به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، یکی از دغدغه‌های جدی خانواده‌های مذهبی این است که چرا با وجود پایبندی پدر و مادر به نماز، احکام و ارزش‌های دینی، فرزندانشان علاقه چندانی به دین نشان نمی‌دهند یا حتی از آن فاصله می‌گیرند؟ پاسخ این پرسش را باید فراتر از آموزش احکام و توصیه‌های مذهبی، در فضای عاطفی خانواده و کیفیت رفتار والدین جست‌وجو کرد.
بنابر روایت ابنا، حجت‌الاسلام والمسلمین محمد شجاعی در تبیین این مسئله، بر نقش محبت و خوش‌رفتاری والدین در شکل‌گیری الگوپذیری دینی فرزندان تأکید می‌کند.
وقتی بداخلاقی والدین، فرزندان را از دین دور می‌کند
نمی‌توان از دیگران انتظار داشت که با وجود تحقیر، تمسخر، سرزنش و تندی‌های مکرر، همچنان احساس محبت و علاقه خود را حفظ کنند. هر رفتار آزاردهنده می‌تواند زخمی عاطفی بر جای بگذارد و به‌تدریج رابطه میان اعضای خانواده را سرد و شکننده کند.
محبت در روابط خانوادگی تنها با ابراز کلامی شکل نمی‌گیرد؛ بلکه رفتار روزمره افراد است که علاقه را زنده نگه می‌دارد. همان‌طور که دوام زندگی مشترک به احترام، درک متقابل و خوش‌رفتاری نیاز دارد، رابطه والدین و فرزندان نیز بدون محبت و امنیت عاطفی آسیب می‌بیند.
چرا فرزندان از والدینی که دوستشان ندارند، الگو نمی‌گیرند؟
فرزندان معمولاً از افرادی تأثیر می‌پذیرند که به آن‌ها علاقه و اعتماد دارند. ممکن است فرزندی نمازخواندن، پوشش یا رفتارهای مذهبی پدر و مادرش را الگو قرار دهد؛ اما این الگوپذیری زمانی تقویت می‌شود که میان والدین و فرزندان پیوند عاطفی سالمی وجود داشته باشد.
وقتی پدر یا مادر با تندی، تحقیر و سرزنش مداوم با فرزند خود رفتار می‌کند، ممکن است فرزند به‌تدریج از او فاصله بگیرد. در چنین شرایطی، حتی رفتارها و ارزش‌هایی که والدین به آن‌ها پایبند هستند نیز ممکن است در ذهن فرزند با تجربه‌های ناخوشایند خانوادگی گره بخورند.
به همین دلیل، صرفاً مذهبی بودن والدین برای انتقال ارزش‌های دینی کافی نیست؛ فرزندان باید در رفتار روزمره آن‌ها نیز نشانه‌های محبت، احترام، مهربانی و اخلاق نیک را ببینند.
خشم و پرخاشگری چگونه روابط خانوادگی را فرسوده می‌کند؟
عصبانیت مداوم، فحاشی، تهدید، عربده‌کشی، لج‌بازی و برهم زدن آرامش خانه، نشانه‌های ضعف در کنترل خشم و مدارای اخلاقی هستند. چنین رفتارهایی نه‌تنها به همسر و فرزندان آسیب عاطفی وارد می‌کنند، بلکه اعتماد و صمیمیت را نیز از میان می‌برند.
گاهی بداخلاقی یکی از زوجین چنان بر رابطه زناشویی تأثیر می‌گذارد که طرف مقابل به‌تدریج از منش و رفتار او دل‌زده می‌شود. این دل‌زدگی حتی می‌تواند نگرش او را نسبت به ارزش‌هایی که همسرش از آن‌ها سخن می‌گوید، تحت تأثیر قرار دهد.
در آموزه‌های دینی نیز خشم کنترل‌نشده و آزار دیگران رفتاری نکوهیده است. دینداری تنها به انجام مناسک عبادی محدود نمی‌شود؛ بلکه اخلاق نیک، مهربانی، مدارا و رعایت حقوق دیگران نیز از جلوه‌های مهم آن به شمار می‌روند.
تربیت دینی از خانه و رفتار والدین آغاز می‌شود
اگر والدین می‌خواهند فرزندانشان به ارزش‌های دینی علاقه‌مند شوند، باید پیش از هر چیز این ارزش‌ها را در رفتار خود نشان دهند. خانه‌ای که در آن احترام و محبت وجود دارد، زمینه مناسب‌تری برای شکل‌گیری اعتماد و الگوپذیری فرزندان فراهم می‌کند.
در واقع، فرزندان بیش از آنکه به توصیه‌های اخلاقی والدین توجه کنند، رفتار روزمره آن‌ها را می‌بینند. نمی‌توان از فرزند انتظار داشت مهربانی و گذشت را بیاموزد، در حالی که در خانه با خشونت کلامی، تحقیر و بی‌احترامی روبه‌رو است.
پیام اصلی این بحث روشن است: برای تربیت دینی فرزندان، پیش از آنکه بر نمازخواندن و رعایت ظواهر مذهبی تأکید کنیم، باید به اخلاق، محبت و کیفیت روابط خانوادگی خود توجه داشته باشیم.
نظر شما