۶ نفر
۲۰ بهمن ۱۳۹۹ - ۰۸:۵۵
کاش آقای زیباکلام این کتاب را بخواند

شاید در نگاه اول چنین به نظر آید که شخصیت و کارنامه رضاخان با گذشت یکصد سال از کودتای 1299 برای مردم ایران به خصوص علاقه‌مندان به تاریخ پنهان نیست؛ اما اگر کمی ژرف‌تر بنگریم نکات بسیاری درباره او وجود دارد که ضرورت پژوهش بیشتر را نمایان می‌کند.

با کودتای 1299 ، در یکصد سال پیش، تاریخ معاصر ایران وارد مرحله تازه‌ای شد. یک افسر ناشناس قزاق به نام رضاخان، که در میان هم‌قطارانش به رضا ماکسیم مشهور بود، زمام امور را در دست گرفت و چهار سال بعد بر تخت پادشاهی ایران تکیه زد و «رضاشاه پهلوی» شد.

دیدگاهی معتقد است رضاخان که پس از آن به «رضاشاه پهلوی» شناخته شد را مأموران انگلستان در ایران «نشان» کرده بودند و با برنامه‌ریزی همانان، بر اریکۀ قدرت نشست.

در تاریخ این دیار سلسله‌های پادشاهی هرچه بودند دست‌نشانده اجنبی نبودند. کشوری که در طول تاریخ برخی حاکمان منطقه را بر کرسی می‌نشاند، آیا واقعا کارش به‌جایی رسیده بود که انگلستان برایش پادشاه انتخاب کند؟ اگر چنین است شیوه دخالت انگلستان چگونه بوده است؟

جنبه دیگر این موضوع آن است که با به قدرت رسیدن رضاشاه، مشروطیت در ایران – با همه نقاط قوت و ضعفش- بالمره برچیده و استبداد بازسازی شد. اندوه‌بارتر اینکه زمینه‌سازان فکری این کودتا، نخبگانی بودند که چه‌بسا خود آنها به‌مراتب لایق‌تر از رضاخان برای منصب حکمرانی بر کشورشان بودند.

این پرسش هماره در حافظه تاریخی مردم این سرزمین مطرح است که چرا روشنفکران پس از منحرف کردن انقلاب مشروطه و تبدیل آن به بحران مشروطیت، چارۀ کار را در تعابیری همچون «استبداد منور» دیدند. تا آنجا که مجله کاوه، مهمترین ارگان روشنفکری این دوره نوشت : « مشروطه امکان پذیر نیست» و «استبداد منور، مثل پطرکبیر و میکادوی ژاپن» را تجویز کرد.

استبدادی که آمد اما «منور» نبود و حاصلش جز تباهی و فساد و اختناق و از میا ن رفتن امنیت فردی و اجتماعی چیزی نبود. بیش از چهار سال سلطه غیررسمی یک «نظامی» که در ردیف سران نیز نبود و پس از آن شانزده سال سلطنت همو، جان و مال و ناموس و امنیت تمام مردم ایران را به خطر انداخت و کسی را یارای نفس کشیدن نبود، تا آنجا که حلقه یاران اولیه‌اش نیز شامل این قتل‌ها و تعرض‌ها شدند.

بر ایران چه گذشته بود که روشنفکران، چهره‌های کارآزموده خود را رها کرده و پس از کودتا به حمایت چنین فردی روی آوردند؟

پاسخ به این پرسش‌ها، در کتاب جدید «هدایت‌الله بهبودی» مشهود است. کتابی که پس از تجربه موفق «شرح اسم» و «الف لام خمینی» در نوع جدیدی از زندگی‌نامه نویسی، اینک به سراغ نگارش زندگی‌‎نامه «رضاشاه پهلوی» آمده است. اما در این کتاب به کل زندگی رضاشاه پرداخته نشده است، بلکه مقطعی را انتخاب کرده است که اطلاعات بسیار کمی پیرامون آن موجود است اما پاسخ دو پرسش فوق را آشکارا بیان خواهد کرد. یعنی از تولد رضاخان تا روز کودتای سوم اسفند 1299.

کتاب «رضانام تا رضاخان» در قطع رقعی منتشر شده است؛ در قریب به 300 صفحه با قلمی شیرین و روایتگر، اما با استنادات بسیار معتبر به اسناد، منابع انگلیسی و یا منابع منتشر شده از سوی حامیان وقت رضاخان، این چهار دهه پر تلاطم را با محوریت چگونگی برکشیده شدن شاه آینده ایران تصویر کرده است. و در انتهای کتاب، حدود 30 صفحه تصاویر کمتر دیده شده را با توضیحی کوتاه و ارجاع به صفحات مرتبط را مقابل دیدگان خواننده قرار می‌دهد که تصویرسازی ذهنی حوادث آن روزگار را آسان‌تر خواهد کرد و این آرزو را در دل خواننده می‌کارد که کاش، روزهای پس از کودتا و سرنوشت کودتاگران نیز، با همین شیوه به نگارش درآید.

1717

کد خبر 352830

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 2 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 16
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • IR ۰۹:۵۵ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۰
    1 2
    والا این مردم از سیستم پادشاهی و رضا خانی متنفرند اما با دیدن وضعیت این سیستم گرایش به ان دارند.حرف حق تلخه
  • IR ۱۰:۰۹ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۰
    16 1
    مردم کاملاً از خدمات این مرد بزرگ به مملکت خبر دارند تو برو نون پاچه خواریتو بخور
  • IR ۱۰:۱۰ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۰
    0 0
    چقدر خوبه یکی همیشه درس های تاریخی براساس واقعیات رو برای نقد تصمیمات سیاستمداران استفاده می کند. چقدر باعث شفاف اندیشی و نابودی مشروعیت تفسیر ها و تصمیمات سلیقه ایی می شود.
  • IR ۱۰:۱۹ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۰
    5 0
    الان حتي بسياري از مديران مياني امروزه بيشتر از رضاشاه برده اند و خورده اند .
  • آسو IR ۱۰:۵۰ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۰
    12 2
    کاش شما هم روی شعور مردم حساب کنید،هر چی که ایران دو به کشوری با قاعده و امروزی و منظم تبدیل کرده و تمام زیر ساختهای و برنامه ها مربوط به دوره رضاشاه است،قبل آن هیچی نبود بعد آن هم هیچی اضافه نشد،هر دوره بد و خوبی های خودش را دارد ولی بشن دوران طلایی قرن بیست ایران سلطنت متاسفانه کوتاه رضاشاه بود، یک متن یه طرفه که اصلا در یک فضای عادلانه و منصفانه قدرت دفاع از آنرا نخواهی داشت،
  • IR ۱۱:۲۱ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۰
    3 3
    فکر میکنید گوش وچشم حق بین وجود دارد؟ اگر میخواست میخوند ، طرف نونش در این کار است
  • IR ۱۱:۵۹ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۰
    2 0
    تو راست میگی
  • علی اصغر حاجلو IR ۱۵:۴۷ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۰
    5 0
    ایکاش شما هم کتاب ایشان را بخوانید که اگر خوانده بودید و فقط چگونگی زنده ماندن رضا شاه را در بچگی و نجات وی در طویله واز گرمای ناشی از گوسفندان چیزی به معجزه میماند روایتی که اگر برای فردی از افراد دینفوظ جمهو ی اسلامی رخ داده بود انرا با چه طمطراقی در بوق وکرنا کرده بودند
  • US ۱۶:۰۴ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۰
    7 2
    شما هم یه زحمت به خودت بده ایران قبل از رضاشاه یعنی ایران زمان قاجار را با ایران بعد از رصاشاه مقایسه کن، راه آهن و جاده های استاندار، بیمارستان و دانشگاه و مدارس و ارتش نوین و صنعت و کارخانجات را بدون ابنکه پول نفت داشته باشه تاسیس کرد.
  • US ۱۶:۰۶ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۰
    10 2
    اقای اسلامی، زیباکلام اگه میخواست چشم روز واقعیت ببنده و به پهلوی بد و بیراه بگه، ظاهرش را مثل شما میکردد و یه پست درست حسابی در نظام داشت
  • جنت IR ۰۷:۰۳ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۱
    8 0
    آن کتاب را من به جای زیبا کلان میخوانم انچه در مورد حکومت ها مهم است خدمت به ایران است نه دست نشانده بودن یا نبودن خدمت زیادی کرده مگر کوری بنام دین چه کردن
  • IR ۰۸:۵۸ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۱
    0 0
    بعد پهلوی را هم انگلیس انتخاب کرد یا نکرد!!!؟؟؟؟
  • علی IR ۰۹:۵۶ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۱
    0 0
    دکتر محمد مصدق نماینده مجلس در زمان احمد شاه بود ۵ نفر در تغییر سلطنت از قاجار به رضاخان صحبت کردند یکی از آنها مصدق بود و گفت اگر رضاخان واقعا میخاد به کشور خدمت کنه الان که نخست وزیره و همه کاره است حتی فرمانده قوای مسلحه مانعی جلوش نیست اگه میخاد خودش شهر بشه و این خدمات را انجام بده کشور در ورطه دیکتاتوری میفته. و متاسفانه روش دیکتاتوری او ادامه پیدا کرد
  • علی IR ۱۰:۰۸ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۱
    0 0
    اولین چاه نفت را انگلیسیها در ۱۲۸۵ شمسی در مسجدسلیمان بدست آوردند دقیقا سال تشکیل مشروطه
  • جمال IR ۲۰:۳۱ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۱
    0 0
    هرچه داریم از دوره رضا خانی وپهلویه. شمام برو نون چاپلوسیتو بخور
  • IR ۲۲:۲۳ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۱
    0 0
    اوضاع زیاد هم فرق نکرده جنابعالی هم دست نشانده و پاچه خوار هستید