سبزی کوهی نخریم و نچینیم!

چیدن، و خرید و فروش تجاری سبزی‌های کوهی و صحرایی، تفاوتی با بریدن و خرید و فروش غیرقانونی درختان جنگلی ندارد و به همان میزان (و شاید بیشتر) موجب فقر پوشش گیاهی و فرسایش خاک کشور می‌شود.

در بحث گردش‌گری مسوولیت‌پذیر، یعنی آن گونه گردش‌گری یا طبیعت‌پیمایی که کم‌ترین تاثیر منفی را بر محیط داشته باشد، یک نکته‌ی مهم این است که تا حد امکان نباید روی زمین‌های مرطوب و رویشگاه‌های با پوشش نورس پا گذاشت. علت این است که با لگدکوب کردن این گونه زمین‌ها، خلل و فرج خاک پر می‌شود و بستر مناسب رویش، سخت آسیب می‌بیند. همچنین چسبیدن گل و لای به کفش‌ها و جابجا شدن آن، نقش ثابت‌شده‌ای در فرسایش خاک دارد. از این‌رو، ضرورت دارد که طبیعت‌پیمایی، به‌ویژه در فصل بهار، فقط در امتداد مسیرهای پاکوب صورت گیرد. اما، کسانی که برای چیدن "سبزی صحرایی" به کوه و دشت می‌زنند، چه می‌کنند؟! اینان، معمولا بی‌اعتنا به اصل "باقی نگذاشتن ردّ" در طبیعت، و بی کم‌ترین ‌احساس مسوولیت نسبت  به ارزش و جایگاه گونه‌های گیاهی در چرخه‌ی حیات، به هرجا از عرصه که یک بوته از گیاه مورد نظرشان به چشم بخورد پا می‌گذارند؛ خاک را فشرده می‌کنند؛ برای چیدن یک بوته، حیات ده‌ها گیاه نورسته یا در حال رویش را مختل می‌کنند؛ در هر روز، صدها و گاه هزاران بوته را ریشه‌کن می‌کنند یا به رشد طبیعی آن آسیب می‌رسانند؛ و قطعا زمینه‌ی نابودی بسیاری از گونه‌ها را که هنوز شناسایی و طبقه‌بندی علمی نشده‌اند نیز فراهم می‌کنند.

بسیاری از سبزی‌چینان (به‌ویژه مردم محلی و کوه‌نوردان که ملاحظه‌کار تر هستند) فقط بخش هوایی گیاه (برگ و ساقه و گل) را می چینند و می پندارند که این کار زیانی در پی ندارد. اما، واقعیت این است که حتی این کار هم موجب اختلال جدی در رشد و زادآوری گیاه می‌شود. در عین حال، در فصل بهار آسیب‌رسانی بسیار بزرگ‌تری توسط سبزی‌چینان حرفه‌ای صورت می‌گیرد؛ این گروه، که بیشترشان افرادی غیرمحلی هستند، در هر روز به گردآوری چندین گونی برگ و ساقه و پیاز و ریشه‌ی ده‌ها گونه‌ی مختلف می‌پردازند و آن را برای فروش به شهرهای بزرگ می‌برند. خبرها و برآوردها حاکی از این است که بعضی از این افراد، در یکی دو ماه، چند ده میلیون تومان سود به جیب می‌زنند! درست مانند کسانی که با بریدن درختان جنگلی و تجاوز به حقوق عمومی، سودجویی شخصی می‌کنند.

مطابق نظر گیاه‌شناسان (مثلا دکتر حسین آخانی، استاد دانشگاه تهران) از حدود 7300 گونه‌ی گیاهی شناخته‌شده‌ی ایران، حدود بیست درصد در معرض خطر انقراض‌اند و چند گونه هم تا کنون منقرض شده‌اند. غالبا از چرای بی‌رویه، طرح‌های عمرانی بی‌ملاحظه، سدسازی (که موجب تخریب رویشگاه‌های کنار رودخانه‌ای و تالابی می‌شود)، افت سفره‌های آب زیر زمینی، و جنگل‌زدایی، به عنوان مهم‌ترین عامل‌های تهدید گیاهان ایران یاد می‌شود. اما، برداشت بی حساب و کتاب گیاهان خوراکی و نیز گیاهان به اصطلاح دارویی (که بیشتر، به شکلی غیرعلمی و خودسرانه تجویز می‌شوند) نیز یک عامل مهم انقراض گونه‌ای و آسیب‌رسان به خاک است که تا کنون کم‌تر به آن توجه شده است. این گیاهان، معمولا به علت داشتن عطر تند و مواد موثره‌ی دیگر، توسط دام چرا نمی‌شود، اما هدف چاقو و قیچی سوء استفاده‌چیان یا دوستداران سبزی‌های طبیعی قرار می‌گیرند.

جا دارد که سازمان جنگل‌ها و مراتع و سازمان حفاظت محیط زیست، در منطقه‌های زیر مدیریت خود با  برداشت تجاری سبزی صحرایی و گیاهان دارویی مقابله کنند. این گروه برداشت کنندگان را می‌توان با گونی‌های بزرگی که بر پشت خود یا حیوان‌های بارکش حمل می‌کنند، در مبادی راه‌های محلی به سادگی شناسایی کرد. همچنین لازم است که شهرداری‌ها و نیروی انتظامی، فروش این گیاهان را در سطح شهر و در کنار جاده و خیابان ممنوع کنند. سازمان‌های مردم‌نهاد زیست‌محیطی، گروه‌های کوه‌نوردی، و رسانه‌ها هم باید با پایش کوه‌ها و دیگر منطقه‌های طبیعی، آگاهی‌رسانی، تذکر دادن به سبزی‌چینان، و البته با خودداری از چیدن گیاهان، به جلوگیری از غارت ثروت زیستی و ژنتیکی کشور کمک کنند.

 

برای دسترسی سریع به تازه‌ترین اخبار و تحلیل‌ رویدادهای ایران و جهان اپلیکیشن خبرآنلاین را نصب کنید.
کد خبر 348746

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
9 + 8 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 12
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • بی نام A1 ۱۸:۰۵ - ۱۳۹۳/۰۱/۲۲
    عجب هزاران سال مردم به این شیوه زندگی کردن اسیبی نرسید حالا شد باعث ضرر؟؟ شما یه فکری برای بنزین سوپر استاندارد و تخریب جنگلها و مراتع برای ویلاسازی دوستان رانتخور بکن نه چهار تا علف کوهی
    • بی نام A1 ۲۱:۱۳ - ۱۳۹۳/۰۱/۲۲
      17 5
      بیشتر از این که از نظرت ناراحت بشم، از مثبت‌های زیادی که گرفته ناراحتم، خودم شاهدم در منطقه دماوند بسیاری از تپه‌هایمحل رویش این سبزی‌ها به دلیل این که سبزی از ریشه کنده شده کلا خالی شدن یا خیلی کم‌پشت هستن. دلیل اصلیش هم اینه که در بهار به علت نرم بودن خاک به دلیل فصل بارش وخیسی خاک هنگام چیدن، سبزی از ریشه در میاد شما که به این نظر مثبت میدین، مسائل دیگه مثل آسیب نرسوندن به درخت‌ها و آشغال نریختن توی طبیعت رو رعایت می‌کنید؟ وقتی طبیعت زیبا نباشه من بنزین می‌خوام چیکار، اصلا با ماشین کجا برم؟ بیابون خشک، تپه‌های پرآشغال یا ساحل زباله؟ حالا اینقدر به من منفی بدید تا منفی‌دونتون پاره بشه ضمنا هزاران سال به طبیعت احترام میزاشتن که به طبیعت آسیب نرسیده نه مثل ما که طی 10 سال می‌تونیم.....
    • بی نام IR ۰۵:۳۶ - ۱۳۹۳/۰۲/۱۷
      7 0
      شما تاریخ تخریب جنگل ها از هزاران سال پیش تا کنون در ایران را بخوانید ، سپس قضاوت کنید که این شیوه زندگی آسیبی رسانده است یا نه. مقاله ی "جنگل‌های ایران در گذشته، و چند نمونه‌ی تاریخی از جنگل‌زدایی در کشور" تاریخ 13 اردیبهشت 1393 خبرآنلاین. البته می پذیرم که هیچ کاری به اندازه ویلاسازی در پهنه های جنگلی و جاده سازی در دل جنگل ها نتوانسته کمر همت برای تخریب جنگل ها را ببندد.
  • بی نام IR ۰۳:۰۵ - ۱۳۹۳/۰۱/۲۳
    7 1
    آقاي محمدي خيلي مقاله خوبي بود ولي كو گوش شنوا؟؟؟؟؟؟ همين تو كوههاي تهران سبزيهاي كوهي رو گوني گوني ميبرن و هيچ كسي هم جلوشونو نميگيره
  • بی نام A1 ۰۴:۳۱ - ۱۳۹۳/۰۱/۲۳
    7 0
    دوستانی که میگن مشکلی نیست و این حرفها ظاهرا خبر ندارن تعداد زیادی از مردم نه برای خودشون بلکه فروش و کسب سود به مقدار خیلی خیلی زیاد به این کار دست میزنند و منظور نویسنده این عده بوده نه کسی که یک پلاستیک برای خانواده خودش پر میکنه
  • نام آشنا A1 ۱۲:۴۹ - ۱۳۹۳/۰۱/۲۳
    12 0
    یادش بخیر بچه بوددیم پسر عمه من پشت کندوی گلی زنبور عسل را در تابستان باز می کرد و فقط مقدار خیلی کمی عسل شاید یک دهم شاید هم کمتر بر می داشت و می گفت بقیه اش خوراک زمستان زنبورهاست حال اگر برداشت گیاهان همانند اجدادمان از روی انصاف و حساب و کتاب باشد آسیب چندانی به طبیعت وارد نمی شود به امید روزی که هر انسان یک نگهبان محیط زیست باشد
  • بی نام IR ۱۹:۲۳ - ۱۳۹۳/۰۲/۱۳
    4 2
    حکایت افراد مخالفی که دیدگاه گذاشته اند، حکایت ضرب المثل "سر، فدای شکم" است.
  • بی نام A1 ۰۳:۲۵ - ۱۳۹۳/۰۲/۲۰
    2 0
    مدیریت کلان کشوری ما بیست بیست بیست شما شک نکنید آیندگان تادلتان بخواد به نیکی از این مدریت یاد خواهند بسیار....
  • shk IR ۰۶:۴۸ - ۱۳۹۳/۰۲/۲۰
    1 0
    1 سر برید بازار تجریش...
  • ف ف IR ۰۶:۱۸ - ۱۳۹۴/۰۱/۱۸
    2 1
    من موندم چرا ما هر چیزی رو می خواهیم برای شکممون بابا شکم یه بخش از زندگیه همش سر مسایل خوردنی با زمین و زمان درگیریم وضعیت محیط زیست در ایران خیلی خرابه همین دوتا ریشه کنگر هم شما در بیارید بخورید حلا که تو بحران هستیم یک مسائلی رو رعایت کنیم اوضاع که عادی شد هر علفی می خواهیم بخوریم
  • سرباز IR ۱۹:۲۹ - ۱۳۹۴/۰۲/۱۷
    5 1
    خدا این گیاهان را آفریده انسانها استفاده کنن نه این که هر ساله رشد کنن و کسی نچینه و در آخر سال خشک بشن از بین برن قبول دارم بعضی از گیاهان را نباید از ریشه کند.توی این همه غذای آلوده از یه سبزی هم مردم و دریغ نکنین
  • آرزو A1 ۰۷:۳۹ - ۱۳۹۶/۰۲/۰۳
    0 0
    بالاخره من هم پاروی دلم گذاشتم و از این سبزی ها خریدم. متاسفانه متوجه شدم اغلب بوته ها ریشه کنی شده ولی فقط از برگشون استفاده میشه. یا ریزوم گیاه آسیب دیده و این اتفاق "متاسفانه تر" قبل از اتمام فصل زاد آوری افتاده که باعث کاهش دوچندان رویش سال آینده خواهد شد این بندگاه خدا فکر سال آینده خودشان هم نیستند شاید هم فکر می کنند که میشود جای دیگر این بلا را نازل کرد. شاید یکی از راه های برخورد با مسئله کشت دادن این گیاهان و پخش سالم زیست محیطی و بهداشتی در بازار همزمان با محدود کرد بوته کنی باشد. چون همه جای دنیا این محصولات در بازار هست ولی باروش صحیح تولید میشود.