جازموریان، آینده بختگان بود و بختگان، آینده ارومیه!

به نظر می‌رسد یک دومینوی مرگ در بین تالاب‌ها و دریاچه‌های کشور به راه افتاده؛ بازی شومی که از جازموریان و هامون در خاور کشور شروع شد؛ با مرگ گاوخونی و بختگان و طشک و کم جان و مهارلو و ارژن و کافنر و پریشان در مرکز کشور ادامه یافت و می‌رود تا با کویر ارومیه در شمال باختری وطن به پایان رسد! چرا؟ یادداشت پیش رو، زنهاری است بر روندی نگران‌کننده که توانایی کارایی سرزمین را به شدت در ایران امروز تحلیل برده و آن را در برابر افزایش شمار ایرانیان آینده، بی‌دفاع‌تر می‌سازد ...

    چالاب جازموریان، زمانی با وسعت 330 هزار هکتار، بیش از دو برابر بختگان آب داشت و در پایاب رودخانه‌های بمپور، هلیل‌رود و چشمه عروس، پهنه‌ای نیلگون در حدفاصل دو بخش حاصلخیز کرمان و بلوچستان، کیفیت زندگی را در جنوب شرق کشور تضمین می‌کرد. اما گسترش شگفت‌انگیز اراضی کشاورزی در اطراف آن، به ویژه در کهنوج و جیرفت و ساخت 8 سد مخزنی بر روی رودخانه‌های یاد شده، سبب شد تا این پهنه‌ی آبی، پیش قراول شروع بازی دومینوی مرگ در بین تالاب‌های کشور شود. شگفت‌انگیزتر آن که مدیران بخش آب کشور، نه‌تنها از این رخداد عبرتی نگرفتند، بلکه کار مطالعه و ساخت 21 سد دیگر را در حوضه آبخیز جازموریان در دستور کار قرار دادند! عین ماجرای دیروز جازموریان، امروز در بختگان و باساخت سه سد درودزن، ملاصدرا و سیوند، ادامه یافت و البته اینجا هم قصه‌ی خودکفایی در کشاورزی، بهانه‌ی شتاب این بازی مرگ‌آور بود؛ بازی شومی که با ساخت سد تنگ سرخ، دریاچه مهارلو را هم شامل می‌شود، در پریشان به نحو دیگری ادامه می‌یابد و درنهایت با ساخت 72 سد بزرگ و کوچک مخزنی و حفر بیش از 30 هزار حلقه چاه غیر مجاز در آبخیز 5.2 میلیون هکتاری ارومیه در شمال باختری کشور، فردا روزی به پایان خواهد رسید و تمام!

خطر دومینوی مرگ در تالابهای کشور را جدی بگیریم


    از این منظر، روایت زنهار دهنده‌ی عیسی کلانتری، بس تأمل‌برانگیز و عبرت‌آموز می‌نماید.

    چه باید کرد؟

    نگارنده - همانگونه که بارها تأکید کرده - بر این باور است که برای پایان دادن به این دومینوی مرگبار، باید سهم عمده‌ای از بودجه‌ی هنگفت بخش سدسازی و طرح‌های انتقال بین‌حوضه‌ای آب، به ارتقای نرم‌افزاری بخش کشاورزی و کاهش ضایعات دراین بخش اختصاص یابد. همزمان تلاش شود تا وابستگی معیشتی به سرزمین کاهش یافته و کشور بر اساس نقشه آمایش سرزمین به بارگذاری و طراحی توسعه خود در بخش خدمات، صنعت، استحصال انرژی‌های نو، گردشگری، بوم‌گردی و خلاصه رونق کسب و کارهای سبز، تغییر مسیر دهد. 

گرد نمک بر روی مردمان حاشیه بختگان؛ عقوبتی که اهالی ارومیه هم آن را درک خواهند کرد!

    در عین حال، آنچه که بیش از همه ضرورت دارد، تعیین ظرفیت برد یا پذیرش جمعیت در پهنه‌ی ایران است. به راستی با توجه به محدودیت روزافزون منابع آب و خاک، می‌توانیم یک زندگی با کیفیت برای یکصد و پنجاه میلیون ایرانی فراهم آوریم؟ اگر پاسخ منفی است، چرا نخبگان کشور سکوت کرده‌اند و اگر پاسخ مثبت است، چرا تصمیم گیران نمی‌توانند تصمیم‌سازان (کارشناسان) را در حوزه منابع طبیعی، محیط زیست و آب قانع کنند؟

کودکی در کنار جنازه بختگان می‌خندد!

    سرنوشت غمبار عراق امروز، در اثر مرگ میان رودان و آزمندی‌های ترکیه؛ تشدید مخاصمات و تنش‌های سیاسی در آسیای میانه بین سه کشور در مرز تنش آبی (قزاقستان، ترکمنستان و ازبکستان) با دو کشور بالادست و دارای آب (یعنی تاجیکستان و قرقیزستان) و دعوای کهنه‌ی آب بین ایران و افغانستان بر سر حقابه‌ی هیرمند، همه و همه نشانزدهای انکارناپذیری است که ثابت می‌کند، قصه‌ی دومینوی مرگ، مرز سیاسی نمی‌شناسد و اگر از تاریخ عبرت نگیریم، باید به استقبال بحرانی فرامنطقه‌ای برویم.

داغ آب بختگان مشخص است ...

کد خبر 311837

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
7 + 5 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 37
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • مصطفی خان علیزاده A1 ۰۳:۲۰ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
    60 0
    با تشکر از خبر آن لاین، به نظرم در باره این دومینوی مرگ و موج شومی که راه افتاده باید بیشتر اطلاع رسانی شود.
    • شين نون A1 ۰۴:۰۹ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
      43 0
      دومينوي مرگ ... كم كم دارد اسامي تمام طبيعت ايران شامل اين سياهه مي شود ... واي بر ما .
    • احسان A1 ۰۵:۲۹ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
      24 1
      کارایی که هر چه سریعتر باید برای نجات دریاچه اورمیه انجام داد: 1- احیای فوری و کوتاه مدت دریاچه 2- کمک گرفتن از اساتید برجسه داخلی و خارجی 3- کمک گرفتن از (ان جی او ها) و یا مراجع معتبر داخلی و خارجی زیست محیطی( برای مثال حزب سبز آلمان) 4- رسیدن به یک طرح و ایده مطمئن 5- شروع عملیات اجرایی در بازه های کوتاه مدت و بلند مدت
    • ش A1 ۰۷:۱۲ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
      20 0
      كاش عراق و تركيه دست عبرتي براي ما شوند
    • حسن از اروميه A1 ۰۷:۴۷ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
      9 0
      از ماست كه بر ماست
    • حکمت شعار IR ۱۳:۴۵ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
      10 0
      موافقم. متاسفانه خیلی ها هنوز نمی دانند که چه بلایی سر تالاب های ما آمده.
    • علیرضا IR ۱۸:۵۰ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
      4 0
      باتشکر از آقای درویش.امروز درخبرهاآمده بود که متاسفانه شاید خانم ابتکار بجای سازمان محیط زیست به معاونت فناوری رئیس جمهور منصوب بشوند.از دکتر روحانی عاجزانه خواهشمندیم اگر با این جمع بندی رسیدند که حضور خانم ابتکار درپستهای دیگربهتراست حتما یک رئیس محیط زیست مقتدر وآشنا به بحرانهای محیط زیستی خطرناکی که کشورمون رو تهدید میکنه به این معاونت منصوب کنند ودراینراه حتما از بزرگان ودلسوزان ودردآشنایانی مانندآقای درویش کمک ومشاوره بگیرند.ما این تاخیر رئیس جمهور محبوب درتعیین ریاست محیط زیست را باخوش بینی به فال نیک می گیریم وروی این حساب میگذاریم که دکترروحانی با اشرافی که بر بحرانهای جدی محیط زیستی کشور دارند میخواهند بهترین فرزندان ملت را به این سمت بگمارند.چنین بادا
  • یک مطلع A1 ۰۳:۲۲ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
    37 0
    علاوه بر اینها که نام بردید، وضع تالابهای گمیشان، آلماگل، حله، شادگان، هورالعظیم و انزلی هم بسیار ناگوار است.
    • بی نام IR ۱۳:۴۶ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
      7 1
      تالاب گمیشان کجاست؟
  • بی نام A1 ۰۴:۰۶ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
    20 0
    خيلي نگران كننده ست ... پنج شنبه كه در برنامه تلويزيوني ؛ اسامي جاهاي در معرض خطر را كه مي گفتيد ؛ دلم به درد آمد .
    • بی نام A1 ۰۷:۴۶ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
      7 0
      توي اين محيط زيست ايران بايد مارادونا رو ول كرد ؛ غضنفر رو چسبيد ! خودمون تيشه به ريشه خودمو مي زنيم
    • یوسف زمردی IR ۱۳:۴۸ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
      4 0
      آقای درویش: برنامه تلویزیونی شما در روزهای پنج شنبه، ثابت است؟! و همیشه به مسایل محیط زیستی می پردازید؟
  • بی نام A1 ۰۴:۲۱ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
    17 0
    بجای غصه خوردن، بهتر نیست فراخوانی برای تشکیل کمپین از ایرانیان سراسر جهان برای احیاء این تالاب ها بدهید؟
    • رضا داوری IR ۰۴:۳۱ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
      15 0
      البته در قسمت "چه باید کرد" چندین راهکار مشخص هم که ارایه شده و فقط غصه نخورده است! هرچند من هم با همراهی عمومی مردمی و افزایش حساسیت آنها موافقم.
  • مسعود كرامتي A1 ۰۴:۴۶ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
    11 0
    قصه‌ی دومینوی مرگ، مرز سیاسی نمی‌شناسد و اگر از تاریخ عبرت نگیریم، باید به استقبال بحرانی فرامنطقه‌ای برویم
    • بی نام IR ۱۳:۴۹ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
      5 0
      به امید پایان یافتن این دومینوی شوم به دست انتخاب درست آقای روحانی در سازمان محیط زیست.
  • بی نام IR ۰۴:۵۶ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
    12 0
    مدتهاست موضوع حفظ محیط زیست بدل به یکی از حوزه های جذب ارا برای سیاستمداران در کشورهای مختلف دنیا شده و نگرش کسب منافع بلند مدت همگانی جای کارهای نمایشی ومخرب را گرفته است. سیاستمداران ما هم نیم نگاهی به این موضوع داشته باشند.
    • شمیم IR ۰۴:۵۸ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
      10 0
      امیدوارم و آمین!
  • بی نام IR ۰۵:۰۲ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
    11 1
    تالاب قوری گول که زیستگاه انواع پرندگان است در نزدیک بستان آباد آذربایجان هم حال و روز خوشی ندارد.
    • مهدی IR ۰۵:۱۵ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
      9 1
      بله ... کاش در باره روزگار بد تالاب قوری گل هم اطلاع رسانی کنید.
  • بی نام A1 ۰۵:۱۸ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
    20 0
    مسئولان و سیاسیون که بیکار نبودن. الان بیش از 8 ساله که جلسه، کارگروه ، کنفرانس و انواع نشست های مضحک برای دریاچه اورمیه برگزار کردن و میکنن و در این مدت تنها کاری که نکردن اقدام فوری و عملی برای بازگشت و احیای دریاچه اورمیه بوده
    • معین IR ۱۳:۵۱ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
      12 0
      نه تنها کاری نکردند که اجازه دادند با حفر چاه بیشتر، وضعیت منطقه بحرانی تر شود.
  • بی نام IR ۰۵:۳۷ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
    3 21
    آرشيو خبرانلاين شده آلبوم عكس آقاي درويش
  • مجتبی A1 ۰۶:۵۳ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
    15 0
    سلام من یکی از هزاران نفری هستم که اطراف دریاچه بختگان زندگی میکنند خدا میدونه با خشک شدن این دریاچه چه بر سر ما اومده واقعا متاسفم برای کسانیکه باعث نابودی این دریاچه زیبا شدن
    • بی نام IR ۱۳:۵۲ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
      6 0
      چه کسانی باعث نابودی این دریاچه شدند به نظر شما؟
  • بی نام IR ۰۷:۰۸ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
    12 2
    به نظر من عده ای در این فکر هستند که الان باید ساکت نشست و بعد از مدتی تمام کاسه کوزه ها رو سر دولت روحانی شکست آخه دولت معجزه هزاره سوم تمام مدیریت جهانی خودش رو خرج کرد ولی کاری از پیش نبرد هشت سال دولت معجزه هزاره سوم کلیدی ترین زمان برای نجات دریاچه بود که از دست رفت الان دو راه برای نجات دریاچه وجود دارد یکی معجزه الهی است و دیگری تشکیل یک کمپین بین المللی قوی که البته هر دو بسیار بعید به نظر میرسد و گرنه با این مشکلات اساسی واقتصادی که مردم با آن درگیر هستند نجات دریاچه اورمیه از دست این دولت برنمیآید
    • مسعود كرامتي A1 ۰۷:۱۰ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
      11 0
      طرف گفته كليد دارم نه ريموت كنترل كه آخه !
  • حسن شماعي زاده A1 ۰۷:۰۸ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
    8 0
    يادداشت بسيار زنهار دهنده اي است
  • بی نام A1 ۰۷:۲۷ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
    4 0
    سازمان آب آب را سرنگون كر د در طي 30ساله اخير با صور مجوز چاهاي غير كارشناسي و عدم كنترل چاهاي غير مجاز ريشه اب چند هزارساله را خشكاند و بايد منتظر بد ترازينها باشيم كاري كه غير قابل برگشت وخيانت به نسلهاي اينده است
  • بي نام IR ۰۷:۳۲ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
    26 1
    ميدانيد به چه فكر ميكنم...به اينكه آيندگان چقدر ما را لعن و نفرين خواهند كرد.....همه مان بزرگترين نظريه پرداز و بزرگترين شعار دهنده هستيم ...دريغ از يك جو همت و غيرت....راستي دانشگاه ايرانيان (16 ميليارد تومان) و هزاران پرونده عجيب و غريب ديگر واجبترند.....از ماست كه بر ماست....
  • mehdi A1 ۰۸:۱۶ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
    9 1
    من ساکن نیریزم جایی که تالاب بختگان به ان تعلق دارد وباتمام وجود ازابعاد این فاجعه متاثرم ابعاداین فاجعه عمیق ترازنوشته های بالاست امافاجعه بارترازتمام این گفته بی تفاوتی مسئولین به خصوص نماینده مجلس واستانداراست نه حرفی ونه دفاعی مانند قضیه منطقه حفاظت شده بهرام گوروواگذاری معادن وای به حالشان
  • بی نام A1 ۲۱:۲۱ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
    3 0
    وا ویلا وااا ویلا
  • احمد بیطرف IR ۲۲:۰۹ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۶
    4 0
    متاسفانه همونط.ر که گفته شد، این مسئله فقط مربوط به ایران نیست. به طور مثال دریاچه آرال که تا دهه گذشته سومین دریاچه بزرگ جهان بود تقریبا خشک شده. کافیه با ورژن جدید گوگل ارث که میشه عکسهای قدیمیتر رو هم دید، گذشته و حال این دریاچه رو فهمید
  • حمیدرضا A1 ۲۰:۱۶ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۷
    4 0
    سلام چند موسسه وانجمن زیست محیطی قوی که دارای کارشناسان زبده وعلاقمند بوده وکار های مطالعاتی انجام داده اند باید کاری عملیاتی را در قالبهای مورد پذیرش سازمان های دولتی سازماندهی و آغاز نمایند دولت می تواند کار را با قید فوریت در هیئت وزیران طرح و با ترک تشریفات مناقصه با هزینه ای بسیار پایین تر از هزینه خسارت هایی که هم اکنون و در آینده به مردم وارد می اید کار را به کنسرسیومی از این انجمن ها واگذار نماید. واگذاری امور به مراکز دانشگاهی مانند مرکز تحقیقات انرژی دانشگاه شریف به تنهایی نمی تواند موفقیت کار را تضمین کند چون این مراکز از شیوه های مطالعات اجرایی زیست محیطی و تعامل با مردم بومی که نیاز هر کار مطالعاتی زیست محیطی است ناتوانند
  • هامون A1 ۰۳:۲۶ - ۱۳۹۲/۰۶/۲۵
    7 0
    سلام درياچه آب شيرين هامون را هم بگيد لطفا،خشك شده براي هيچكسي هم مهم نيست لا اقل درياچه اروميه رسانه اي شد ولي هامون الان يه درد سر واسه ما شده درياچه اي كه محل رزق ما بود الان دردسر ما شده موقعي كه باداهاي 120روزه شروع ميشه گرد وخاك زيادي بلند ميشه وعملا زندگي ما را فلج ميكنه داخل غذاهاي ما گرذدوخاك است از خونه نميشه بيرون رفت از مسوولين ميخوام به فكر ما هم باشن ولي ظاهرا اروميه خيلي مهمه
  • احسان A1 ۰۹:۳۵ - ۱۳۹۴/۰۴/۲۸
    1 0
    سلام ممنون از توجه اتون نکته واقعا مهمیه از بین رفتن دریاچه ها دوتا دلیل داره یکی طبیعی که کاری از ما بر نمیاد چون بارش باران دست خداست اما دومی انسانیه که اول ضعف فرهنگیه که یاد نگرفتیم حفظ ونگهداری این دریاچه ها چقدر برای خودمون و طبیعت و نسل بعد از ما مفیده و دوم این که در کشور ما بیشتر مشهوده ضعف مدیریت بخش دولتی که شامل اداره اب , منابع طبیعی و جهاد و کشاورزی و ستاد برنامه ریزی در زمینه اب استان ها مخصوصا فارس می باشد مورد اول انسانی قابل حله اما مورد دوم بدلیل نقص قانون در برخورد با جرایم وضعیف عمل کردن برخی مدیران غیر ممکنه
  • پیمانکار ساختمان EU ۰۷:۱۴ - ۱۳۹۴/۰۷/۰۹
    1 0
    ممنون . به نکته مهمی اشاره کردین.