نودهک قزوین از 27 آبان 1348 تا 13 آبان 1392!

نوشتار پیش رو به بهانه‌ی کشف و رونمایی از سندی 44 ساله، می‌کوشد تا از پیام‌‌های مستتر در متن آن تحلیلی فرامتنی در حوزه محیط زیست و تنوع زیستی ارایه دهد ...

    اخیراً یکی از همکاران عزیز و پژوهشگرم در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین به نام سعید رشوند، به طور اتفاقی با نامه‌ای رنگ و رورفته در بین بایگانی خاک گرفته‌ی اداره‌ی متبوعش برخورد کرد که از قضا به نظرم، آن تکه کاغذ رنگ‌پردیده و غبار گرفته، سندی پررنگ و شفاف می‌تواند باشد که آشکارا شتاب حیرت‌انگیز محو وحوش را از سرزمین‌مان یادآور می‌شود. 


   سندی 44 ساله که شتاب بیابان‌زایی را در مملکت ثابت می‌کند

    همان طور که در این نامه مشاهده می‌کنید، یکی از کارشناسان یک طرح بین‌المللی مشترک مطالعاتی مرتعداری، دست خطی را در مورخ 27 آبان 1348 خطاب به مدیر ایرانی طرح بررسی‌های مراتع با همکاری سازمان ملل می‌نویسد و طی آن ابراز گله‌مندی می‌کند که به دلیل وجود شمار قابل توجهی از آهو که آزادانه در منطقه در حال چرا هستند، امکان ادامه‌ی طرح وجود ندارد، چرا که آهوها اقدام به چرای علوفه‌ها و بوته‌های کاشته شده می‌کنند و عملاً نمی‌توان با چنین شرایطی به نتایج این مطالعه استناد کرد. جالب آن که حتی با ترفندی چون استفاده از مواد شبه سمی که آهو را از رغبت خوردن علوفه‌ها منصرف کند، هم نمی‌توانند مانع از حضور آهوها شوند!
    این در حالی است که 44 سال بعد، در همان ایستگاه نودهک قزوین، جز ملخ و موش صحرایی، جاندار دیگری به ندرت مشاهده می‌شود، چه رسد به حضور گله‌های پرتعداد آهو!
    خوانندگان عزیز این سطور لابد به یاد دارند که نگارنده، در سیزدهم بهمن 1391، با انتشار نتایج مطالعاتش بر روی شمار وحوش علفخوار شاخص کشور، به این نتیجه رسید که تقریباً سهم عمده‌ای از کل و بز و قوچ و میش و آهو و جبیر و مرال و گوزن کشور از دست رفته و اینک شمار آنها به حدود 111 هزار رأس در کل کشور تقلیل یافته است؛ عددی که اندکی بعدتر، معاون وقت محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست هم بر آن مهر تأیید زد و رفت!

 

ایستگاه نودهک قزوین در سال جاری!


    به راستی آن همه آهو در نودهک قزوین چه شدند؟ آیا کسی هست که پاسخ این پرسش تلخ را نداند؟
    این در حالی است که شمار آدم‌هایی که اینک در ایران زیست می‌کنند، دست‌کم 46 میلیون نفر بیشتر از آبان 1348 است.  حال، شما به من بگویید: با چنین روندی، هنگامی که جمعیت ایران به 150 میلیون نفر برسد، چند رأس از مجموع وحوش کشور هنوز امکان زیستن در ایران‌زمین را خواهند داشت؟!
    و آیا آن 150 میلیون نفر حق ندارند از ما بپرسند که چرا خرامیدن ببر مازندران، شیر یال کوتاه ارژن، یوزپلنگ آسیایی، گله‌های بزرگ کل و بز و قوچ و میش و ... را نمی‌توانند چون پدران‌شان به تماشا نشینند؟ و چرا دیگر نمی‌توانند از طراوت زاینده رود، کارون، سفیدرود، بختگان، ارژن، پریشان، کافتر، مهارلو، گاوخونی و ... لذت ببرند؟!

      ما برای فرزندان‌مان چه پاسخی را مهیا کرده‌ایم؟!

     یکبار دیگر به تاریخ آن نامه دقت کنید! 27 آبان 1348 ... متوجه هستید که برای بررسی قدمت شروع نهضت تخریب محیط زیست، نیاز به بررسی چینه‌شناسی در حوزه‌ی دانش‌های مرتبط با علوم زمین‌ و دوران‌های کهن زمین‌شناسی در مقیاس میلیون سال نیستیم! صحبت از تغییراتی شگرف و پس‌رونده در عمر یک انسان است ... به سخنی ساده‌تر، زمانی که نگارنده چهار سال پیش‌تر از این تاریخ به دنیا آمده است، می‌توان حدس زد که در این مملکت هنوز تا چه اندازه گله‌های بزرگ و پرنشاط مرال‌ها و قوچ‌ها و آهوها و ... در حال خرامیدن بوده‌اند و تا چه اندازه فرزندان دیروز از تماشای این شکوه بی‌بدیل لذت می‌برده‌اند! چگونه کار را به این بی‌سامانی رساندیم؟!

    برای مطالعه بیشتر:

    - روزی که همه شکارچی‌ها آمده بودند!

    - چرا گوزن زرد حریف مگس میاز در کرخه نشد؟!

    - کارهایی که برای زمین نباید انجام دهیم

کد خبر 320732

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 5 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 28
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • علی اصغر A1 ۰۶:۱۲ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
    101 0
    براستی با این روند پرشتاب (به سمت قهقرا ) به کجا میخواهیم برسیم ؟عرصه های حیات وحش را یکی یکی از بین میبریم .بر ورودی شهر هایمان تندیس شکارچیان را قرار میدهیم .سد سازیهای بدون بررسی جامع علمی انجام میدهیم . اتوبان شمال میسازیم ولی از وسط جنگل و قس علیهذا .
    • مهرداد IR ۰۸:۰۶ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
      58 0
      معلوم است! به نایروبی یا اتیوپی دیگه!!
  • بی نام IR ۰۶:۱۳ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
    40 0
    نگران نباشید؛ با این اوضاع اقتصادی جمعیت ما از مجموع وحوش کمتر خواهد شد !
  • مهدي پورهاشمي A1 ۰۶:۴۴ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
    145 0
    درود بر محمد درويش. چشم بيدار طبيعت ايران.
    • کارشناس منابع طبیعی A1 ۰۷:۳۰ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
      85 0
      آقای درویش سلام. حتما اعتراضاتی که برای طرح انتقال آب از سرچشمه های کارون و زاینده رود در طی این روزهای اخیر شده رو دیده و یا شنیده اید.و حتما مطلع هستید که این طرح از هیچ بنیه ی کارشناسی برخوردار نیست. به طوری که استادان دانشکده منابع طبیعی دانشگاههای مختلف اظهار نظر کرده اند ،در صورت انجام این طرح ،اکثر سفره های زیرزمینی شهرستان کوهرنگ در استان چهارمحال و بختیاری(سرچشمه ی این دو رود) خشک خواهند شد واین استان که بهتر از من میدانید تامین کننده 11درصد از منابع آبی کشور هست،به بیابان تبدیل خواهدشد.به هر حال شما هم جز صاحب نظران در این عرصه هستید و اطلاع رسانی شما تاثیرگذاری بیشتری خواهد داشت.در صورت امکان در این مورد هم بنویسید و اطلاع رسانی کنین. با تشکر
    • مریم اسفندیاری IR ۰۸:۰۸ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
      68 0
      خداوند پشت و پناه همه ی حافظان طبیعت باشد.
  • كاظم IR ۰۷:۱۳ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
    8 0
    به آنها (امريكا و همدستانش)‌بگوييد از دست ما عصباني شوند و ما حتي اگر كل ها و آهو ها هم از ايران بروند لحظه اي با زورمداران زر و زور و زيور كنار نخواهيم آمد
  • بی نام IR ۰۷:۱۵ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
    9 0
    قزوين از همون سالها كه آهوها رفتند بود كه قزوين شد
    • بی نام A1 ۰۷:۳۸ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
      5 0
      یعنی در زمان صفویه و قاجار که مهمتر از الان بود به طبیعت ضربه خورده بود یا الان از این مهمتر ازبین رفتن باغات صد ساله اطراف قزوین در این پنجاه سال است
    • کریم IR ۰۸:۱۲ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
      6 0
      معلومه که الان.
    • بی نام IR ۰۸:۱۲ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
      6 0
      بي نام دوم، نگرفتي قضيه رو
  • شين نون A1 ۰۷:۲۳ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
    90 0
    سرزميني كه آهو ها در آن نخرامند و پلنگ ها غرش نكنند ،‌ چگونه جاي زيستني است !؟
  • دوباره A1 ۰۷:۳۱ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
    14 0
    آقای درویش سلام. حتما اعتراضاتی که برای طرح انتقال آب از سرچشمه های کارون و زاینده رود در طی این روزهای اخیر شده رو دیده و یا شنیده اید.و حتما مطلع هستید که این طرح از هیچ بنیه ی کارشناسی برخوردار نیست. به طوری که استادان دانشکده منابع طبیعی دانشگاههای مختلف اظهار نظر کرده اند ،در صورت انجام این طرح ،اکثر سفره های زیرزمینی شهرستان کوهرنگ در استان چهارمحال و بختیاری(سرچشمه ی این دو رود) خشک خواهند شد واین استان که بهتر از من میدانید تامین کننده 11درصد از منابع آبی کشور هست،به بیابان تبدیل خواهدشد.به هر حال شما هم جز صاحب نظران در این عرصه هستید و اطلاع رسانی شما تاثیرگذاری بیشتری خواهد داشت.در صورت امکان در این مورد هم بنویسید و اطلاع رسانی کنین. با تشکر
    • بی نام A1 ۰۷:۳۴ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
      9 1
      مي خواي يه بار ديگه هم پيست كن داداچ!
    • در پاسخ به بی نام عزیز A1 ۰۸:۴۰ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
      10 0
      در برابر ذی نفوذان و لابی گران قدرتمند استانهای مرکزی هیچ ابزاری به غیر از فضای مجازی برای اظهار نظر نداریم . اگه ناراحت میشین این کار رو هم انجام ندیم.
  • بی نام IR ۰۷:۴۵ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
    28 0
    .ایشون همیشه در محیط زیست کار میکردن.....
    • حامد IR ۰۸:۱۲ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
      19 0
      خدا رو شکر ...
    • بی نام IR ۰۹:۲۷ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
      1 0
      خبر انلاین بداند
  • منیژه پورمنزه IR ۰۸:۰۷ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
    60 0
    ممنون از خبرآن لاین که به خوبی مشکلات محیط زیستی کشور را تحلیل می کند.
  • ایران A1 ۰۸:۱۱ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
    65 0
    تاریخ هیچوقت این برهه زمانی و ادمهای اون رو نخواهد بخشید همانطور که قاجار ها رو ما نبخشیدیم...
  • سلیم IR ۱۱:۱۵ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
    16 0
    قابل توجه شکارچیانی که خود را مقصر در این فاجعه نمی دانند!
  • شاهین IR ۱۱:۱۶ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
    15 0
    چه سند ارزشمندی. ممنون آقای درویش عزیز.
  • متيني‌زاده IR ۱۱:۴۹ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
    6 0
    درويش عزيز نامه‌اي است با حرف‌هاي زياد. سپاس. اميدوارم چهل سال ديگه براي هيچ‌كدام از جانوران پيراموني‌مون مرثيه نخوانيم.
    • admin IR ۱۱:۵۴ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
      4 0
      آمین ...
  • بی نام IR ۱۱:۵۹ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
    6 0
    اقای درویش قبول حق طاعت خدمت به زیست بشر........................قابل توجه دلق پوشان تسبیح گوی پر مدعااااا
  • علی اکبرزاده A1 ۲۳:۰۰ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۳
    1 0
    جای خون، تیزآب دارم در جگر از گوَنزارِ کویرم تــشــنــه‌تــر * ... شگفتا و دردا و افسوس ... افـــــســـــوس ... . . . * زنده‌یادِ جاویدنام «شیون فومنی»
  • ایرانی IR ۱۴:۳۷ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۴
    3 0
    وقتی که درمورد میحیط زیست نابسامان ایران میخونم اعصابم خورد میشه
  • يك آشنا IR ۰۵:۱۷ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۸
    1 0
    شما اگر به 70 سال پيش برگرديد آهو ها نه در نودهك قزوين بلكه در اطراف شهر قزوين هم ديده مي شدند خوب معلوم است وقتي كه جمعيت انساني در طول اين سالها چندين برابر شده است و ضرورت تهيه مايحتاج زندگي كشاورزي را در سرزمين هاي بيشتري اجتناب ناپذير كرد جمعيت آهوها كمتر شد و مي شود