از همین رو نباید او را با بی‌احترامی رد کرد. ایشان همچنین حضرت مریم(س) را نه فقط الگوی زنان، بلکه نمونه‌ای برای همه مؤمنان و جامعه ایمانی دانستند.
حضرت آیت‌الله جوادی آملی در جلسه هفتگی درس اخلاق خود که با حضور اقشار مختلف مردم در مسجد اعظم قم برگزار شد، با اشاره به برخی کلمات قصار امیرالمؤمنین علی(ع) در نهج‌البلاغه، به تبیین حقیقت توحید و آثار آن در زندگی فردی و اجتماعی پرداختند.
ایشان با بیان اینکه «انسان موحد» باید آثار توحید را در همه شئون زندگی خود نشان دهد، اظهار داشتند: توحید صرفاً به این معنا نیست که انسان در مقام اعتقاد، خداوند را واحد بداند؛ بلکه باید جهان را بدون آفریدگار آن نبیند و همه شئون زندگی خود را در سایه «لا حول و لا قوة إلا بالله» مشاهده کند.
توحید؛ اعتقادی که باید در رفتار دیده شود
حضرت آیت‌الله جوادی آملی با اشاره به ساختار نهج‌البلاغه بیان داشتند: سخنان نورانی امیرالمؤمنین(ع) در این کتاب در قالب خطبه‌ها، نامه‌ها و کلمات قصار گردآوری شده است. برخی از کلمات قصار نیز در اصل بخشی از خطبه‌ها و نامه‌های حضرت بوده که سید رضی به دلیل فصاحت و بلاغت آنها را به صورت مستقل نقل کرده است.
ایشان افزودند: بخشی از سخنان امیرالمؤمنین(ع) در نامه‌ها و منابع دیگر نیز آمده و مطالبی که در نهج‌البلاغه نقل نشده، در کتاب «تمام نهج‌البلاغه» گردآوری شده است.
این مرجع تقلید با اشاره به روایت «التوحید ثمن الجنه» اظهار داشتند: توحید بهای بهشت است؛ هیچ‌کس به بهشت نمی‌رود مگر اینکه موحد باشد و بهشت جای موحدان است. درجات بهشت نیز به اوصاف، عقاید و اخلاق انسان‌ها بستگی دارد.
ایشان تصریح کردند: انسان موحد کسی نیست که تنها در مقام اعتقاد، خدا را واحد بداند؛ بلکه آثار توحید باید در اعمال و رفتار او نیز راه پیدا کند.
هشدار به اهل علم؛ علم بدون عمل، جهل است
حضرت آیت‌الله جوادی آملی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر ضرورت عمل به علم، خطاب به حوزویان گفتند: شما با علم مأنوس هستید؛ مطالعه، تحقیق، تألیف، تدریس و سخنرانی دارید. همان‌گونه که پدر به فرزند خود سفارش می‌کند سرمایه‌اش را هدر ندهد، امیرالمؤمنین(ع) نیز سفارش می‌کند سرمایه علمی خود را ضایع نکنید.
ایشان با اشاره به فرمایش امیرالمؤمنین(ع) «لَا تَجْعَلُوا عِلْمَکُمْ جَهْلًا، وَ یَقِینَکُمْ شَکّاً؛ إِذَا عَلِمْتُمْ فَاعْمَلُوا، وَ إِذَا تَیَقَّنْتُمْ فَأَقْدِمُوا» اظهار داشتند: علم خود را به جهل تبدیل نکنید؛ اگر چیزی را دانستید، به آن عمل کنید و اگر به چیزی یقین پیدا کردید، بر اساس آن اقدام کنید.
ایشان تأکید کردند: انسان باید با عمل، علم خود را زنده نگه دارد؛ زیرا عالم بی‌عمل، علم خود را به جهل تبدیل کرده است. دانستن زمانی ارزشمند است که در رفتار انسان اثر بگذارد.
هر سخن و نوشته، نماینده شخصیت انسان است
حضرت آیت‌الله جوادی آملی با اشاره به آثار علم در زندگی انسان اظهار داشتند: هر آنچه از انسان صادر می‌شود، نشانه علم و شخصیت اوست؛ کتابی که می‌نویسد، نامه‌ای که نگارش می‌کند، سخنی که می‌گوید و سخنرانی‌ای که انجام می‌دهد، نماینده شخصیت علمی اوست.
ایشان افزودند: حوزه علمیه نیز چنین است و آنچه از حوزه شنیده، دیده، گفته و نوشته می‌شود، اعم از تعلیم، تصنیف و سخن، نماینده اعتقادات و معارف علمی حوزه است. بنابراین باید مراقب بود هر سخنی گفته و هر مطلبی نوشته نشود.
یک جمله کلیدی؛ «المسکین رسول‌الله»
حضرت آیت‌الله جوادی آملی با اشاره به نحوه برخورد با افراد نیازمند گفتند: ممکن است کسی برای حل یک مسئله علمی به شما مراجعه کند یا گرفتار مشکلی اجتماعی باشد و از شما کمک بخواهد. اگر توانایی برطرف کردن نیاز او را دارید، او را رد نکنید و اگر امکان کمک ندارید، با «رد حسن» و احترام، او را به فرد دیگری که می‌تواند مشکلش را حل کند، راهنمایی کنید.
ایشان با تأکید بر اینکه نگاه توحیدی به روابط اجتماعی، جامعه را زنده و متمدن می‌کند، اظهار داشتند: انسان باید بداند نیازمندی که به او مراجعه کرده، می‌تواند فرستاده خدا باشد و باید با احترام با او رفتار کند.
این مرجع تقلید افزودند: در تعبیر نورانی امیرالمؤمنین(ع) آمده است: «المسکین رسول‌الله»؛ نیازمند، فرستاده خداست و به سراغ شما آمده است تا نیازش را برطرف کنید.
روزی‌ای که نزد خداست، از بین نمی‌رود
حضرت آیت‌الله جوادی آملی در ادامه با اشاره به مسئله رزق اظهار داشتند: خداوند هیچ بنده‌ای را بدون روزی خلق نکرده است. بخشی از روزی انسان در اختیار او و بخشی نزد خداوند است و آنچه نزد خداست، محکم‌تر و یقینی‌تر از چیزی است که در اختیار انسان قرار دارد.
ایشان با اشاره به آیه شریفه «مَا عِندَکُمْ یَنفَدُ وَمَا عِندَ اللَّهِ بَاقٍ» گفتند: انسان نباید ناامید باشد؛ آن مقدار از روزی که نزد خداوند است، محفوظ است و ذات اقدس الهی آن را قطع نمی‌کند. باید کمی صبر کرد و این نیز جلوه‌ای از زندگی موحدانه است.
آیت‌الله جوادی آملی: در برابر ظلم، ستم‌پذیر نباشید
ایشان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت عزت و ایستادگی در برابر ظلم، به فرمایش امیرالمؤمنین(ع) «لَا یَمْنَعُ الضَّیْمَ الذَّلِیلُ» اشاره کردند و اظهار داشتند: ستم را جز ملت فرومایه تحمل نمی‌کند؛ عزیز و سربلند باشید و ستم‌پذیر نباشید.
حضرت آیت‌الله جوادی آملی همچنین با اشاره به تعبیر «رُدُّوا الْحَجَرَ مِنْ حَیْثُ جَاءَ» بیان داشتند: به کسی سنگ نزنید، زیرا ظلم ابتدایی جایز نیست؛ اما اگر کسی به شما سنگ زد، آن را برگردانید.
ایشان با تأکید بر ضرورت حفظ عزت جامعه گفتند: مردانه زندگی کنید؛ مردانه زندگی کردن یعنی هنرمندانه و شجاعانه زندگی کردن. امیرالمؤمنین(ع) تنها اهل سخنان و ناله‌های شبانه نبود، بلکه عزت و سربلندی را در زندگی اجتماعی نیز دنبال می‌کرد.
این مرجع تقلید با اشاره به شرایط امروز جامعه افزودند: امروز این مقاومت و ایستادگی به صورت پرچم در دست خواهران، مادران، فرزندان و برادران ما درآمده است و از سوی دیگر رزمندگان نیز در میدان حضور دارند و دست به ماشه گذاشته‌اند؛ اینها شکوه، عظمت و وحدت یک ملت است.
چرا قرآن حضرت مریم(س) را الگوی مؤمنان معرفی می‌کند؟
حضرت آیت‌الله جوادی آملی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به تفاوت کاربرد واژه‌های «نساء»، «رجال» و «ناس» در قرآن کریم اظهار داشتند: گاهی قرآن درباره بانوان سخن می‌گوید و تعبیر «نساء» را به کار می‌برد؛ گاهی سخن از مردان است و تعبیر «رجال» مطرح می‌شود و گاهی نیز سخن درباره جامعه و هر دو گروه است که تعبیر «ناس» به معنای مردم به کار می‌رود.
ایشان با اشاره به جایگاه حضرت مریم(س) در قرآن کریم گفتند: قرآن درباره حضرت مریم(س) می‌فرماید: «ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِینَ آمَنُوا مَرْیَمَ»؛ خداوند مریم را برای مؤمنان نمونه قرار داد، نه اینکه او را صرفاً به عنوان نمونه زنان معرفی کند.
حضرت آیت‌الله جوادی آملی تأکید کردند: بنابراین حضرت مریم(س) نمونه مردم خوب و مؤمن و الگوی جامعه ایمانی است. امروز نیز نمونه مردم خوب، همین خواهران و زنان ما هستند که پرچم را در دست دارند.
ایشان در پایان با دعا برای گذشتگان، شهدا و حاضران اظهار داشتند: از ذات اقدس الهی مسئلت می‌کنیم گذشتگان و شهدای ما را با اولیای الهی محشور فرماید و به فردفرد شما عزت، جلال و شکوه عطا کند و دنیا و آخرت شما را تأمین فرماید.
نظر شما