محافل دیپلماتیک معتقدند سیاست جدید عربستان در قبال ایران شاید تحت تاثیر سفر ماه مارس گذشته اوباما به عربستان صورت گرفته باشد .اما عده ای دیگر این تغییر رویه را بیشتر ناشی از ایجاد یک درک دیپلماتیکی از سوی ریاض میدانند.به گفته این دیپلمات ها هر چند توصیه های اوباما موثر بوده اما مقامات این کشور متوجه شده اند پیگیری سیاست جدید "اینبار واقعا همه چیز در حال تغییر است" از سوی مقامات ایرانی، مسیر بازی را به نفع تهران عوض کرده است.

فضای رسانه ای و سیاسی آغاز دور جدید مذاکرات اتمی ایران باگروه1+5 در وین تاحد زیادی خبر بسیار مهم پیام شفاهی وزیر خارجه عربستان سعودی به وزیر خارجه ایران را تحت الشعاع خود قرار داد.سعود الفیصل در یک موضع گیری آشکار همتای ایرانی خود محمد جواد ظریف را به ریاض دعوت و اظهار داشت کشورش در هر زمانی که ظریف بخواهداز وی استقبال خواهد کرد.این خبر چندان مورد توجه محافل سیاسی قرار نگرفت اما بی شک اتفاقی بسیار مهم در عرصه دیپلماسی ایران و عربستان است.
کسانی که با ادبیات و پروتکل های دیپلماتیک سعودی ها و نیز شخص فیصل آشنائی دارند به خوبی میدانند به کار بردن چنین ادیباتی از جانب آنها تا حدی غیر معمول است.موضع گیری فیصل با نفوذ در حاکمیت سعودی،به احتمال قوی نشان میدهد پروسه حل اختلافات ریاض با تهران با حرکتی اولیه اما کند درمدار خود قرار گرفته است. هرچند این به معنای آمادگی فوری طرفین برای رفع اختلافاتشان نیست .به خصوص اقدامات ریاض که تهران مدعی ست نقش مهمی در تیرگی های چند سال اخیر داشته است، به هر حال هریک دیگری را مسئول شرایط معرفی میکند. اهمیت سخنان فیصل بیشتر از آن جهت مورد توجه است که مقامات عربستانی، خصوصا طی 4 سال اخیر وبیشتر متاثر از فضای خونین تحولات سوریه و بحرین وبالا گرفتن تب 40 درجه میان دو کشور تلاش میکردند اختلافات خود را با ایران نه تنها علنی بلکه بر دامنه آنها نیز بیافزاید. شاید تصور میکردند در کنار فشارهای طرف های ایران خصوصا ایالات متحده ، قادر به تسویه حساب های خود با تهران خواهند بود. اینگونه بوده یا نه؟محافظه کارانه و با احتیاط پاسخ مثبت است. یک کارشناس ارشد مسائل خاورمیانه عربی میگوید" تا حدی شکل گیری اینگونه تصورات از جانب مقامات سعودی قابل درک است. شما روند رشد تصاعدی اختلافات تهران خصوصا با قدرت های جهانی و بالعکس راطی 4 سال اخیر ببینید.اما انتخابات ریاست جمهوری سال گذشته ایران به یکباره همه چیزرا بهم ریخت. سعودی ها موضوع روی کار آمدن روحانی در ایران را ابتدا نه جدی گرفتند ونه روی آن حساب باز کردند حتی برخورد سردی با آن داشتند.در حالی که پیروزی حسن روحانی به خودی خود حاوی پیام مهمی به جامعه جهانی بود. قدرت های جهانی و حتی بسیاری کشور های خاورمیانه عربی و خلیج فارس متوجه این پیام شدند.تحولات 9 ماهه اخیر ایران ببینید". او میگوید"پاره ای از کشور های عربی خصوصا امارات متحده عربی و کویت به رهبران سعودی متذکر شده بودند انتخابات ایران و آمدن حسن روحانی را دستکم نگیرند"
معتقدم این موضع گیری جدید صرف نظر از برخورد اولیه ریاض با تحولات جدید ایران که ظریف از آنها با عنوان فصل تازه سیاست خارجی ایران یاد کرده، نشان میدهد اکنون ولی با اندکی تاخیر ،مقامات عربستان تحت تاثیر این تحولات قرار گرفته اند. از طرفی نشان میدهد همزمان با آرام شدن آتش توپخانه های طرفین اخبارو شایعات منتشره 3 ماه اخیر چندان بی پایه و اساس نبوده است. ازخبرهای مربوط به انجام چند دور گفتگو های سری طرفین در پایتخت های اروپائی از جمله ژنو تا انتشار گزارش هائی مبنی بر میانجیگری مقامات کویتی و احتمالا عمانی میان ایران و عربستان. هرچند مقامات مسقط بیشتر در پروسه ایرانی - آمریکائی نقش آفرینی کردند اما محور قرار گرفتن یک کشور عربی عضو شورای همکاری خلیج فارس در حل مسائل تهران و واشنگتن منطقا نمیتوانسته از دید ریاض بی اهمیت بوده وپنهان مانده باشد.
در همین حال اقدامات آشکارآنها کمتراز قدم های پنهان جذاب نبوده است وثابت میکندهماهنگی خاصی میان نهان و آشکاردیپلماسی ایرانی - سعودی طی 3 ماه اخیر وجود داشته است. مانند سخنان حسن روحانی و موضع گیری های وزیر خارجه او در بااهمیت خواندن حل معضلات سیاسی با کشور های جنوبی خلیج فارس خصوصا عربستان ، تحرکات گسترده عبدالرحمن الشهری سفیرنسبتا جدید ریاض در میان محافل سیاسی و دیپلماتیکی ایران و ملاقات پر سر وصدای او با اکبر هاشمی رفسنجانی و نیز موضع گیری های مکررو آشکار عبدالهیان معاون پر نقوذ ظریف در وزارتخارجه ایران که رفع موانع میان ایران و سعودی را بسیار با اهمیت توصیف و خواستار اعمال اراده واقعی برای برداشتن آنها شده تنها نمونه هائی از این اقدامات تلقی میشوند که با آنچه گفته میشود طرفین به صورتی پنهانی انجام داده اند همخوانی کامل دارد.
پاره ای از محافل دیپلماتیک معتقدند سیاست جدید عربستان در قبال ایران شاید تحت تاثیر سفر ماه مارس گذشته اوباما به عربستان و در خواست جدی او از شاه عبدالله برای ایجاد روابطی بهترمیان تهران و ریاض صورت گرفته باشد و این از عجایب مناسبات ایران و آمریکاست(بااین توضیح که رابطه ایران و آمریکا به معنای دور شدن واشنگتن از ریاض نیست).اما عده ای دیگر این تغییر رویه را بیشتر ناشی از ایجاد یک درک دیپلماتیکی وعمومی تراز سوی ریاض میدانند.به گفته این دیپلمات ها هر چند توصیه های اوباما موثر بوده اما مقامات این کشور متوجه شده اند پیگیری سیاست جدید "اینبار واقعا همه چیز در حال تغییر است" از سوی مقامات ایرانی، مسیر بازی را به نفع تهران عوض کرده است. هریک از این دو علت که باشد سعودی ها احتمالا به این نتیجه رسانده دیگر نمیتوانند بر مواضع قبلی خود پا فشاری کنند.حمایت جان کری از سخنان فیصل نشان میدهد ریاض شاید اینبار در تحلیل شرایط اشتباه نکرده است.
این مهم نیست سعودی ها کاررا با اقداماتی داخلی مانند برکناری شاهزاده بندر ،ایجاد محدودیت برای عنصر تند روئی چون شاهزاده طلال یا همراهی با ایران در تحولات لبنان شروع کرده اند . مهم آغاز تغییری ست که علائم آن از سوی ریاض در حال ارسال است.

(سرمقاله امروز شهروند25/2/93)

matinmos@gmail.com

کد خبر 355171

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 9 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 8
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • بی نام A1 ۰۸:۰۰ - ۱۳۹۳/۰۲/۲۵
    9 0
    دلواپسان هنوز دلواپس نشدند
  • محبوبی راد IR ۰۴:۰۸ - ۱۳۹۳/۰۲/۲۶
    1 38
    نمیدانیم عاقبت ما ملت سرگردان اخر چه خواهد شد. اتمی. عربستان. لبنان. عراق. گرانی فقر .تحریم ووووو. همه امید ما بعد از خدا این اقای روحانی و دکتر ظریف است شاید کاری از دست انها بر بیاید خدایا اول امید ما به تو است خدایا به درگاهت پناه اورد ه ایم خدایا تو پناه ملت ایرانی این دو نفر را به خاطر این مردم درد کشیده یاری کن خدایا الان که دارم می نویسم گریه میکنم اگر به عنوان یک بنده گنه کاری ذره ای به درگاهت ابرو دارم ندایم را قبول کن با کمک به این دو نفر و دیپلمات های ما مردم را از این وضه ازاد کن . بسمان است دیگر ،چند سال فشار و سختی. چه گناهی کرده ایم که مستحق این همه سختی هستیم
  • محبوبی راد IR ۰۴:۲۹ - ۱۳۹۳/۰۲/۲۶
    1 33
    خدایا این فریاد ما را قبول کن. خدایا خسته شدیم. خدایا به ابروی وپاکی بچه های معصوم ایرانی قسمت میدهم یاریمان کن. جز درگاهت به کی وکجا پناه ببریم. اقای روحانی و ظریف این دعاهای ما را بخوانید و کاری برایمان بکنید تو را به خدا دست خالی بر نگردید . ما هزار امید اول خدا دوم شما به شما رای دادیم به خدا داریم دیوانه میشویم . من با مدرک فوق لیسانس الکترونیک بیکار نیستم زندگیم تقریبا میچرخد اما از نظر روانی دارم دیوانه میشوم افسردگی خانواده ام را نابود کرده نه دلخوشی نه تفریحی نه ارامشی اخر چرا؟ خدایا رحم کن. اقایان خبر انلاین شما را به خدا بدهید این مطلب و فریادمان را روحانی و ظریف بخوانند . خدایا دیپلمات های ما را در پناه خودت حفظ کن. خبر انلاین من خانواده اقای عراقچی را میشناسم خانواده ای
    • بی نام US ۱۵:۴۳ - ۱۳۹۳/۰۲/۲۶
      0 1
      تقصیری نداری عزیز من. بیکار که نیستی.زندگیت هم به قول خودت میچرخه. افسردگی درد آدمهای شیکم سیره. مملکت رو نمیتونیم بدیم دست آمریکا تا جنابعالی و امثال شما از افسردگی در بیان. یا حق.
  • محبوبی راد IR ۰۴:۴۲ - ۱۳۹۳/۰۲/۲۶
    2 0
    خانواده عراقچی را میشناسم. تماما صفا و خلوص.. خود این عباس عراقچی همه وجودش صفا و عشق است. خدایا به دادمان برس. خدا از باعث و بانیش تو این 8 سال نگذرد که هی گفت سازمان ملل قطعنامه صادر کن تا اونجات پاره شه. خدایا ازش نگذر.. حالا شده دلواپس. خدایا خودت ازش تاوان بگیر ما که جز دعا کاری از دستمان بر نمیاد. خبر انلاین بده این نطلب و درد نامه ما را اقای روحانی و ظریف بخوانند
    • امیر مهدی IR ۱۴:۲۰ - ۱۳۹۳/۰۲/۲۶
      1 0
      الهی آمین
  • ادی A1 ۱۰:۴۰ - ۱۳۹۳/۰۲/۲۶
    2 0
    من که امیدوارم. سختی. ها را هم طبیعی میدونم با کوری دلواپسا
  • بی نام IR ۱۵:۳۴ - ۱۳۹۳/۰۲/۲۶
    1 1
    آخه عربستان هم آدمه که شما نامه فیصل به دکتر ظریف رو مهم فرض کردین؟ یه مشت قاذورات خلقت که جز عیاشی کار دیگه ای بلد نیستن. ما نخوایم این تحفه ها برادر ما باشن باید کی رو ببینیم آقای مسلم؟؟