آیا ایتالیایی‌های رفاه‌طلب، بازهم برلوسکنی را انتخاب می کنند؟

زهرا خدایی

ایتالیا در حال عبور از آزمون بزرگی است. انتخابات پارلمانی در حالی در این کشور برگزار می‌شود که سومین اقتصاد برتر اروپا با بحرانی اقتصادی دست و پنچه نرم می‌کند که طی 20 سال اخیر بی‌سابقه بوده است. آرایش انتخاباتی احزاب حاضر و عدم تناسب و ناهمگونی در مهره‌ها گویای این واقعیت است که تبعات نابهنجار بحران اقتصادی و تأثیر آن بر لایه‌های اجتماعی کشور امیدهایی را برای تغییر و کاهش سنگینی ریاضت‌های اقتصادی به وجود آورده است. هرچند احزاب با شعار پایان دادن به برنامه‌های ریاضتی وعده داده‌اند روزهای روشنی را برای مردم رقم بزنند، اما بر کسی پوشیده نیست که بسیاری از قدرتهای اقتصادی اروپا در شرایطی نیستند که بتوانند آزادانه تغییراتی اساسی را در ساختارهای اقتصادی کشور ایجاد کنند.
می‌گویند ایتالیایی‌ها، اسپانیایی‌ها و یونانی‌ها در اروپا شهروندان رفاه‌طلب و تنبلی هستند و جدیت و کوشش آلمانی‌ها و یا فرانسویها را ندارند. اینکه این شهروندان در آزمون انتخابات پارلمانی با توجه به شرایط ویژۀ فعلی چه انتخابی را رقم بزنند، پرسشی است که بهرام قاسمی، سفیر سابق کشورمان در ایتالیا بدان پاسخ داده است و در ذیل می‌خوانید.
در ابتدا پیرامون آرایش انتخابات پارلمانی ایتالیا بگوئید.
انتخابات ایتالیا در روزهای یکشنبه و دوشنبه این هفته برگزار میشود. تعداداحزاب بزرگ ایتالیا تقریبا ناچیز و احزاب کوچک و کوچکتر در این کشور بسیارند. یکی از دلایل سقوط دولتها در دهه‌های گذشته در این کشور نیز همین نکته است که معمولا احزاب بزرگتر برای تشکیل دولت باید با احزاب کوچکتر ائتلاف نمایند که غالباً بعد از مدتی ائتلاف به اختلاف و سقوط دولت ها منجر شده است. در این انتخابات:
الف: راست میانه به رهبری سیلویو برلوسکونی هفتاد و شش ساله (که قرار نبود به صحنه ایتالیا بازگردد).
ب: ماریا مونتی، نخست وزیر پیشین ایتالیا که فردی غیر سیاستمدار، آکادمیک و یکی از چهره‌های اقتصادی اروپایی به حساب می‌آید که بعد از استعفاء برلوسکونی به علت تشدید –و تزاید بحران اقتصادی ایتالیا در سال 2010 و بدون انتخابات و با حکم رئیس جمهوری و تصویب مجالس قانون گذاری این کشور و با برنامه مدون و مشخص و هماهنگ با اتحادیه اروپا به منظور اجرای یک سیاست انقباضی به صحنه آمد.
ج: پیر لویجی برسانی که حزب دموکراتیک یا چپ میانه را آئینه‌گی می نماید.
د: چهره جدید و کمدی این انتخابات بپه گریلو رهبر" جنبش پنج ستاره "، کمدین سابق که حزب او در انتخابات قبلی توانست از منطقه سیسیل پانزده نماینده داشته باشد.
در حال حاضر دغدغۀ اصلی مردم همانند بسیاری از کشورها موضوعات اقتصادی است؟ دولت پیشین آیا توانسته وضعیت را اندکی تغییر دهد؟
پیش‌بینی این انتخابات تا حدی مشکل است؛ علت آن اعمال سیاست‌های ریاضتی، افزایش مالیات‌ها، افزایش ساعات کار، کاهش مرخصی‌ها و کاهش هزینه‌های دولتی و ... و فشار سنگینی است که به مردم رفاه‌طلب ایتالیا وارد شده است. مونتی با دولت تکنوکرات خود توانست بخش زیادی از بحران اقتصادی ایتالیا را به کنترل در آورد و در اعمال سیاست‌های ریاضتی هماهنگی لازم را با اتحادیه اروپا داشته باشد و ایتالیا را از لبه پرتگاهی که یک سال و نیم پیش در آن قرار داشت تا حدی دور نماید، وجهۀ ایتالیا را ارتقاء بخشد و اعتماد بازار های جهانی را نسبت به این کشور جلب نماید. اما هر چه ویدر خارج از مرز های ایتالیا موفق می نمود، لشگر جوانان بیکار و مردم عاصی از سیاست های جدید انقباضی دولت از اعمال و اجرای سیاست های او ناخرسند بودند. مونتی آینده کشور را می‌دید و مردم حال و روز امروز خود را. مونتی تا حدی در بین توده‌های مردم محبوبیت خود را از دست داد. اگر چه نخبگان مسیر و طرح راه اقتصادی او را می‌شناختند و بر درستی آن و ناگزیری آن واقف بودند.
حال برلوسکونی، این تاجر سیاست‌مدار کهنه کار که برای پنجمین بار وارد صحنه انتخابات شده است با مبنا قرار دادن شعارهای ضد اقتصاد ریاضتی و با وعده‌های حذف و کاهش مالیات‌ها و عقب نشینی از سیاست های ماریا مونتی درست به سراغ نقاط حساس و دردمند توده‌های ایتالیایی رفته است.
از طرف دیگر نیز بیه گریکو کمدین سابق نیز به سراغ اقشار آسیب دیده از سیاست‌های ریاضتی ماریا مونتی رفته است و با شعار هایی چون سیاست‌مداران کشور به فکر مردم نبوده و نیستند وارد عرصه انتخابات شده است.
شانس کدام جریان بیشتر است؟
برخی منابع میزان رأی احتمالی بیه گریکو را تا سیزده درصد برآورد می‌کنند و برخی آرای برسانی و برلوسکونی را در روزهای اخیر بسیار نزدیک به هم ارزیابی کرده‌اند. اما با آنچه در انتخابات یونان، فرانسه و حتی در انتخابات چندی قبل شهرداری‌ها در ایتالیا رخ نمود، امکان پیش‌بینی نتایج انتخابات بسیار دشوار می نماید. اما محتمل است که هر یک از این احزاب عمده اعم از چپ میانه و راست میانه به دشواری قادر خواهند بود اکثریت آراء را نصیب خود نمایند و نهایتاً باز باید با احزاب کوچکتر ائتلاف نمایند.
به نظر می رسد در صورت پیروزی چپ میانه آنها بتوانند با ماریو مونتی نسبت به تشکیل دولت اقدام نمایند و نهایتا سیاست‌های قبلی ماریا مونتی را که هماهنگ با سیاست های اتحادیه اروپا می باشد دنبال نمایند.
از سوی دیگر، در صورت پیروزی برلوسکونی او نیز باز باید به سراغ احزابی مانند اتحاد شمال برود که 6% آراء شمال ایتالیا و استان لومباردیا را به طور سنتی در اختیار داشته‌اند. اگر چه آقای مارونی رهبر حزب اتحاد شمال تلاش دارد مسئولیت استان لومباردیا را از آن خود نماید و مجددا به طور ظریف و آرامی بحث افزایش بودجه لومباردیا و اتحاد شمال ایتالیا و حتی در سطح منطقه‌ای اروپا را دنبال نماید. چیزی که در رم با استقبال رو به رو نخواهد شد. بسیاری حمایت از مونتی یا سیاست‌های او را حمایت از خردگرائی و تعقل و حمایت توده‌های مردم از سیلویو برلوسکونی را حمایت از پوپولیسم میدانند. اما باید دید حافظه تاریخی مردم ایتالیا زیر فشارهای سنگین اقتصادی اخیر تا چه اندازه توانایی خود را به نمایش می گذارد.
آیا دولت مونتی توانست ایتالیا را اندکی از بحران اقتصادی نجات دهد؟
در مجموع و در مقایسه با روزی که مونتی بر صندلی صدارت نشست کارنامه او به لحاظ اجرا و اعمال بسته‌های ریاضتی و بازگرداندن اعتماد بازارهای مالی نسبت به ایتالیا و کاستن از حجم بدهی‌های این کشور کارنامه نسبتا موفقی ارزیابی می‌شود. او توانست تا حد زیادی به کمک دولت کاملا غیرسیاسی و تکنوکرات خود از شدت بحران بکاهد. اگر چه بسیاری از شاخص‌های اقتصادی همچون بیکاری یا به خصوص بیکاری در بین جوانان از وضعیت نامطلوبی برخوردار است؛ اما اروپا و اتحادیه نیز از اقدامات و عملکرد مونتی راضی به نظر می‌رسند و هماهنگی بسیاری بین اتحادیه و مونتی وجود داشت و اگر کارشکنی حزب آقای برلوسکونی و مخالفت های آنان در پارلمان نبود، احتمالا تا سال دیگر مونتی می‌توانست تا سال دیگر در کرسی صدارت و ادامه انجام اصلاحات به کار خود ادامه دهد و ایتالیا شاهد یک انتخابات پیش‌رس دیگر نمی‌بود. هماهنگی مونتی با سیاست های اروپایی آنچنان بود که برلوسکونی در نطق‌های اخیر خود او را عروسک و بازیچه خانم مرکل صدراعظم آلمان خطاب کرد. به هر حال نتیجه انتخابات آزمونی است برای سیاست‌های ریاضتی در اتحادیه اروپا و ایتالیا که می‌تواند در سرنوشت آتی اتحادیه و حوزه یورو بسیار موثر باشد.
آیندۀ انتخابات پارلمانی ایتالیا و تبعات سیاسی-اقتصادی آن را در کوتاه مدت و میان مدت چگونه پیش‌بینی می‌کنید؟
در صورت پیروزی چپ میانه و یا ائتلاف آنها با آقای مونتی سیاست‌های ریاضتی مصوب قبلی استمرار خواهد یافت که می‌تواند علیرغم مشکلات و فشارهای مقطعی بر مردم در آینده ایتالیا را از کانون بحران دور نماید و رابطه ایتالیا و اتحادیه را مستحکم و در نهایت به انسجام بیشتراتحادیه کمک کند.
اما در صورت پیروزی برلوسکونی و با توجه به خصوصیات و ویژگی‌های شخصی او که تنها می‌تواند از او یک برلوسکونی منحصر به فرد بسازد می‌تواند با تغییر مسیر در سیاست‌ها و اجرای علایق و سلایق مورد نظر خود در جهت جلب آراء بخش وسیعی از مردم تحت فشار عادی کشور، تا حدی از مسیر اجرای سیاست‌های مورد نظر اتحادیه اروپا فاصله گرفته که در صورت بروز چنین وضعیتی عواقب سیاسی و اقتصادی آن بر روی اتحادیه اروپا و ایتالیا بسیار خطرناک خواهد بود. چیزی که اروپاییان را تا حد بسیاری در روزهای اخیر نگران نموده است به خصوص با توجه به روابط نامطلوب برلوسکونی با بسیاری از سران یا سیاست مداران اروپایی.
تبعات انتخابات ایتالیا بر اروپا و تصمیمات آتی این نهاد چه خواهد بود؟
تبعات و آثار این انتخابات در سطح اروپا و اتحادیه اروپا بسیار خواهد بود. همانگونه که گفته شد، می‌تواند در جهت تغییر مسیر اتحادیه و کشورهای عضو آن تاثیرات مهمی ایجاد نماید. این انتخابات می‌تواند در شرایطی به نقطه عطفی در مسائل اتحادیه بدل شود. اگر چه ایتالیای امروز نسبت به سایر کشورها، اتحادیه اروپا و مجامع بین المللی پولی و بانکی تعهداتی دارد که نهایتاٌ حتی برلوسکونی یا سایر احزاب مخالف سیاست های اروپایی در شرایط حاضر قادر به عدم تمکین صد در صدی آن نخواهند بود، اما در نهایت می‌تواند ایتالیا و اتحادیه را با چالش های بیشتری مواجه سازد. برلوسکونی گفته است در صورت پیروزی صرفا سیاست‌های شخص خود را دنبال خواهد نمود اما باید دانست که او در گذشته نیز وعده‌ها و شعار های بسیاری داده است که کمتر موفق به اجرای آن شده است.
5249