شاید راز عمر جاودانه در خون این پیرزن نهفته باشد

مرگ امری مسلم در زندگی است. اما تحلیل‌های اولیه خون یکی از پیرترین و البته سالم‌ترین زنان دنیا سرنخ‌هایی از آنچه که واقعا رخ می‌دهد در اختیار محققان قرار داده است.

محمود حاج‌زمان: هندریج فن‌آندل شیپر متولد 1890 / 1269 مسن‌ترین زن دنیا بود؛  پیرزنی که همچنین به خاطر سلامت جسمی‌اش مشهور بود. سیستم گردش خون فوق‌العاده‌ای فن‌آندل شیپر تا آخرین لحظات عمرش عاری از هر نشانه بیماری بود. وقتی که او در سال 2005 / 1384 در سن 115 سالگی از دنیا رفت، بدنش را وقف علم کرد؛ کاری که با حمایت همه‌جانبه تمام خویشاوندان وی همراه بود که توافق کرده بودند درآمد ناشی از بررسی‌های علمی، و همچنین نام این پیرزن، باید در اختیار عموم قرار گیرد.

طی سال‎های گذشته، محققان خون و سایر بافت‌های بدن او را آزمایش کردند تا دریابند چگونه تحت تاثیر سن و سال فن‌آندل شیپر تغییر کرده‌اند. همان‌طور که انتظار می‎رفت، یافته‌های آنها (که به تازگی در نشریه ژنوم ریسرچ منتشر شده) نشان می‌دهد که طول عمر ما ممکن است در نهایت توسط توانایی سلول‌های بنیادی در جایگزینی روزانه بافت‌های قدیم با بافت‌های تازه محدود شود. وقتی سلول‌های بنیادی به حالتی از فرسودگی می‌رسند که محدویتی در طول عمر آنها ایجاد می‌کند، خود را به تدریج از بین می‌برند و به طور پیوسته ظرفیت بدن را برای بازآفرینی دوباره بافت‌ها و سلول‌های حیاتی همانند خون کاهش می‌دهند.

دو سلول کوچک
در مورد فن‌آندل شیپر، به نظر می‌رسد در سپیده‌دم زندگی وی، حدود دو سوم از گلبول‌های سفید خونش که در لحظه مرگ در بدن وی باقی مانده بودند، تنها از دو سلول بنیادی سرچشمه گرفته بودند؛ مساله‌ای که نشان می‌داد بیشتر یا تمام سلول‌های بنیادی که وی زندگی‌اش را با آنها شروع کرده بود، پیش از آن سوخته و مرده بودند.

هن هولستگ از دانشگاه پزشکی UV هلند که سرپرستی تیم تحقیقاتی را بر عهده داشت، می‌گوید: « آیا برای تعداد تقسیمات سلول‌های بنیادی حدی وجود دارد، و آیا این دلیل محدود بودن زندگی انسان است؟ یا می‌توان با سوخت‌گیری از سلول‌هایی که از قبل در زندگی ذخیره کرده‌ایم، این مساله را دور زد؟»

شواهد دیگر از خستگی سلول‌های بنیادی فن‌آندل شیپر از مشاهداتی سرچشمه می‌گرفت که نشان می‌داد گلبول های سفید شدیدا تلومر‌ها را از پا در آورده‌اند. تلومرها گونه‌های محافظ روی کروموزوم‌ها هستند که مانند فتیله در هر بار تقسیم سلولی می‌سوزند. به طور متوسط، تلومرهای گلبول‌های سفید 17 بار کوتاه‌تر از تلومر‌های سلول‌های مغز هستند؛ سلول‌هایی که به سختی در تمام طول عمر تکرار می‌شوند.

گروه تحقیقاتی توانست با مطالعه روی الگوی جهش‌هایی که داخل سلول‌های خونی رخ می‌دهند، تعداد گلبول‌های سفید تولید شده از سلول‌های بنیادی فن‌آندل شیپر را شمارش کند. این الگوها به نحوی در تمام سلول‌ها مشابه بود که محققان نتیجه گرفتند همگی آنها از یک یا دو سلول بنیادی مادر سرچشمه گرفته‌اند.

نقطه خستگی
هولستگ می‌گوید: «تخمین زده می‌شود که ما انسان‌ها با 20 هزار سلول بنیادی خونی به دنیا می‌آییم، و در هر لحظه حدود هزار عدد از آنها به طور هم‌زمان برای تجدید قوای خون فعالیت می‌کنند. در طول زندگی، تعداد سلول‌های بنیادی فعال کم می‌شود. همچنین طول تلومرهای آنها نیز به تدریج کوتاه می‌شود تا به مرحله‌ای می‌رسد که این سلول‌ها می‌میرند؛ نقطه‌ای که خستگی سلول‌های بنیادی نامیده می‌شود.»

هولستگ می‌گوید دیگر یافته چشمگیر آنها این موضوع بود که جهش‌های رخ داده در سلول‌های خونی همگی بی‌ضرر بودند. این جهش‌ها ناشی از اشتباه رونویسی دی‌.ان‌.ای در طول زندگی فن‌آندل شیپر بود، زمانی‌که سلول‌های بنیادی «مادر» خون وی تقسیم می‌شدند تا کپی‌های ایجاد کنند که خون مرتبا توسط آنها جایگزین می‌شد.

به گفته هولستگ، این نخستین باری است که که الگوهای جهش‌های جسمی (سوماتیک) در چرخه حیات، آن هم در چنین شخص مسن و در عین حال سالمی مورد بررسی قرار می‌گیرد. فقدان جهش‌هایی که باعث بروز خطر بیماری و سرطان می‌شود، نشانگر آن است که فنآاندل شیپر سیستمی فوق‌العاده‌ای برای بازسازی یا عقیم‌سازی سلول‌هایی با جهش‌های خطرناک داشت.

فرصت جهش
کریس تیلور-اسمیت از موسسه Wellcome Trust Sanger انگلستان می‌گوید: «نوآوری این مطالعه آن است که برای نخستین بار تجمع جهش‌های سوماتیک در بافت‌های یک شخص مسن بررسی می‌شود. این موضوع در نقطه مقابل جهش‌های هنگام تولد (germ-line) قرار دارد که در مطالعات پیشین اندازه‌گیری شده است.»

تیلور-اسمیت می‌گوید: «وقتی جهش رخ می‌دهد، فرصتی برای انتخاب به وجود می‌آید و برخی از جهش‌های سوماتیک منجر به سرطان می‌شود. اکنون ما طیفی از جهش‌ها را در بافت‌های عادی و غیرسرطانی مانند خون مشاهده می‌کنیم. بنابراین می‌توانیم اندیشیدن درباره نتایج بهداشت را آغاز کنیم.»

به گفته هولستگ، این نتایج امکان جوان‌سازی سالخوردگان را به واسطه تزریق سلول‌های بنیادی که از زمان تولد یا سال‌های اول زندگی دخیره شده‌اند، افزایش می‌دهد؛ سلول‌های بنیادی که عاری از جهش هستند و تلومر‌هایی با طول کامل دارند. وی می‌گوید: «اگر اکنون نمونه‌ای بگیرم و زمانی‌که مسن‌تر شدم آن را مجددا به خودم تزریق کنم، دوباره تلومری طولانی خواهم داشت. البته ممکن است این کار تنها در خصوص خون و نه دیگر بافت‌های بدن امکان‌پذیر باشد.»

در نهایت، هولستگ امیدوار است با مقایسه ژنوم فن‌آندل شیپر با افرادی که به دلیل بیماری خیلی زود می‌میرند، سرنخ‌هایی از ژن‌های محافظ در برابر بیماری آلزایمر به دست آورد.

53275

کد خبر 351403

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
4 + 0 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 16
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • شانلی A1 ۰۳:۱۵ - ۱۳۹۳/۰۲/۰۶
    "طول" عمر زیاد مهم نیست؛ "سطح" و "عمق" ش خیلی مهمتره.
    • بی نام IR ۰۳:۵۳ - ۱۳۹۳/۰۲/۰۶
      215 5
      نکته ای در طول عمر این خانم وجود داشت و آن هم سلامتی تا پایان عمر بود این یعنی عمق.
    • بی نام IR ۰۶:۰۸ - ۱۳۹۳/۰۲/۰۶
      64 9
      به نظر من عمر مجدودیت داشته باشه خیلی بهتره. شما فکر کنید بعضی آدمای ظالم و دیکتاتور عمری 2برابر بقیه داشته باشه .
    • بی نام A1 ۰۶:۲۰ - ۱۳۹۳/۰۲/۰۶
      19 32
      شما بهتره نظرات اینچنینی را به جای اینکه در خبرهای مربوط به "دانش پزشکی" به اشتراک بگذارید ، در خبرهای مربوط به صفحه "دین و اندیشه " مطرح نمایید.
    • بی نام A1 ۰۷:۴۹ - ۱۳۹۳/۰۲/۰۶
      43 8
      خبر جان من هر روز آرزوی مرگ میکنم تو دنبال طول عمری ؟؟؟؟ طولو ول کن عرض رو بچسب ، خدا شاهده با این عرض زندگی یه لحظه هم دنبال این نیستم که عمرم طول داشته باشه
  • بی نام IR ۰۵:۵۸ - ۱۳۹۳/۰۲/۰۶
    20 4
    فقط اين خانم نيست، در كشور ايران هم هستند كساني كه مصداق اين قضيه هستند
  • سيد اميد حسيني EU ۰۶:۴۲ - ۱۳۹۳/۰۲/۰۶
    17 22
    خبر انلاين عزيز. يه پيرزن در استان كردستان شهرستان بانه روستاي نمشير هست كه به روايتي متولد ١٢٤٧ ميباشد گفتني است كه اين پير زن در ٣ قرن زندگي كرده اواخر قرن نوزده. تمام قرن بيستم و شروع قرن بيست و يكم
  • امیر IR ۰۹:۰۶ - ۱۳۹۳/۰۲/۰۶
    29 4
    بنده آقایی را می شناسم که 93 سال سن دارند و هنوز دکتر نرفته اند، یک سرماخوردگی ساده هم نگرفته اند. البته بیشتر عمرشان در روستا بوده اند.
    • میمنت4 A1 ۱۸:۱۵ - ۱۳۹۳/۰۲/۰۶
      17 15
      کسایی مثبت دادن یعنی این پیرمرد رو میشناختن؟
  • بی نام IR ۱۹:۰۳ - ۱۳۹۳/۰۲/۰۶
    15 30
    عمر دست خداست با بهترین سلولهای بنیادی هم خدا بخواد تو سن پایینم ممکنه بری زیر ماشین البته دور از جون همتون
    • بی نام A1 ۰۷:۲۴ - ۱۳۹۳/۰۲/۱۰
      26 2
      اون بی احتیاطی یا خطای بشری هست که زیر ماشین یا تصادف یا... اتفاق میافته
    • بی نام A1 ۰۰:۳۰ - ۱۳۹۳/۰۳/۰۳
      3 4
      اینایی که منفی دادن هدفشون چیه؟...
  • بی نام A1 ۱۲:۳۳ - ۱۳۹۳/۰۲/۰۸
    25 1
    البته تو ایران تا سایپا و ایران خودرو باشه این چیزها بدرد نمیخوره.
  • بی نام A1 ۰۹:۲۷ - ۱۳۹۳/۰۲/۱۰
    14 4
    مادر شوهر من .100 ساله شده نه به فکر کسی نه قصه میخوره تمام عمرش هم بی پول نمانده واسترس کسی را هم نداره در یک روز دو تا چشمش را اب مروالید اورد عمل کرد ودوروزه هم خوب شد .حمام میره وبه فکر هیچ کس وهیچ چیزی نیست می خوره ومی خوابه
  • هرمز IR ۱۸:۲۷ - ۱۳۹۳/۰۲/۲۷
    4 1
    چرا در مقاله محل زندگی مرحومه خانوم سالخورده ذکر نشده.
  • میهن دوست A1 ۲۰:۴۸ - ۱۳۹۳/۰۳/۱۶
    3 1
    من خانواده مادر بزرگم معمولا بالای 120سال عمر میکنن.مادر بزرگم 85سالشه بعد سیگار میکشه و غروبها هم تو کوچه قدم میزنه سرحال سرحال