رضاخان پهلوی
-
وقتی قمرالملوک وزیری به خاطر بیحجابی به کمیسری احضار شد
تاریخ ایراندر منزل نشسته بودم صدای در به گوش رسید کلفتی داشتم که از مهاجرین قفقازیه بود، او دم در رفت و با قیافه وحشتناک مراجعت کرد و هراسان گفت: «خانم دو نفر آژدان آمدهاند دم در و میگویند رئیس کمیسری شما را احضار کرده است.»
-
اعلامیه وزارت کشور ایران در آغاز جنگ جهانی دوم
تاریخ ایراناین اعلامیه روز یکشنبه یازدهم شهریور ۱۳۲۰ دو روز پس از آغاز جنگ جهانی دوم منتشر شد
-
عکس/ سربازان وظیفه قبل از پوشیدن لباس سربازی؛ ۸۰ سال قبل
تاریخ ایرانتصویری از چند جوان سرباز ایرانی را قبل از پوشیدن لباس سربازی در دهه ۱۳۲۰ ملاحظه میکنید.
-
به مناسبت هشتادوپنجمین سالروز
روایت پنهان از شب نخستوزیری فروغی در شهریور ۲۰
تاریخ جهاندر میانه طوفانی که جهان را در بر گرفته بود و ایران در آستانه فروپاشی قرار داشت، یک تماس تلفنی در نیمهشب، سرنوشت یک سیاستمدار و مسیر تاریخ کشور را تغییر داد.
-
به مناسبت هشتادوهشتین سالروز افتتاح
احداث راهآهن سراسری ایران چقدر خرج برداشت؟ + جزئیات و عکسهای تاریخی
تاریخ ایرانراهآهن سراسری ایران که چهارم شهریور ۱۳۱۷ به بهرهبرداری رسید، حاصل یازده سال کار مستمر، تأمین مالی از محل مالیات قند، شکر و چای، و عبور از پیچیدهترین موانع فنی و طبیعی کشور بود.
-
به مناسبت چهلوششمین سالمرگ
حکایت علیاصغر حکمت؛ چهرهای فراتر از یک وزیر در تاریخ نوسازی ایران
تاریخ ایرانعلیاصغر حکمت از مهمترین چهرههای نوسازی فرهنگی ایران در دوره رضاشاه بود؛ دولتمردی که در تأسیس دانشگاه تهران، گسترش مدارس نوین، موزه ملی، کتابخانه ملی و نهادهای فرهنگی نقشی اساسی داشت. با این حال، کارنامه او تنها به وزارت معارف محدود نمیشد و زندگی سیاسی و ادبی پرفرازونشیبش، تصویری متفاوت از یکی از دولتمردان اثرگذار ایران معاصر به دست میدهد.
-
در ماجرای اشغال ایران در شهریور ۱۳۲۰ چه کسانی خدمت یا خیانت کردند؟
تاریخ ایراناین روایت، با بازخوانی رفتار ارتش، رجال سیاسی، نیروهای چپ و گروههای محلی، تلاش میکند تصویری از واکنش عوامل داخلی و خارجی در برابر اشغالگران در شهریور ۲۰ ارائه دهد.
-
اینکه آلمانها با رضاخان سر و سری داشتند؛ حرف بیهودهای بود/ جواهرات سلطنتی تا اصفهان برده میشود اما بسیاری از این مسئله اطلاع ندارند
تاریخ ایراندر هشتادوپنجمین سالروز اشغال ایران توسط متفقین، محمد ترکمان، پژوهشگر تاریخ معاصر با بررسی اسناد آن دوره، روایت رسمی متفقین درباره «خطر آلمانیها» را به چالش میکشد و از اهداف راهبردی، سیاسی و اقتصادی اشغال ایران میگوید.
-
گزارشی از نخستین ساعات اشغال ایران به روایت نخستوزیر وقت
تاریخ ایرانچند ساعت پس از آغاز یورش نیروهای شوروی و بریتانیا به ایران در سوم شهریور ۱۳۲۰، رجبعلی منصور، نخستوزیر وقت، در مجلس شورای ملی از بمباران شهرها، حمله به بنادر و پیشروی نیروهای متفقین خبر داد.
-
به مناسبت هشتادوپنجمین سالروز اشغال ایران
در ماه عسل هیتلر و استالین، تبلیغات رادیو برلین علیه رضاشاه بود/ مصالح کشور کلید فهم اقدام فروغی در شهریور بیست و حتی سلطنت رضاشاه است
تاریخ ایرانمهمترین درس اشغال ایران در شهریور ۲۰ این است که نظام سیاسی نباید خود را از رجال و کارگزاران کارآمد محروم کند. چنین رجالی میتوانند بحران را مدیریت کرده و از بدترشدن اوضاع جلوگیری کنند.
-
تاوان جنگ
اخبار اندیشهشماره جدید ۶۴۴ هفته نامه تجارت فردا با تیتر جلد «تاوان جنگ» منتشر شد.
-
به مناسبت ۹۲ سالگی
از لقب تا نام خانوادگی؛ ایرانیان چگونه صاحب «فامیلی» شدند؟
تاریخ ایرانورود نام خانوادگی به زندگی عمومی ایرانیان حاصل یک تصمیم ناگهانی نبود. این اتفاق طی چند مرحله، از اواخر دوره قاجار تا سالهای نخست حکومت پهلوی، شکل گرفت و سرانجام در سیام مرداد ۱۳۱۳ به الزام عمومی رسید.
-
عکس/ عبور اتومبیل از اروندرود با قایق؛ ۹۰ سال قبل
تاریخ ایرانتصویری از عبور دادن یک اتومبیل را از رودخانه اروند با استفاده از قایق ملاحظه میکنید.
-
عکسهایی از شهرنو تا کارگاه شیرهکشی تریاک در دوره رضاخان
تاریخ ایراندر اینجا ۵ عکس خاص و تماشایی از ایران در دوران قاجار و اوایل دوران حکومت رضاخان را مرور میکنیم.
-
عکس/ ژست عجیب دختران دبیرستانی در کاخ چهلستون؛ ۹۰ سال قبل
تاریخ ایرانتصویری از حضور گروهی از دختران دانشآموز را در دوران منع اجباری حجاب در دهه ۱۳۱۰ در کاخ چهلستون اصفهان ملاحظه میکنید.
-
رازی که پشت روزنامههای چسبیده به پنجره اتاق همسر احمدشاه بود!
تاریخ ایرانابتدا تصور کردم شیشه شکسته و به وسیله روزنامه آن را پوشاندهاند ولی بعدا متوجه شدم شیشهها سالم است، با حالت تعجب از خانم بدرالملوک سوال کردم: چرا روزنامه روی شیشه چسانیدهاند؟
-
عکس/ یک آلمانی و همسرش با خودروی مرسدس در دروازه شمیران؛ ۹۷ سال قبل
تاریخ ایراناوتو شنیویند، مشاور آلمانی و مدیرکل امور مالی ایرانT را در سال ۱۳۰۸ به همراه معاون رئیس پلیس تهران در برابر دروازه شمیران ملاحظه میکنید.
-
عکس| دروازه ورودی میدان سپه در دوران رضاخان
تاریخ ایرانتصویری از دروازه ورودی میدان سپه را در اوایل دوران حکومت رضاخان ملاحظه میکنید.
-
«آژانس خبری پارس»
گزارش افتتاح نخستین خبرگزاری ایران در ۹۲ سال پیش
تاریخ ایران«این موسسه هم مانند هر موسسه نوزادی احتیاج به تکمیل و رفع نواقص دارد امید است که بهتدریج این امر صورت گرفته و این آژانس ملی ایرانی بهزودی مقام خود را در بین سایر آژانسهای ممالک متمدنه دارا شود...»
-
به مناسبت پنجاهوهفتیم سالمرگ
سایهنشینِ قدرت؛ چرا محمود جم از تصفیههای خونین رضاشاه جان سالم به در برد؟
تاریخ ایرانمنتقدان تاریخی، جم را نماد سیاستمدارانی میدانند که فاقد آرمانگرایی ملی مستقل بوده و بیشتر به حفظ وضع موجود و هماهنگی با قدرتهای بزرگ تمایل داشتهاند. اسناد وزارت خارجه بریتانیا نیز از او به عنوان فردی «خوشمشرب، معتمد و همسو با منافع انگلیس» یاد میکنند.
-
تجدیدِ عهد با خاطراتِ نوستالژیک!
نقدی بر سخنانِ هاشم آقاجری در نشست «بازخوانی مشروطه»
تاریخ ایرانبه نظر میرسد نگرشی که آقاجری دارد، برآمده از همان نگرشی است که برایِ نمونه در آبان ۱۳۵۸ منجر به اشغالِ سفارتِ آمریکا شد.
-
در نشست «توازن دیپلماسی و میدان در بزنگاههای تاریخ معاصر ایران»
شروین وکیلی: قرارداد ۱۹۱۹ تلاش انگلستان برای بلعیدن کل ایران بود/ کودتای رضاخان تحت تأثیر الگوی فاشیسم ایتالیا قرار داشت
تاریخ ایرانشروین وکیلی در نشست خبرآنلاین استدلال کرد که ایران نه یک «گذرگاه»، بلکه هدف اصلی استعمار بوده است. او همچنین با رد روایات متکی بر توطئه خارجی، برآمدن پهلوی را فرآیندی درونزا دانست.
-
در نشست «بررسی توازن دیپلماسی و میدان در بزنگاههای تاریخ معاصر ایران»
بیگدلی: اگر قراداد ۱۹۱۹ امضا شده بود، کودتای رضاخان رخ نمیداد/ میرزا کوچکخان گول خورد و سرنوشتی غمبار پیدا کرد
تاریخ ایرانعلی بیگدلی معتقد است که عدم اجرای قرارداد ۱۹۱۹، انگلیسیها را ناگزیر به طراحی کودتای رضاشاه برای حفظ منافع خود در ایران کرد. این استاد تاریخ دانشگاه تأکید میکند که تاریخ زنجیرهای از علت و معلولهاست و شکست این قرارداد، مسیر تحولات سیاسی ایران را به کلی تغییر داد.
-
در نشست «بررسی توازن دیپلماسی و میدان در بزنگاههای تاریخ معاصر ایران»
راغفر: فروغی در شرایط اشغال ایران درست تصمیم گرفت
تاریخ ایرانحسین راغفر در نشستی درباره نسبت دیپلماسی و میدان، با اشاره به اشغال ایران در جنگ جهانی دوم، از ناتوانی ارتش رضاشاهی در برابر حمله انگلیس گفت و آن را نیرویی نوپا و بیامکان در برابر قدرت نخست جهان دانست. او همچنین نقش فروغی را در آن بزنگاه تاریخی مناقشهبرانگیز اما درنهایت ملی ارزیابی کرد...
-
تحلیلی نشست بررسی اثر تازه محمدجواد غلامرضاکاشی با حضور فراستخواه و نجفزاده
تولید «بیخانمانشدگان اجتماعی» با منطق حذف/ چگونه میتوان جهانی فراگیر برای همه ایرانیان ساخت؟
اخبار اندیشهمطلب سیدفرید حاج سیدجوادی با بازخوانی نشست بررسی کتاب «سیاستی دیگر»، که در کانال محمدجواد غلامرضا کاشی منتشر شده، ناکامی پروژههای پهلوی و جمهوری اسلامی در خلق «خانه مشترک ایرانیان» را ناشی از منطق طرد، حذف سنت یا تجدد، و بستر تروماتیک جامعه میداند. نویسنده تأکید میکند ساخت جهانی پایدار و فراگیر نیازمند عبور از قطبیسازی، پذیرش تکثر و حاکمیت رواداری است. این مطلب را در ادامه می خوانید:
-
هوشنگ طالع: در زمان اشغال ایران اگر کسی میخواست از تهران به تبریز برود باید روادید میگرفت/ راهآهن ایران نبود روسها در استالینگراد شکست میخوردند
تاریخ ایراندر نیمهشبی هم که به ایران حمله کردند، رضاشاه ارتش را مرخص کرد و بعد هم رضاشاه بدون اینکه مقاومت کند، تسلیم شد. واقعا اگر آمده بود و به مردم اعلام کرده بود که به ایران حمله میشود، مردم میآمدند و از این سرزمین دفاع میکردند.
-
ببینید| کودتای رضاخان فاشیستی بود/ ربطی به انگلستان نداشت
اخبار کافه خبرشروین وکیلی، در بخشی از نشست «بررسی توازن دیپلماسی و میدان در بزنگاههای تاریخ معاصر ایران» به ریشههای کودتای ۱۲۹۹ پرداخت.
-
عکسهایی از آخرین ماههای زندگی رضاشاه
تاریخ ایرانرضاخان پادشاه مستعفی، در ژوهانسبورگ آخرین ماههای زندگی خود را با اندوه و تلخکامی سپری کرد و با بیماری قلبی که عارض او شده بود بالاخره در ۴ مرداد ماه ۱۳۲۳ درگذشت. تصمیم گرفته شد جنازه وی مومیایی شود و به جای ایران به مصر انتقال یابد.
-
کتاب محمود سریع القلم در ترکیه به زودی منتشر می شود / «اقتدارگرایی در ایران دوران پهلوی»; نوسازی ظاهری بدون توسعه سیاسی
اخبار اندیشهمی توان این سوال را مطرح کرد که چرا کتاب سریع القلم در ترکیه مورد توجه واقع شده است؟ حرف اصلی کتاب «اقتدار گرایی در ایران دوران پهلوی» این است که نوسازی ظاهری و اقتصادی بدون توسعه سیاسی و نهادسازی مستمر، به پایداری نمیرسد. کتاب توضیح میدهد که چگونه تمرکز قدرت در دست شخص شاه (تصمیمگیری فردی بهجای تصمیمگیری کارشناسی و نهادی)، نبود احزاب و جامعه مدنی مستقل، و غفلت از فرهنگ گفتوگو و عقلانیت جمعی، باعث شد که تمام دستاوردهای مادی و عمرانی دوره پهلوی در برابر بحرانهای سیاسی شکننده باشند و در نهایت به سقوط سیستم بینجامند.
-
عکس/ زندانیان زندان قصر در محوطه زندان و در دوره پهلوی اول؛ سال ۱۳۱۰
تاریخ ایرانتصویری از زندانیان زندان قصر را در دوره رضاشاه و در محوطه زندان در سال ۱۳۱۰ شاهده خواهید کرد. (عکس درون متن)