رضاخان پهلوی
-
میراث دوگانه رضاشاه برای ایران؛ رونق بوروکراسی و انسداد سیاسی
تاریخ ایرانرضاشاه با گسترش ارتش، دستگاه اداری و زیرساخت‌های نوین، دولت مرکزی ایران را نیرومندتر کرد؛ اما تمرکز قدرت و محدودیت آزادی‌های سیاسی، سوی دیگر میراث او بود.
-
به مناسبت هشتادوهفتمین سالمرگ
حیاتِ پرماجرای یحیی دولت‌آبادی؛ از تکفیر در اصفهان تا مخالفت با انقراض قاجاریه و خانه‌نشینی
تاریخ ایرانسیدیحیی دولت‌آبادی از چهره‌های کلیدی و پرنوسان تاریخ معاصر ایران بود؛ مصلحی که در تلاطم دوران مشروطه، از پیشگامان آموزش نوین و روزگار مدرن به شمار می‌رفت، اما پیشینه عقیدتی و تلاش‌های مداومش برای میانجی‌گری سیاسی، او را در کانون اتهام و انزوا قرار داد.
-
رضاشاه یک قزاق بود یک قزاق نهایتا بتواند یک قزاق‌خانه قوی بسازد + ویدیو
اخبار کافه خبرجمشید کیانفر پژوهشگر تاریخ معاصر ایران معتقد است که بسیاری از نهادهای دوره رضاشاهی، ازجمله دانشگاه تهران، حاصل فکر و کار نخبگانی مثل فروغی و حکمت بود که از سنت دارالفنون برآمده بودند. رضاشاه به این نخبگان میدان داد و با آن‌ها مخالفت نکرد.
-
گزارشی از مقر کودتای ۱۲۹۹ وقتی داشت تبدیل به موزه می‌شد؛ پاییز ۵۰
تاریخ ایراندر پاییز ۱۳۵۰، مجله «سپید و سیاه» در گزارشی از آماده‌سازی عمارت تاریخی آق‌بابای قزوین — محل اقامت رضاشاه و نیروهای قزاق در آستانه کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ — برای تبدیل شدن به «موزه کودتا» خبر داد؛ بنایی که قرار بود اسناد، تسلیحات و خاطرات بازماندگان آن دوران را به نمایش بگذارد.
-
بلند کردن یکی از سرستون‌های تخت‌جمشید با جرثقیل؛ ۹۰ سال قبل / عکس
تاریخ ایرانتصاویری از نحوه بلند کردن برخی مجسمه‌ها و سرستون‌های فروافتاده تخت جمشید را در جریان حفاری این محوطه در سال‌های میانه دهه ۱۳۱۰ ملاحظه می‌کنید.
-
رمان‌نویس آلمانی در سفر به ایران در کنار رضاخان؛ ۱۰۰ سال قبل / عکس
تاریخ ایرانتصویری از آنه‌ماری فون ناتوسیوس رمان نویس آلمانی را در سفرش به ایران در حدود سال ۱۳۰۴ شمسی در کنار رضاخان ملاحظه می‌کنید.
-
گزارشی از نحوه ساخت پل ورسک در ۹۰ سال پیش
تاریخ ایرانپل ورسک، شاهکار مهندسی ۹۰ سال پیش در دل کوه‌های البرز، با وجود گذر از چالش‌های سخت ساخت، سیل و زلزله، همچنان استوار پابرجاست و روزانه پذیرای قطارهای مسافربری و باری است.
-
گفت‌وگو با جمشید کیانفر، پژوهشگر تاریخ معاصر ایران به مناسبت سالروز آغاز صدارت امیر
امیرکبیر قدیس نیست/ مهدعلیا برخلاف این همه تهمت و افترا پایبند به اصول و اخلاق بود
تاریخ ایرانامیرکبیر در حافظه تاریخی ایرانیان چهره‌ای اصلاح‌گر و کم‌وبیش قدیس‌گونه دارد، اما اسناد و روایت‌های تاریخی چه تصویری از او به دست می‌دهند؟ جمشید کیانفر، پژوهشگر تاریخ معاصر ایران، در گفت‌وگو با خبرآنلاین از اقدامات و خطاهای امیرکبیر، نقش او در تأسیس دارالفنون و روزنامه «وقایع اتفاقیه» و دلایل ماندگاری تصویر اسطوره‌ای او می‌گوید.
-
به مناسبت هشتادوهفتمین سالمرگ
محمد فرخی یزدی؛ زندگی و فعالیت سیاسی از مشروطه تا رضاشاه
تاریخ ایرانشعر، مطبوعات و مجلس؛ فرخی یزدی در تمام این سه سنگر برای آزادی هزینه داد و درنهایت از تبعید و سانسور به زندان شهربانی رسید؛ مروری بر فرجام شاعری که اقتدار دولت را مشروط به مهار قدرت می‌دانست.
-
رضاخان وقتی مسئول اصطبل سفارت هلند بود / عکس
تاریخ ایراندر این تصویر، فریدولین مارینوس نوبل، سرکنسول هلند در تهران در دوران قاجار را سوار بر اسب خود می‌بینیم، در حالی که خدمتکارش رضاخان در کنار او ایستاده است.
-
منظره زیبای تبریز از بالای ارگ تاریخی؛ سال ۱۳۱۳ / عکس
تاریخ ایرانتصویری از چشم‌انداز شهر تبریز را در سال ۱۳۱۳ شمسی از بالای ارگ تاریخی این شه ملاحظه می‌کنید.
-
رضاخان هنگام خروج از قصر شیخ خزعل در اهواز؛ سال ۱۳۰۳ / عکس
تاریخ ایرانتصویری از رضاخان را هنگام خروج از قصر شیخ خزعل در اهواز و در سال ۱۳۰۳ هجری شمسی می‌بینید.
-
دیپلمات ژاپنی دوره پهلوی اول: اصفهان شهر تریاک و قالی است
تاریخ ایرانسفرنامه‌ی آکی ئوکازما، وزیرمختار ژاپن در ایران (۱۳۰۸-۱۳۱۱)، روایتی خواندنی از تماشای شکوه معماری اصفهان و تأملات تلخ او بر استثمار کودکان در کارگاه‌های قالی‌بافی است؛ روایتی که به همت دکتر هاشم رجب‌زاده ترجمه و منتشر شده است.
-
پلیس سانسور رضاشاه، هملت را تحریم کرد چون پای کشته شدن شاه در کار بود
تاریخ ایرانخاطرات نیلا کرام کوک، پژوهشگر آمریکایی و از پایه‌گذاران تئاتر مدرن ایران، ابعاد جالبی از سانسور تئاتر در دوران رضاشاه را فاش می‌کند. این روایت‌ها که در سال ۱۳۲۹ در مجله «خواندنیها» بازنشر شد، نشان می‌دهد چگونه نگاه سلیقه‌ای و عجیب پلیس سانسور، صحنه نمایش ایران را سال‌ها فلج کرده بود.
-
فهم روحانیت در ایران در اندیشه عسگر قهرمان‌پور بناب
نحوه مواجهه یک روحانی با جهان مدرن، دولت‌سازی پهلوی، چپ و انقلاب ۱۳۵۷ / تجربهٔ زیستهٔ یک طلبهٔ قمی، چگونه ساختار صلب نهاد قدرت را روایت می‌کند؟
اخبار اندیشهبه گفته مترجم: «متحده با انتخاب روایت یک طلبه، «درون» روحانیت را دیدنی می‌کند، اما در مقابل، بخشی از «بیرون» آن را از قاب خارج می‌کند. ارزش این روش در این است که ساختار بزرگ دین و سیاست را از خلال زندگی یک انسان قابل لمس می‌کند، بی‌آنکه ادعا کند یک انسان می‌تواند نماینده تمام آن ساختار باشد.»
-
به مناسبت صدوپنجمین سالمرگ
سرنوشت تراژیک کلنل پسیان؛ از دشمنی با قوام تا «گریه کن» عارف
تاریخ ایرانکلنل محمدتقی‌خان پسیان، افسر جوان و آرمان‌خواهی که با تکیه بر انضباط نظامی و اندیشه‌های ملی‌گرایانه تا مرز اداره مستقل خراسان و تقابل با قدرت‌های وقت پیش رفت، در ۲۹ سالگی و در نبردی نابرابر جان باخت؛ سرگذشتی کوتاه اما اثرگذار که پس از یک قرن، همچنان ردپای پررنگی در تاریخ و ادبیات معاصر ایران دارد.
-
تحصن مردم در محوطه مجلس شورای ملی در حمایت از جمهوری‌خواهی؛ سال ۱۳۰۳ / عکس
تاریخ ایرانتصویری از تحصن عده‌ای در محوطه مجلس شورای ملی در حمایت از جمهوری‌خواهی را در سال ۱۳۰۳ تماشا می‌کنید.
-
پزشک ایرانی در حال معاینه مردی با بیماری پوستی؛ سال ۱۳۱۳ / عکس
تاریخ ایرانتصویری از معاینه یک بیمار توسط یک پزشک را در سال ۱۳۱۳ در شرق ایران ملاحظه می‌کنید.
-
رضاخان، احمد قوام و عبدالحسین‌میرزا فرمانفرما در کنار احمدشاه / عکس
تاریخ ایرانتصویری از محمدحسن میرزا ولیعهد، رضاخان، احمد قوام، عبدالحسین‌میرزا فرمانفرما و دیگر مقامات دربار را در کنار احمدشاه مشاهده می‌کنید.
-
تخریب بنای قدیمی در خیابان سعدی تهران؛ هر بنای ثبت‌نشده‌ای فاقد ارزش نیست
میراث فرهنگی و گردشگریبنایی در خیابان سعدی که پیش‌تر از سوی میراث فرهنگی تهران «واجد ارزش» تشخیص داده شده، حالا در نامه اداره کل ثبت و حریم وزارت میراث «فاقد ارزش» اعلام شده است. در همان نامه از «ایجاد حقوق مکتسبه برای مالک» سخن گفته شده اما اسناد پروانه ساختمانی و رأی دیوان عدالت که به ایسنا رسیده، این پرسش‌ها را ایجاد کرده که «حقوق مکتسبه» بر چه مبنایی احراز شده و حقوق ساختمانی مالک چه ارتباطی با «ارزش تاریخی» دارد؟
-
۵ مهر ۱۳۱۶
گزارش افتتاح کارخانه دخانیات ایران ۸۹ ساله پیش در چنین روزی
تاریخ ایرانگزارش وزیر مالیه از افتتاح کارخانه دخانیات در مهر ۱۳۱۶، تصویری از وضعیت ساخت و تجهیزات این واحد صنعتی در آن سال‌ها به دست می‌دهد. این گزارش که در آرشیو روزنامه اطلاعات موجود است، جزئیاتی از قراردادها با شرکت‌های خارجی، متراژ بخش‌های مختلف و توان تولیدی کارخانه را بازگو می‌کند که در ادامه مرور شده است.
-
حمیدرضا یازدهمین فرزند رضاخان در زندان اوین؛ سال ۵۸ / عکس
تاریخ ایرانبراساس اسناد ساواک، حمیدرضا پهلوی با ایجاد دفتری در خیابان تخت‌جمشید تهران و بهره‌گیری از خطوط هوایی، شبکه سازمان‌یافته‌ای را برای قاچاق تریاک، تولید هروئین و توزیع آن در سراسر کشور اداره می‌کرد.
-
سیاست‌های فرهنگی دوره رضاشاه در ترازوی تاریخ
تاریخ ایرانکتاب «فرهنگ و سیاست‌های فرهنگی در دوره رضاشاه» با بررسی آموزش، مطبوعات، معماری، سینما، نمادها و مناسک ملی، به نقش سیاست‌های فرهنگی و کنشگران اجتماعی در شکل‌گیری جامعه مدرن ایران در دوره رضاشاه می‌پردازد.
-
به مناسبت هشتادوپنجمین سالروز
در جلسه استعفای رضاشاه از سلطنت در مجلس شورای ملی چه گذشت؟
تاریخ ایران۲۵ شهریور ۱۳۲۰، رضاشاه از سلطنت کناره گرفت و محمدرضا پهلوی جانشین او شد؛ در همان جلسه مجلس، درباره حضور نیروهای انگلیس و شوروی در ایران و سرنوشت جواهرات سلطنتی نیز بحث شد.
-
کارگران مازندرانی در حال کار برای ساخت راه‌آهن در ۹۰ سال قبل / عکس
تاریخ ایرانتصویری از ساخت راه‌آهن گرگان - ساری را در حدود سال ۱۳۱۰ ملاحظه می‌کنید.
-
فخرالدوله و بانک ملی ایران؛ واقعیت تاریخی یا افسانه‌ای ماندگار؟
حاج محمود عطار، پیمانفخرالدوله ممکن است از حامیان مالی یا اجتماعی بانک ملی بوده باشد، اما ادعای اینکه بانک ملی ایران با سرمایه او تأسیس شد، بر اساس اسناد رسمی تأسیس بانک قابل اثبات نیست.
-
تاج‌الملوک، همسر دوم رضاخان در ۶۴ سالگی؛ سال ۱۳۳۸ | عکس
تاریخ ایرانتصویری از تاج‌الملوک آیرملو، همسر دوم رضاخان را در ۶۴ سالگی و در سال ۱۳۳۸ شمسی می‌بینید
-
عکس/ رضا خان سوار بر اتومبیل و در مراسم استقبال از احمدشاه
تاریخ ایرانتصویری از رضا خان را سوار بر اتومبیل و در مراسم استقبال از احمدشاه قاجار و به هنگام بازگشت از سفر اروپا خواهید دید.
-
وقتی این فرمانده ایرانی پرچم انگلیس را در قشم پایین کشید
تاریخ ایرانسال ١٣١٢ غلامعلی بایندر، کفیل فرماندهی نیروی دریایی جنوب، سربازان ایرانی را به جزیره قشم فرستاد و دلاورمردان وطن با پایین آوردن پرچم انگلیس، پرچم ایران را در این جزیره به اهتزاز درآورند که موجب خوشحالی جزیره‌نشینان شد.
-
تمهیدات رسانه‌ای یک شبکه تلویزیونی در بازسازی نوستالژیک گذشته
مهندسی حافظه جمعی با آرشیو صداوسیما ؛ روایت «منوتو» از تاریخ معاصر/ چرا یک شبکه تلویزیونی هزینه بازسازی یک‌طرفه تاریخ معاصر را به‌دوش کشید؟
رسانهگفت‌وگوی دوباره از چرایی و نحوه انتقال آرشیو غنی صداوسیما به خارج از کشور، بار دیگر تمهید اصلی شبکه «منوتو» را در بازسازی یک‌طرفه تاریخ معاصر به یاد می‌آورد؛ آرشیوی انحصاری که به سوخت‌رسان اصلی برنامه‌سازان این شبکه برای خلق یک فراواقعیت دستکاری‌شده از دوران پهلوی بدل شد.