هنر در ایران ازابتدای دوره تاریخی عرصه ای گسترده برای هنروران بوده ودوره ای را نمی توان یافت که در آن ایران از هنر فارغ بوده باشد. هزاران اثر بجا مانده و صدها هزار اثر که ردی از آن ها هست واز خودشان نشانی نیست گویای این واقعیت اند.
درباره هنر درایران کتاب های فراوانی نگاشته اند . کتابهایی که هم جامع بوده اند وهم کامل. اما کتابی که گویای همه جوانب وزوایای این عرصه بوده باشد بع زبان فارسی به نگارش در نیامده است.
تلاش های استاد عباس سحاب و بعد فرزندش مهندس محمد رضا سحاب برای نوشتن اطلس جامع هنر با عنوان" 14 قرن هنرایرانی - اسلامی" به جایی نرسید ه است.
این امر به معنای این نیست که دیگران نشسته اند ودست روی دست گذاشته اند وکاری صورت نداده اند.. پرفسور آرتر آپم پوپ وفیلیس اکرمن در 70 سال پیش کتابی گرد آوردند که جامع وکامل ومفصل است. کتابی درباره هنر ایرانی که تمام نیاز ما را برای دستیابی به یک اثر کامل بر آورده کرده و پاسخ گفته است.
"سیری در هنر ایران" عنوان این اثر 15 جلدی است که پس از یک دهه تلاش جمعی از مترجمان وویراستاران ایرانی پای در وادی کتاب ایران گذاشته است.
این اثر زیر نظر سیروس پرهام مترجم و پژوهنده هنر ایرانی منتشر شده است.
19 نفر از مترجمان و 11 نفر از ویراستاران برجسته کشور کار ترجمه و ویرایش این اثر را به عهده داشته اند.
13 جلد این مجموعه نفیس منتشر شده است ودو جلد پایانی هم دی ماه امسال روانه بازار کتاب ایران می شود.
دورۀ کامل این کتاب در سال 1938 مسیحی پس از 20 سال تلاش مداوم پروفسور آرتر آپم پوپ و فیلیس اکرمن و با همکاری 56 تن از هنرشناسان و ایرانشناسان نامدار عصر انتشار یافت و در 1964 و 1977 تجدید چاپ شد.
سیری در هنر ایران دربردارندۀ بررسی تخصصی تمامی هنرهای میهن ماست از دوران پیش از تاریخ تا به امروز. نگاهی به فهرست مطالب کتاب و نام نویسندگان مقالههای 92گانه نشان میدهد که دامنۀ تحقیق و تتبع تا چه حد گسترده است و چه بزرگانی این گنجینۀ پژوهشی و فرهنگی را فراهم آوردهاند.
کتاب اصلی مشتمل بر 13 جلد است که 6 جلد آن حاوی متن مقالهها است در 69 فصل و 92 مقاله همراه با 967 طرح سیاه قلم گرافیک. مجلدات هفتگانۀ لوحها (جلدهای 7-13) نیز محتوی حدود 3500 تصویر رنگی و سیاه و سفید میباشد که در چاپ فارسی به مدد پیشرفتهترین فناوریهای لیتوگرافی و چاپ فراهم آمده است. در جلدهای اول و دوم و هفتم و هشتم به هنرهای ایرانی پیش از اسلام پرداخته شده و دیگر مجلدات اختصاص به هنرهای دوران اسلامی دارد.
هنر های سفال، خوشنویسی ،کتیبه نگاری، نقاشی ،کتاب آرایی، فرش و فرشبافی، فلزکاری، هنرهای فرعی، آرایهها و موسیقی از هنر های مورد بحث این کتاب است.
7جلد پایانی این اثر هم تصاویر مربوط به این هنرها را به صورت رنگی وسیاه وسفید عرضه کرده است.
همانگونه که پیش ازاین آمد ، از آنجا که مقالههای کتاب نزدیک به 75 سال پیش نگاشته شده و از جهاتی کهنه است و مستلزم روزآمد شدن، خصوصاً از جهت اطلاعات و نظریهها و فرضیههایی که پژوهشهای جدید آنها را دیگرگون و چه بسا مردود ساخته است، علاوه بر پانوشتهایی که مترجمان و ویراستاران و دفتر سرویراستاری افزودهاند، دو جلد دیگر نیز به همت متخصصان ایرانی تدوین گشته است که با عنوان جلدهای 14 و 15 دی ماه انتشار خواهد یافت.
گزافه نیست اگر بگوییم دست کم دو نسل از فرهیختگان و دوستداران هنرهای این سرزمین چشم به راه ترجمۀ فارسی این کتاب معظم بیهمتا بودهاندـ کتابی دانشنامه مانند که در هفت دهۀ گذشته همچنان یکتا مانده است.
این کتاب به همت انتشارات علمی فرهنگی وابسته به وزارت علوم ، تحقیقات وفناوری منتشر شده است.
نظر شما