به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، آیت‌الله‌العظمی وحید خراسانی در بخشی از مباحث خود، با تکیه بر روایات نقل‌شده در منابع معتبر شیعه، به بررسی نام مبارک «مبارکه» و ارتباط آن با مقام معنوی حضرت زهرا(س) می‌پردازد و با تبیین حقیقت نماز و جایگاه آن در مسیر بندگی، به راز عظمت تسبیحات فاطمی اشاره می‌کند.
بنابر روایت ایکنا، در ادامه مجموعه «سوگ آگاه» و به مناسبت ایام فاطمیه، گزیده‌ای از معارف مطرح‌شده در مجلس شانزدهم کتاب «حلقه وصل رسالت و امامت» (صفحات ۲۳۳ تا ۲۳۸) را مرور می‌کنیم.
نام‌های آسمانی حضرت زهرا(س) در مقام عندالله
شیخ صدوق در کتاب‌های «خصال»، «امالی» و «عیون اخبار الرضا» روایتی درباره نام‌های حضرت فاطمه زهرا(س) نقل کرده است که از جایگاه ویژه آن بانوی بزرگوار نزد خداوند حکایت دارد.
در این روایت آمده است:
«لِفَاطِمَةَ تِسْعَةُ أَسْمَاءٍ عِنْدَ اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ: فَاطِمَةُ وَالصِّدِّیقَةُ وَالْمُبَارَکَةُ وَالطَّاهِرَةُ وَالزَّکِیَّةُ وَالرَّضِیَّةُ وَالْمَرْضِیَّةُ وَالْمُحَدَّثَةُ وَالزَّهْرَاءُ»
بر اساس این روایت، حضرت زهرا(س) نزد خداوند دارای نه نام است: فاطمه، صدیقه، مبارکه، طاهره، زکیه، رضیه، مرضیه، محدثه و زهرا.
آیت‌الله وحید خراسانی با تأکید بر تعبیر «عندالله» در این روایت، به مقام بلند معنوی حضرت اشاره می‌کند؛ مقامی که با آیه شریفه «فِی مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِیکٍ مُقْتَدِرٍ» پیوند می‌یابد.
از میان این نام‌های مبارک، سه نام نخست یعنی فاطمه، صدیقه و مبارکه جایگاه ویژه‌ای در این بحث دارند. محور اصلی این بخش از سخنان ایشان، بررسی نام «مبارکه» و جلوه‌های برکت الهی در وجود حضرت زهرا(س) است.
«مبارکه»؛ نامی برگزیده از سوی خداوند
در نگاه آیت‌الله وحید خراسانی، نام مبارک «مبارکه» تنها یک عنوان تشریفاتی نیست، بلکه بیانگر حقیقتی عمیق درباره وجود حضرت زهرا(س) و سرچشمه برکات الهی است.
در این بیان، به روایتی درباره بشارت حضرت عیسی بن مریم(ع) به پیامبر خاتم(ص) و استمرار نسل پیامبر از وجود مبارک حضرت زهرا(س) اشاره می‌شود؛ حقیقتی که در تبیین جایگاه نام «مبارکه» مورد توجه قرار گرفته است.
از این منظر، برای شناخت راز برکت وجودی حضرت زهرا(س)، باید ابتدا حقیقت نماز و جایگاه آن در سیر بندگی انسان روشن شود؛ چراکه فهم نسبت میان نماز، مقام قرب الهی و تسبیحات فاطمی، کلید درک این فضیلت است.
نماز؛ برترین وسیله تقرب پس از معرفت خداوند
معاویة بن وهب، از راویان برجسته و اصحاب امام صادق(ع)، درباره برترین و محبوب‌ترین اعمال نزد خداوند از آن حضرت پرسید:
«مَا أَفْضَلُ مَا یَتَقَرَّبُ بِهِ الْعِبَادُ إِلَی رَبِّهِمْ وَأَحَبُّ ذَلِکَ إِلَی اللهِ؟»
یعنی: برترین چیزی که بندگان به‌وسیله آن به پروردگارشان نزدیک می‌شوند و محبوب‌ترین عمل نزد خداوند چیست؟
امام صادق(ع) در پاسخ فرمودند که پس از معرفت خداوند، عملی برتر از نماز نمی‌شناسند.
نماز، منهاج پیامبران و معراج مؤمنان است و انسان را به درجات اولیای الهی نزدیک می‌کند.
آیت‌الله وحید خراسانی برای نشان دادن عظمت حقیقت نماز، به حال و مقام امام صادق(ع) در هنگام نماز اشاره می‌کند؛ امامی که درباره تجربه معنوی خود در قرائت سوره حمد فرمودند آیه «إِیَّاکَ نَعْبُدُ وَإِیَّاکَ نَسْتَعِینُ» را آن‌قدر تکرار کردم تا آن را مستقیماً از گوینده‌اش، یعنی خداوند متعال، شنیدم.
این بیان، نشان‌دهنده عمق حضور قلب و مرتبه معرفتی نماز در سیره امام معصوم(ع) است.
تسبیحات حضرت زهرا(س)؛ ذکری با فضیلتی فراتر از هزار رکعت نماز
یکی از برجسته‌ترین بخش‌های این بحث، مقایسه فضیلت نماز با تسبیحات حضرت زهرا(س) است.
تسبیحات فاطمی شامل ۳۴ مرتبه «الله‌اکبر»، ۳۳ مرتبه «الحمدلله» و ۳۳ مرتبه «سبحان‌الله» است؛ ذکری که در روایات اهل‌بیت(ع) بر انجام آن پس از نمازهای واجب تأکید فراوان شده است.
آیت‌الله وحید خراسانی در تبیین عظمت این ذکر، به روایاتی اشاره می‌کند که ثواب تسبیحات حضرت زهرا(س) را برتر از هزار رکعت نماز بیان کرده‌اند.
این مقایسه از آن جهت اهمیت دارد که نماز خود از برترین عبادات و محبوب‌ترین راه‌های تقرب به خداوند پس از معرفت الهی معرفی شده است.
برای روشن شدن اهمیت این فضیلت، در این بحث به سوره حمد و جایگاه آن در نماز نیز اشاره می‌شود؛ سوره‌ای که در روایات از عظمت ویژه‌ای برخوردار است. همچنین سوره توحید، با توجه به تعبیر رواییِ هم‌سنگ بودن آن با یک‌سوم قرآن، در تبیین گستره عبادت و ثواب قرائت مورد توجه قرار می‌گیرد.
با این همه، روایات فضیلت تسبیحات فاطمی، جایگاه ویژه‌ای برای این ذکر در نظام عبادت و بندگی ترسیم می‌کنند.
راز برکت تسبیحات فاطمی در مقام حضرت زهرا(س)
محور تأمل‌برانگیز سخنان آیت‌الله وحید خراسانی این است که چه نسبتی میان مقام حضرت زهرا(س) و این ذکر نورانی وجود دارد که تسبیحات منسوب به آن حضرت چنین فضیلتی یافته است؟
در این نگاه، عظمت تسبیحات فاطمی را نمی‌توان صرفاً با تعداد واژه‌ها یا کوتاهی زمان انجام آن سنجید. این ذکر، یادگاری معنوی از بانویی است که در روایات، نام‌های آسمانی و جایگاهی ویژه نزد خداوند برای او بیان شده است.
از همین رو، تسبیحات حضرت زهرا(س) افزون بر ارزش ذکر و یاد خداوند، نشانه‌ای از مقام معرفتی و معنوی صدیقه کبری(س) نیز به شمار می‌رود.
آیت‌الله وحید خراسانی با طرح این پرسش تأمل‌برانگیز که چه منزلتی نزد پروردگار می‌تواند منشأ چنین برکتی باشد، به عظمت ناشناخته حضرت فاطمه زهرا(س) اشاره می‌کند؛ بانویی که به تعبیر این عالم دینی، قدر و منزلتش آن‌گونه که شایسته است شناخته نشد و حتی مزار مطهرش نیز همچنان پنهان مانده است.
این بخش از مباحث کتاب «حلقه وصل رسالت و امامت» یادآور آن است که شناخت مقام حضرت زهرا(س) تنها به بیان فضایل تاریخی محدود نمی‌شود، بلکه باید در معرفت دینی، فهم عبادت و توجه به حقیقت بندگی نیز جلوه‌گر شود.
نظر شما