مهدی چمران رئیس شورای عالی استانها اعلام کرد در طول 17 سالی که از عمر این شورا می گذرد تاکنون تنها 35 لایحه به مجلس داده اند که درباره مسایل شهرداری ها تصویب شده.

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین در سالروز تشکیل شوراهای شهر و روستا، برنامه گفتگوی ویژه خبری با حضور مهدی چمران رئیس شورای شهر تهران و رئیس شورای عالی استانها و امیر خجسته رئیس کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس شورای اسلامی به صورت حضور در استودیو و رضا امینی رئیس شورای شهر اصفهان به صورت ارتباط تلفنی برگزار شد.
در این گفتگوی کوتاه، مسایل کلی و مبهمی درباره شوراها مطرح شد که 17 سال است تکرار می شود و تاکنون نتیجه ملموسی نداشته است. فرصتی که سالی یک بار در صدا و سیما برای پرداختن به مسایل جدی شوراهای شهر و روستا دست می دهد با انتخاب سوالاتی کلی و اشتباه از سوی مجری این برنامه که نشان داد تجربه ای در حوزه شهری ندارد، از دست رفت.

آنچه در ادامه میخوانید مشروح این نشست است:

17 سال از تشکیل شوراها می گذرد، آیا شوراها توانسته اند کارامد باشند؟
چمران:
از دو وجه به این سئوال نگاه می کنم. یکی اینکه کارامد بودند یا نه. یکی اینکه آیا به نتیجه دلخواه و ایده آل رسیده اند یا نه. بدیهی است با هر کسی در شهر و خیلی از روستاهای خودش و به ویژه در شهرهای بزرگ شاهد این تحول و پیشرفت به رغم کمبودها و کاستی ها و مشکلات بودند. اینطور نبودند که همه چیز آماده باشد و آنها بیایند کار کنند. واقعا با سختی و مرارت زیاد چون انگیزه کار داشتند، توانستند تحول به وجود بیاورند. از آن جهت که در قانون اساسی پیش بینی شده و فرمان حضرت امام(ره) که فردا سالگرد امضای آن است، اگر این شوراها به فرمان ایشان عمل کنند، تحرک بیشتری خواهند داشت. به آنچه در قانون پیش بینی شده که شوراها از ارکان امور کشورند و همه تصمیمات در شهرها باید بر عهده شورا باشد، نرسیده ایم. در بیانات حضرت امام هست که مردم هر محل، بهتر محله شان را می شناسند و خودشان بیشتر دلشان می سوزد، پس برای این بهتر می توانند مشکلاتشان را حل کنند.


ما در ترکیب شوراها دو طیف سیاسی می بینیم و حضور ورزشکاران و هنرمندان نیز هست. این ترکیب چقدر می تواند دقیق و درست به کار شوراها اثر بگذارد؟
چمران:
ترکیب سیاسی نباید در شوراها تاثیر بگذارد. اگر سایه مسایل سیاسی روی مسایل شهر بیفتد، یک آفت است. خوشبختانه اگر این مسایل باشد، در کمتر شهرها این موضوع وجود دارد. حتی در شورای تهران که از طیف های مختلف سیاسی هستند، در تصمیم گیری های شهری و موارد تخصصی بحث تصمیمات سیاسی جایگاهی ندارد و انشالله هیچگاه نداشته باشد. یک بار این تجربه را کردیم که شورا به انحلال کشیده شد. الان نیز می بینیم در برخی شهرها شورا منحل می شود یا شهردار استیضاح می شود و کارها پیش نمی رود.


عملکرد شوراها را چطور ارزیابی می کنید و چه نمره ای می دهید؟
خجسته:
شوراهای شهر پارلمانهای محلی هستند و کلیه امورات محلی باید با نظر آنها عمل شود. آنچه مطلوب بوده، به نتیجه نرسیده است. در اصل 7 قانون اساسی، شورا از ارکان تصمیم گیری عنوان شده که فعلا نیستند. در قانون اساسی آمده شوراها باید در پیشبرد کلیه اهداف و امور رفاهی شهرها تاثیر بگذارد. آیا بودند؟ به صراحت می گویم نبودند. شورای شهر، شورای شهرداری بودند و بیش از این میدان برایشان باز نشده.


یعنی چه؟
خجسته:
طبق قانون کلیه استانداران طبق قانون موظفند با شوراهای شهر هماهنگ کنند. نکردند. در برنامه های توسعه سوم تا پنجم دولت موظف به ایجاد مدیریت یکپارچه شهری بوده که عملی نکرده. دولت مسئولیت داشته ولی مدیریت یکپارچه شهری را ایجاد نکرده. یعنی شورای شهر باید پارلمان محلی باشد و شهردار، کلید شهر را در دست داشته باشد. میلیاردها تومان به خاطر نبود مدیریت یکپارچه شهری از بین رفته. دولتها باید جوابگو باشند چرا در 3 برنامه توسعه مدیریت یکپارچه شهری را ایجاد نکردند. انشاالله امیدواریم در برنامه ششم، مدیریت یکپارچه شهری را ببینیم و در سال 95 شاهد تصویب این برنامه باشیم و شورا قدرتمند باشند و رکن تصمیم گیری شوند.

رضا امینی رئیس شورای شهر اصفهان با ارتباط تصویری از این شهر در برنامه حاضر شد.
در اصفهان وضعیت چطور است؟
امینی:
شوراها به توسعه کمی و کیفی شهرها منجر شده و باید این 17 سال را با دهه های قبل مقایسه کرد. در اصفهان تعاملی که بین شورای شهر و شهرداری و سایر دستگاه های اجرایی برقرار است با دعوتها و بازدیدهای دو طرفه بر اساس اصول قانون اساسی، حقوق مردم از دستگاه ها مطالبه می شود و مسئولان هم پاسخگو هستند و مردم نیز رضایتمندی نسبی خوبی از عملکرد شورا در اصفهان دارند.


چطور می شود شوراها را قدرتمند کرد؟
چمران:
بحث قدرت نیست، بحث مدیریت است. شوراها باید بتوانند همان چیزی که در اصول قانون اساسی آمده را اجرا کنند. در سال 61 آمدند اولین قانون شوراها را بعد از فرمان امام تصویب کردند. آن موقع جنگ بود و اجرا نشد. دهه 70 می خواستند اجرا کنند، همه قانون را بهم ریختند. این اختیارات را محدود کردند و شورا، تبدیل به شورای شهرداری شد. اگر شورا مصوبه ای داشته باشد، مثلا بگوید اداره برق موظف است تیرهای برق را اینطور کار کند، می گویند شما اجازه نداشتید درباره این موضوع، مصوبه داشته باشید. قانون جدید در سال 75 تصویب شده و قرار بوده مدیریت یکپارچه به وجود بیاید. در برنامه های توسعه سوم و چهارم این تصویب شد و 23 وظیفه را قرار بود واگذار کنند که واگذار نشد. در برنامه پنجم گفتند وزارت کشور می تواند این کار را کند. وزارت کشور نیز برنامه مدیریت یکپارچه را به دولت فرستاده. در برنامه ششم توسعه نیز این دیده نشده. یکی از مشکلات و خواهشهای ما این است که در این مورد خیلی صریح عمل کردند. گفتند مدیریت یکپارچه به وجود بیاید و وزارتخانه ها پیمانکار شهرداری باشند. ما روی این موضوع ایرادات بزرگ داریم.


ما بعد از طرح تفصیلی انتظار ساخت و ساز غیرمجاز و تغییر کاربری نداشتیم. عملا افراد جریمه می دهند و این اتفاقات می افتد. شوراها چرا پیگیر مصوبات خود نیستند؟
چمران:
ما دقیقا پیگیر مصوبات شورا هستیم و از شهرداری گزارش می گیریم. ما امروز 6 نامه دادیم که گزارش بدهند چه کردند. مثلا درباره اجرای طرح های تفصیلی و جامع که 100 و خورده ای حکم دارد، سئوال می کنیم و آنها جواب می دهند نتوانستیم اجرا کنند یا توانستیم. برخی از این احکام باید مشترکا اجرا شود مثلا شهرداری با شورای عالی معماری یا میراث فرهنگی اجرا کنند. این که همه مصوبات صددرصد اجرا نمی شود، نه! ولی اینکه مصوبات به بایگانی می رود، غیرمنصفانه است. مصوبات را می گیرند سعی می کنند با دقت اجرا کنند. برخی اوقات نمی توانند اجرا کنند، ما انتقاد و پیگیری می کنیم.


شخصیت حقوقی شوراها چه تعریفی دارد؟
خجسته:
شناسایی شخصیت حقوقی شوراها یک چالش واقعی است. جایگاه حقوقی شوراها معلوم نیست. شوراها با هیچ قوه ای گنجانده نمی شود. آیا شوراها قوه چهارم هستند؟ مشخص نیست. چه کاره اند؟

این که سئوال من بود!
خجسته:
مشخص نیست. وقتی در شورای شهر اعضای شورا افتخاری حضور دارند، این خلاء قانونی است.


17 سال از تشکیل شوراها می گذرد و الان نماینده مجلس و رئیس شورای عالی استانها می گویند هنوز جایگاه شوراها مشخص نیست.
خجسته:
این جایگاه مشخص نیست. باید با مدیریت یکپارچه شهری و لایحه دولت و مصوبه مجلس، این جایگاه مشخص شود. وزارت کشور از ما مهلت خواستند تا لایحه بدهند. دیگر نمی شود این وضع را تحمل کرد. شورای شهر شده شورای شهرداری. مسئولان مقصرند. ما این اجازه را دادیم که وزارت کشور لایحه بدهد به دولت و دولت آن را به مجلس بفرستند. اولویت اولی کاری ما در مجلس دهم شناسایی جایگاه شوراهاست. در مجمع تشخیص بحث شد که انتخابات شوراها و مجلس باید اکثریت مطلق باشد. این قابل قبول نیست. نظارت انتخابات شوراها با مجلس است. ما گفتیم نه ابزار داریم نه نیرو و توان. ما خواهش کردیم که بر عهده شورای نگهبان باشد. هنوز نظارت بر انتخابات شوراها با مجلس است. مگر ما چه ابزار و تشکیلاتی داریم؟


آقای امینی، شما می گویید در اصفهان موفق بودید. آیا وضعیت اصفهان با کشور متفاوت است؟
امینی:
شوراها با رای مردم انتخاب می شوند برای دخالت در امور محلی و اجرای برنامه های مردم در محلات. متاسفانه دوره های مختلف مجلس این را دیدند ولی اعتقادی برای اصلاح قانون شوراها و تعیین جایگاه شوراها در سلسله مراتب اداری کشور ندارند. اصلاح ساختار اداری و تعیین جایگاه شوراها باید در این دوره مجلس رقم بخورد تا رضایت مردم افزایش یابد. دسترسی مردم به مسئولان در تهران کم است ولی دسترسی آنها به اعضای شوراها در مناطق مختلف آسان است. باید در پایتخت، این نگاه حاکم باشد که نگاه صرف خدماتی به شوراها نشود. امیدواریم این نگاه تغییر کند. باید اجزای حاکمیت باید به این باور برسند که شوراها دارای اختیارات در همه جا جاری شود.


چمران: آقای امینی به طول مجلس اشاره دارند نه در این مجلس. آنچه از اختیارات شوراها بوده، کمتر شده. در کمیسیون ماده 5 شوراها شده اند ناظر. یا موردی که شهردار را مردم مستقیم انتخاب کنند که خوشبختانه در مجلس، این طرح پس گرفته شد. این ایده نیز بوده که از اختیارات شوراها کاسته شود و تلاش مجلس به ویژه کمیسیون شوراها و ما نیز در شورای عالی استانها این نگاه را داریم. تنها جایی که می تواند جز دولت و مجلس طرح و لایحه بدهد، شورای عالی استانهاست. ما تاکنون 35 لایحه داده ایم که مجلس تصویب کرده به ویژه درباره مشکلات شهرداریها داده شده است.


خجسته: خود آقای چمران مداوم بوده اند. در شورای عالی استانها گفتم که آقای چمران مدام در مجلس بود. این نکته که می گویید در دوره نهم مجلس، ما از شوراها و شهرداری ها با تمام توان حمایت و دفاع کردیم. آقای چمران می خواستند 10 میلیارد تومان بودجه شان افزایش یابد. ما تصویب کردیم. هر چه خلا قانونی بود از جمله قوانین هیات تطبیق که تشکیل شد. فرماندار، یک قاضی به انتخاب رئیس قوه قضاییه و یک عضو شورا حضور دارد. این هیات قوانین را قانونی می فرستند. درباره استیضاح شهرداران نیز ناامنی برای شهرداران ایجاد شده بود. در کمیسیون تصویب شد 3 تذکر داده شود. این را تصویب کردیم شهرداران امنیت داشته باشند و بدون دلیل و منطق شهرداران عزل نشوند.


آقای امینی شما با این تغییر در فرآیند فعلی راضی تر هستید؟
امینی:
شوراها در حمایت از شهرداران قدم برمی دارند. اگر شورایی در یک شهر کوچکی بدون تامل در راستای تغییر شهردار عمل کرده نباید تسری به تمام کشور یابد. همین موضوع عزل نماینده شوراها در کمیسیون ماده 5 و همچنین کاهش تعداد اعضای شورای شهر توسط مجلس، باعث شده تعداد اعضای شوراها کاهش یافته. این نشان می دهد ظرفیت تضارب افکار و مشارکت مردم را کم می کنیم و فهم و شعور مردم را کمتر دیده ایم. هر چه تعداد بیشتر باشد، نظرات کارشناسی تر ارائه می شود. قوانین اعتبارات شوراها برای نظارت بر شهرداریها، با بخشنامه های وزارت کشور، مغایرت دارد. وابستگی بودجه ای شوراها به شهرداریها باز هم باعث از بین رفتن استقلال شوراها می شود.


چمران: شوراها با مشکلات فعلی موفق بودند. اگر مشکلات کمتر باشد، موفق تر هستند. تقویت شورا، تقویت نظام است. از اختیارات دیگران کاستن نیست. برای کوچک کردن دولت و سپردن کارها به دست خود مردم است.

خجسته: شوراها به معنای واقعی مردمسالاری دینی است. 8 اصل قانون اساسی درباره شوراهاست. باید در سال 95 شوراها را قدرتمند کنیم. اگر مدیریت یکپارچه عملی شود، اختیارات شوراها بیان می شود و کلیه امورات محلی را می توانند انجام دهد. شوراها مراقب و ناظر بر عملکرد خود باشند. مردم اینها را نماد همبستگی می دانند و اختلافات را باید از شوراها کاست.


17231

 

کد خبر 531408

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
5 + 12 =