۰ نفر
۱۲ آبان ۱۳۹۵ - ۰۷:۴۸

برنا نوشت: برنامه «گفت و گوی فرهنگی» رادیو گفت‌و‌گو با موضوع (نقد و بررسی مشکلات خط فارسی و راهکارها) با حضور امیررضا اصنافی عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی و متخصص در علم دانش‌شناسی، سپیده عبدالکریمی زبان‌شناس و عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی و حسین علی قلی‌زاده عضو هیات علمی دانشگاه خواجه نصیر و متخصص در زمینه زبان‌شناسی پخش شد.

خط فارسی با داشتن زوایای مبهم و ایهام آور از سویی زمینه ای برای مشکلات زبانی مانند بدخوانی و در نتیجه انتقال نادرست مفاهیم می گردد و از سوی دیگر زیبایی ادبیات توسط آرایه هایی چون ایهام و جناس از همین چند پهلویی کلمات خط نشات می گیرد.

دکتر اصنافی با بیان مقدمه ای از خط گفت: انسان به عنوان یک موجود اجتماعی برای ارتباط از خط استفاده می کند و سیر تحولی از زمان آشنایی با خط تاکنون دچار تغییرات اساسی شده چرا که نوع تعاملات ، نیازها ، نوع ارتباطات و دامنه واژگان استفاده شده در هر دوره نیز متفاوت است.

یکی از مسائلی که در سال های اخیر با ورود تکنولوژی به خط فارسی نفوذ کرده است تغییر خط فارسی از عربی به رومیایی است که اساتید دانشگاه در این باره نیز توضیح می دهند.

دکتر عبدالکریمی با اشاره به استفاده کاربران از خط فینگلیش، عنوان کرد: مجرای ارتباطی جدید مانند پیامک ها سبب استفاده از این نوع خط شده که دور از انتظار نیست.

وی در ادامه افزود :در یک جامعه که زبان اصلی فارسی است با رشد وسایل تکنولوژیک و برای برقراری ارتباط اجتماعی از طریق ابزارهای روزآمد نمی توان از خط عربی که نوع رایج است بهره برد بنابراین از خط رومیایی که به خط لاتین نیز معروف است استفاده می شود که به آن پینگلیش یا فینگلیش نیز گفته می شود.

عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی گفت : ما چاره ای نداشتیم جز اینکه از این خط استفاده کنیم. با وجود اینکه فناوری های وارداتی به مرور زمان به امکانات جدیدتر مانند خط عربی مجهز شدند اما استفاده از خط رومیایی به مرور در بین افراد نهادینه شده است نه فقط به دلیل اینکه به این نوع از نگارش عادت کرده ایم بلکه امکان نشان دادن واک‌ها یا مصوت ها با استفاده از این خط از ویژگی های مطلوب آن بوده است.

عبدالکریمی در توضیح مطلب فوق گفت : واک‌های بلند در خط فارسی نشان داده شده اما واک‌های کوتاه نشان داده نمی شوند و در خواندن واژه هایی که مانند یکدیگر نوشته می شود دچار ضعف است.

وی گفت: استفاده از خط عربی برای نوشتن به زبان فارسی جای بیشتری نسبت به خط رومیایی اشغال می کند و در ترغیب کاربران به استفاده از خط رومیایی موثر است.

محرم اسلامی عضو هیات علمی زبان شناسی دانشگاه زنجان در گفت و گوی تلفنی نیز در همین راستا می گوید : هر چه چهره نوشتاری یک زبان به چهره گفتاری زبان نزدیکتر باشد آن نظام نوشتاری کاملتر است و انعکاس این زبان توانمندتر است.

وی گفت : نظام نوشتاری زبان صامتی است و مصوت ها نقش زیادی در این نوشتار ندارند به این معنی که ممکن است از یک نوشته چند قرائت صورت گیرد بنابراین نظام نوشتاری وضوح لازم را ندارد و متون دارای ابهام هستند .

عضو هیات علمی زبان شناسی دانشگاه زنجان گفت: به هر میزانی که زبان تغییر می کند گفتار نیز دچار دگرگونی می گردد. اگر قرار باشد زبان خود را با نوشتار و خط نشان دهد باید پا به پای زبان تغییر دهد و باید به یکدیگر نزدیک شوند.

اسلامی یکی از علل رویگردانی ایرانیان از کتابخوانی را مشکلات خط دانست و عنوان کرد : مدت زمان زیادی از مخاطب به دلیل عدم وضوح کلمات گرفته می شود و لذتی از مطالعه به دست نمی آید و اطلاعات دهندگی خط فارسی کامل نیست و این یک تهدید است. چرا که هدف اصلی و اولیه نادیده گرفته شده و ویژگی ثانویه به آن داده شده است.

اما در این میان برخی از کارشناسان عدم نوشتن مصوت ها و ابهامات زبان را نه تنها یک نقص نمی دانند بلکه از آن به عنوان یک ویژگی منحصر به فرد زبان فارسی نسبت به دیگر زبان های دنیا یاد می کنند.

علی قلی زاده در این باره عنوان داشت : ننوشتن واکه های کوتاه در زبان فارسی که شاید نوعی ایراد به نظر برسد اما سرعت نوشتن و انتقال پیام را افزایش می دهد.

وی ابهامات را ویژگی اصلی ادبیات دانست و با بیان اینکه همه این ابهامات در نوشتار زبان نقص به حساب نمی آید ، تاکید کرد: همین ابهامات و ایهامات سبب خلق بسیاری از آثار در ادبیات غنی ما شده است.

علی قلی زاده نخبه پروری را از دیگر ویژگی های ابهامات نوشتار دانست و گفت: طنز های نغز و چند لایه در زبان فارسی قابل قیاس با زبان های دیگر نیست و این موضوع از همین ایهامات نشات می گیرد.

وی با پذیرفتن مشکلات موجود گفت : این مشکلات چندان جدی نیست و نمی تواند موضوع انتقال پیام را دچار اختلال کند.

عبدالکریمی با تایید خلق آرایه ها در ادبیات به واسطه ابهامات و ایهامات ، گفت : در یک اجتماع آنچه اهمیت دارد برقراری ارتباط میان افراد از طریق نوشتار یک زبان است و زبان نقش زیبایی ادبیات خاص خود را فقط در قشر خاصی ایفا می کند.

وی در ادامه افزود : ایجاد ارتباط اجتماعی برای رفع نیازهای اجتماعی وظیفه اصلی زبان است بنابراین اگر بتوان با برطرف کردن ابهامات موجود، انتقال مفاهیم و ایجاد ارتباط را آسانتر کنیم نباید به بهانه زیبایی آفرینی این ابهامات، این اصل را به تعویق بیاندازیم.

عبدالکریمی گفت : ما نباید برای افراد تعیین تکلیف کنیم که زبان را چگونه استفاده کنند بنابراین نمی توان به بهانه نادرست بودن یک نوشتار آن را حذف کرد.

اصنافی با بیان اینکه زبان رام شدنی نیست و راه خود را خواهد یافت ، عنوان کرد: هر قشر و طبقه از کلمات خود استفاده خواهد کرد.

وی با تاکید بر اینکه حل مشکل خط فارسی در انحصار یک نهاد نیست ، گفت : باید حلقه ای از نهاد ها با هم اندیشی و تعامل و با درک نوع ارتباطات تشکیل شود تا نیازهای هر عصر مرتفع گردد.

58241

کد خبر 596633

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
6 + 0 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 40
  • نظرات در صف انتشار: 2
  • نظرات غیرقابل انتشار: 2
  • پیروزدیلمی A1 ۰۸:۱۱ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۲
    66 94
    خط " عربی / فارسی " که الان داریم هیچ مشکلی نداره و مطمئن باشید در آینده هم هیچ مشکلی نخواهد داشت . تغییر خط در ایران اهداف دیگه ای داره دوستان
    • بی نام RU ۰۸:۴۵ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۲
      62 29
      مثلا چه اهدافی؟این تفکر دایی جان ناپلئونی را کنار بگذارید
    • بی نام A1 ۱۵:۵۰ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۲
      16 22
      خبر جان به نظر میاد مورد حمله سایبری قرار گرفتی تعداد مثبت و منفیها یک دفعه تغیر کرد
    • امیر تبریز اوغلی IR ۱۹:۴۲ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۳
      22 61
      هر هدفی داشته باشه باید تغیرر کنه...چون این مورد پسند نیست یک خط عربی با کمی تغیرات مورد استفاده خط و زبان رسمی یک کشوئر باشه... لهجه فارسی 33مین لهجه از زبان عربی هست.. البته مورد احترام
    • پیروزدیلمی IR ۰۱:۵۸ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۴
      26 13
      برای اینکه بدونید چه اهدافی در پشت و پرده ی این جور پیشنهاداته باید کمی به سایت های تجزیه طلب و قوم گرا مراجعه کنید تا عمق موضوع رو متوجه بشید . البته می تونید به منفی های پیام منم توجه کنید که روش ساده تریه پیام امیر تبریز اوغلی رو هم دقت کنید امیر تبریز جان توصیه می کنم که اینقدر عمق بی سوادی خودتو به رخ دیگران نکشی و بری در مورد مفهوم زبان ، گویش و لهجه تحقیق کنی و نیازی نیست که به بیسواد هایی که این چیزا رو نمی دونن تکیه کنی
    • دات کام US ۲۰:۴۸ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۴
      3 1
      این قسمت که "عبدالکریمی گفت : ما نباید برای افراد تعیین تکلیف کنیم که زبان را چگونه استفاده کنند" واقعا خوب اومدی وقتی آموزش و پرورش یه کشور کتاب درسی رو ملک خودش یدونه و زبان علم رو به اجبار تبدیل به فارسی میکنه دیگه چه انتظاری دارید؟
  • بی نام RU ۰۸:۱۳ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۲
    61 63
    باید خط فارسی عوض بشه چون یکی از راه های پیشرفت علمی راحت بودن نوشتار مثلا اگر بخوای کلمه "مستضعف" را بنویسی با در نظر گرفتن حروف هم صدا می توانی ان را به صورت 24 حالت بنویسی مثلا مصطذعف
    • آیس IR ۱۰:۰۸ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۲
      23 64
      چقدر بی سواد تو این کشور داریم..
  • بی نام RU ۰۸:۱۵ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۲
    46 66
    الان بیشتر کشور های دنیا الفبایشان را لاتین کرده اند و خط ما الان خیلی مفاهیم را نمی تواند درست برساند مثلا برای لغت مرد هم می تواند معنی فوت بدهد هم معنی مردانگی
    • رر A1 ۲۰:۰۸ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۳
      34 9
      کلمه رو معمولا تو جمله میبینید و معنیش رو میفهمید توی انگلیسی هم خیلی از کلمات چند معنی هستن
    • رر A1 ۲۰:۱۹ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۳
      20 5
      چین و هند و ژاپن و روسیه و کشورهای بلوک شرق و ایران و اعراب و کشورهای شمال افریقا که بعضا به زبون بربرها میبنویسن و محلی های افریقا مثل سواحیلی و اسراییل رو اگه فاکتور بگیری که میشه حدود45میلیارد نفر شما چجوری به اکثریت رسیدید؟
    • بی نام A1 ۰۶:۲۱ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۵
      1 0
      این توو همه ی زبانها و همه ی خطها وجود داره.
  • بی نام RU ۰۸:۱۸ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۲
    69 53
    البته اگر دلواپس ها بگذارند خط عوض بشه چون می گند باعث نفوذ غرب میشه
    • بی نام RU ۰۸:۴۴ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۲
      63 31
      فوقش الفبای روسی را معرفی می کنیم مطمئن باش استقبال هم می کنند
    • ایرانی IR ۱۲:۵۸ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۲
      40 11
      مخالفت با تغییر خط ربطی به دلواپس بودن یا نبودن،‌نداره. شاید تغییر خط دلیلی برای نفوذ فرهنگ غرب نباشه به زعم خیلی‌ها، اما مطمئناً اصلی ترین دلیل برای گسسته شدن پیوند نسل‌های اینده با گذشتشون میشه. تعجب می‌کنم که دوستان پیشنهاداتی مثل مصطذعف به جای مستضعف می‌دن، آیا در خط و زبان‌های دیگر هم چنین آشفتگی و شلوغی وجود داره که ما برای زبان فارسی بخواهیم؟
    • رر A1 ۲۰:۱۵ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۳
      9 20
      مغز شما به الفبای روسی نمیکشه
  • بی نام IR ۰۸:۲۴ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۲
    66 51
    این خط فارسی نیست عربی است
    • بی نام A1 ۱۰:۰۶ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۲
      52 16
      این رسم الخط عربی نیست بلکه در حقیقت رسم الخط آرامی ها بوده که بَعدها عربها این نوع خط را از آنها وام گرفتند و سپس وارد ایران شد. این رسم الخط در صورت نگارش صحیح هیچگونه نارسائی نداشته و در ضمن از بُعد زیبایی شناختی، خطاطی این خط نوعی هنر محسوب میشود که با کنار گذاشتن آن، این هنر زیبا تیز نابود خواهد شد.
    • دات کام A1 ۲۰:۵۴ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۴
      3 0
      بی نام پنجم درست تر میگه
    • بی نام IR ۱۴:۴۰ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۶
      1 0
      نظر من به بي نام چهارم نزديك است
  • بی نام AT ۰۹:۰۸ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۲
    31 32
    يكى از بزرگترين مشكلات الفباى عربى داشتن نقطه است كه باعث ميشه به صورت مشكلى براى تند نويسى و مثل حروف لاتين به شيوه به هم چسبيده دربياد. مدام بايد براى نقطه گذارى قلم را از كاغذ بلند كرد كه باعث خستگى نويسنده ميشود، نكته بعدى اصرار بيهوده ما فارسى زبانها براى نگهدارى حروفي ايست كه ما يكسان تلفظ ميكنيم، مثل س ص يا ض ذ ز و غيره تنها از بعد صرفه جويي در چاپ ميشه اين مشكل رو درك كرد يعنى ما در فارسي به بىشتر از ٢٦ حرف نياز نداريم. غير از اون ، اين وحى منزل نيست كه نبايد چيزى رو تو زندگيمون عوض كنيم، همين تغيراته كه باعث پيشرفت ميشه.
    • رر A1 ۲۰:۱۴ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۳
      19 8
      برای نوشتن سه تا نقطه پ نیاز نیست که سه تاش رو دونه به دونه بنویسید ی منحنی جای سه تاش بکشید یک سری حروف انگلیسی مثل آی جی کوچیک هم نقطه دارن توی المانی هم ام لات هم دو نقطه داره
    • مصطفی A1 ۱۹:۵۹ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۴
      3 14
      رر مثل جنابعالی وسایر پزشکان که خودشون هم نمیتونن دستخط خودشون روبخونن
  • شاهان A1 ۰۹:۲۳ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۲
    92 27
    واقعا دلتون میاد بچه ها نتونن اشعار مولانا رو بخونن ؟
    • بی نام RU ۰۹:۵۶ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۲
      30 57
      چه رطی داره،خط عوض بشه شعر از بین نمیره، ما و بچه ها می تونیم مولانا را با زبان فارسی ولی به نوشتار لاتین بخونیم،تازه چون مصوت ها بهتر نمایش داده میشه بهتر خوانده می شود
    • متقی IR ۱۱:۲۶ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۲
      32 56
      کمی تفکر بد نیست , اگر به خط لاتین عادت کنید اشعار مولوی صدبرابر راحت تر خواندت میشود ..باید فرق بین علامات یا خط را با گفتار یا همان زبان تشخیص دهید
  • بی نام A1 ۱۶:۲۲ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۳
    12 2
    یکی از مشکلات اصلی خط فارسی عدم اطلاع کاربرانش از چگونگی تبدیل شیوه نوشتاری به شیوه ی عامیانه ست و نمونه بارزش استفاده از «ه» به جای کسره ست زمانی که می خوان عامیانه بنویسن. عید همین امسال بود که تبلیغ یکی از بانک ها با عنوان «عیده و عیدیش» فضای مجازی رو پر کرد. واقعا «عیدِ و عیدیش» یا «عیده و عیدیش»؟
  • بی نام A1 ۱۶:۲۷ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۳
    7 1
    یکی از کسانی که خط عامیانه به ایشان مدیون است؛ احمد شاملو
  • بی نام RO ۱۷:۰۱ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۳
    24 5
    من هم به پارسی مسلط ام، هم انگلیسی و هم آلمانی. هر زبانی نقاط مثبت و ضعف خودش را دارد و در طول زمان متناسب با شرایط فرهنگی تغییر میکند. مثلا برای یادگیری یک نقطه قوت زبان فارسی نسبت به انگلیسی این است که معمولا همانطور که میخوانیم، به همانگونه می نویسیم. مثلا در انگلیسی مینویسیم picture ولی میخوانیم پیکچر و نه پیکتوره. یک نقطه ضعف فارسی هم این است که برای یک تلفظ چند حرف داریم که یادگیری را سخت میکند. مثلا س یا ص. البته این ضعف در یادگیری برای غنای واژگان نقطه قوت محسوب میشود. در مجموع واضح است که هیچ عاقلی بخاطر کاستی های معدود یک زبان نمی آید تمام سرمایه های انباشت شده گذشتگان را یک شبه خراب کند.
  • امیر CA ۱۷:۰۳ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۳
    26 0
    چند سال پیش هم سوژه ای با عنوان تغییر نام واحد پولی کشور، مطرح شد. اینگونه طرحها، برای زمانی است که کشور با آرامش بسوی پیشرفت گام بر می دارد و جامعه کمتر نگران بیکاری روزافزون،اعتیاد، گرانی و غیره باشد. یعنی زمانی که بستر جامعه توانایی تحمل سختیهای تغییرات اینچنینی را داشته باشد، می توان درباره آن گفتگو و بحث کرد. اکنون چنین طرحهایی، از آغاز محکوم به شکست است زیرا کسی که مشکل کار و درآمد دارد، کشاورزی که خشکسالی امانش را بریده، جایی برای شنیدن این حرفها را ندارد. نُخُست بهتر آنست که به مشکلات پایه ای آبخیز داری، شیرین کردن آب دریای عمان، واردات آب، بهداشت و درمان و بیمه همگانی، تغذیه درست بویژه درکودکان و نوجوانان، بیکاری و اعتیاد، رواج بی اخلاقی و دروغ... پرداخت و پس از آن به خط رسید
    • بی نام IR ۱۴:۴۷ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۶
      2 0
      انصافا همينطور است اكنون بايد كشور را از خشكسالي نجات داد تا فرصت اصلاح زبان برايمان فراهم شود
  • بی نام A1 ۱۷:۳۹ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۳
    21 5
    پارسی گو گرچه تازی خوشتر است عشق را خود صد زبان دیگر است
  • بی نام IR ۱۷:۴۲ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۳
    22 45
    ترکیه در تغییر خط تجربه موفقی داشت میشه از اونا الگو گرفت
  • بی نام IR ۱۷:۴۲ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۳
    31 16
    خط رو تغییر بدیم که چی بشه همین یه ذره هویت هم از دست بدیم؟
  • بی نام IR ۱۷:۴۲ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۳
    26 11
    با تغییر خط پیوند نسل حاضر و گذشته گسسته خواهد شد.
  • بی نام IR ۱۷:۴۳ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۳
    22 2
    الان همه چی گل و بلبله فقط خط رو تغییر بدیم همه چی حله دیگه
  • بی نام IR ۱۷:۴۴ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۳
    39 3
    چینی ها با اون الفبای سخت چرا خطشونو عرض نمیکنن پس؟
  • بی نام IR ۱۷:۴۴ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۳
    15 6
    چو ایران نباشد تنم واژگون این چه کاریه آخه؟
  • بی نام A1 ۰۹:۵۶ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۴
    5 17
    باید لاتین بشه
  • بی نام IR ۱۳:۵۷ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۴
    25 7
    جالبه که تجزیه طلبها که ضد زبان و ادبیات فارسی هستند سایتهای فارسی رو میخونن و نظر هم میدن زبان فارسی جزو 4 زبان کلاسیک جهان محسوب میشه به همراه یونانی و لاتین و سانسکریت زورتون رو جای دیگه ای بزنید