جماران نوشت: سعید حجاریان تحلیلگر مسائل سیاسی طی یادداشتی دیدگاه خود در خصوص طرح موضوع رفراندوم از سوی رئیس جمهور را مطرح کرد.

متن این یادداشت در پی می‌آید:

اخیراً آقای رئیس‌جمهور با طرح مسأله همه‌پرسی فرمودند: «اصل 59 قانون اساسی می‌گوید در برخی موارد قانون‌گذاری و اعمال قوه مقننه در مسائل مهم اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی، مراجعه به آرای مستقیم مردم است. اگر در دو تا مسأله اختلاف نظر داریم، جناح‌ها اختلاف دارند، دعوا و شعار ندارد، صندوق آرا را بیاوریم و طبق اصل 59 قانون اساسی هر چه مردم گفتند، به آن عمل کنیم، این ظرفیت قانون اساسی ماست و باید به ظرفیت‌های قانون اساسی‌مان عمل کنیم.» این گفته ایشان نزد نیروهای سیاسی اصول‌گرا و اصلاح‌طلب مناقشه‌انگیز شد و بحث‌هایی را به‌ دنبال داشت.

اگر مقصود ایشان اختلاف جناح‌ها بر سر سیاست‌هاست، طبیعتاً قوه مقننه بنا به کارکردش این اختلافات را حل می‌کند و اگر مجلس در این امر ناموفق بود، مجمع تشخیص مصلحت نظام به موضوع ورود کرده و حل اختلاف می‌کند.

وانگهی، در بند هشتم اصل یکصد و دهم قانون اساسی آمده است: «حل‌ معضلات‌ نظام‌ که‌ از طرق‌ عادی‌ [مجمع تشخیص مصلحت نظام] قابل‌ حل‌ نیست، بر عهده رهبری است» لذا باید این پرسش را مطرح کرد که اساساً اصل پنجاه و نهم قانون اساسی به چه کار آقای روحانی می‌آید؟

اصلی که پیچ و خم‌های زیادی دارد؛ اولاً رهبری یا دو سوم نمایندگان باید موضوع همه‌پرسی را تأیید کنند، ثانیاً شورای نگهبان چون آن را مصوبه مجلس می‌داند، برای خود حق وتو قائل است. لابد در ذهن آقای روحانی مسأله‌ای بالاتر از اختلاف جناح‌ها بوده است که اصل پنجاه و نهم را پیش کشیده است.

واقعیت این است که ایشان به‌عنوان حقوقدان می‌خواهند مساله‌ای سیاسی را از طریق حقوقی حل کنند که طریقی است صعب و دشوار. گمان دارم اصل مذکور، در صورتی که ارکان قدرت اراده کنند صرفاً‌ به کار تغییر نظام ریاستی به پارلمانی و یا تبدیل جمهوری اسلامی به حکومت اسلامی -چنانکه مدنظر یکی از احزاب اصول‌گرا بود- می‌آید.

به هر تقدیر، من معتقدم استفاده از حربه همه‌پرسی در شرایط کنونی و با توجه به تجربیات پیشین، امری خطرناک است چرا که به تناقضات موجود در قانون اساسی دامن زده و ما را چندین گام از مردم‌سالاری دور خواهد کرد.

رئیس‌جمهور ما فردی حقوق‌دان است و لاجرم بر اصول قانون اساسی تسلط دارد؛ لذا بهتر است به جای اصل پنجاه و نهم بر اصل یکصد و سیزدهم قانون اساسی تمرکز کند و مکانیزم‌های لازمه را برای ایفای نقش خود به‌عنوان مجری قانون اساسی به وجود بیاورد و مطابق سوگندی که به قصد انشاء در مجلس یاد کرده‌اند از آزادی‌ و حرمت‌ اشخاص‌ و حقوقی‌ که‌ قانون‌ اساسی‌ برای‌ ملت‌ شناخته‌ است‌، حمایت‌ کنند.

رئیس‌‌جمهور برای ایفای این نقش خود می‌بایست نهاد ایجاد کند؛ نهادی که در دوره اصلاحات وجود داشت ولی رئیس دولت اعتدال تاکنون اهتمامی به آن نورزیده و به منشور حقوق شهروندی بسنده کرده است.

در همین برهه زمانی، جمع شانزده نفره‌ای که چند حقوق‌دان نیز در آن حاضر بودند، متن حقوقی-سیاسی را انتشار دادند و از انجام همه‌پرسی برای تغییر ماهیت نظام -زیر نظر سازمان ملل- سخن گفتند.

فارغ از محتوای متن مذکور باید گفت خمیر این قبیل خواست‌‌اندیشی‌ها که مایه سیاسی ندارند، فطیر است و به تنور نمی‌چسبد. اساساً هر طرحی دقیق مطرح نشود جز سرگشتکی دستاوردی به همراه ندارد و در بایگانی طرح‌های ناکام خاک خواهد خورد. پس در اینجا مجدداً باید یادآور شد که سؤال سیاسی پاسخ حقوقی ندارد؛ سؤال سیاسی را جواب سیاسی لازم است. در این مجال نیاز به تکرار بحث‌های پیشین در باب تمایز میان «قدرت حقیقی» و «قدرت حقوقی» نیست بنابراین یادداشت را با شعری از اقبال لاهوری به پایان می‌برم.

تخت جم و دارا سرراهی نفروشند
این کوه گران است بکاهی نفروشند

با خون دل خویش خریدن دگر آموز
نالیدی و تقدیر همان است که بود است

آن حلقة زنجیر همان است که بود است
نومید مشو ناله کشیدن دگر آموز

27215

کد خبر 754801

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 0 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 12
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 2
  • بی نام IR ۰۸:۳۳ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
    42 4
    اتفاقا رفراندوم قانونی هست و هیچ اشکالی ندارد.
  • بی نام A1 ۰۸:۳۳ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
    39 1
    ما هر چه می کشیم از دست تئوری های افرادی مثل حجاریان می کشیم. تازه در شعری که آورده به رئیس جمهور راه دگری نشان داده است.
  • ناشناس AU ۰۸:۳۴ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
    40 3
    این هم ماهیت اصلی اصلاح طلبان امروز، تندخو و تندروهای دیروز، آدم میمونه دم خروسشونو باور کنه یا قسم حضرت عباس شونو
  • بی نام IR ۰۸:۴۲ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
    30 1
    نخیر به آقای حجاریان بفرمایید وقتی قانون همه چیز را از ید نظر مردم خلع کرده و به مجلس ، مجمع تشخیص و نهیاتا به رهبری واگذار کرده اصل 59 دیگر به چه کار مردم می آید عملا گول مالیدن سر مردم بدبخت است این است مردم سالاری دینی؟ مردم سالاری؟ خیر آقا بفرمایید حکومت مرجع سالاری و موج سواری روی اصول ناکارآمد قانون اساسی
  • بی نام IR ۱۰:۱۰ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
    36 0
    منافع به خطر افتاده، یا میافته، آقای حجاریان
  • داريوش A1 ۱۰:۱۲ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
    1 35
    عالي بود اقاي حجاريان...حقيقتا كه اهل فكر و نظري
  • جانم فدای سید علی A1 ۱۰:۱۷ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
    2 46
    حل مشکلات بر عهده رهبری است
  • بی نام IR ۱۰:۲۲ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
    24 0
    فقط به درد پرت کردن حواس مردم از قیمت دلار و تورم و اشتغال ایجاد نشده و ربنای پخش نشده و کنسرت برگزارنشده و ... می خورد. دنبال این هستند که عملکرد ضعیف خود را به دیگران نسبت دهند.
  • بی نام A1 ۱۰:۵۰ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
    27 0
    نومید شیطان است جناب حجاریان، ایشان امید 99 درصدی را هم قبول ندارد نومید ملت ایران است با نظریه پردازان و مجریانی چون شمایان که نتیجه عمری سیاست ورزی اتان شده : نومید مشو ناله کشیدن دگر آموز...
  • بی نام A1 ۱۰:۵۲ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
    12 0
    ایشان امید 99 درصدی را هم قبول ندارد نومید ملت ایران است با نظریه پردازان و مجریانی چون شمایان که نتیجه عمری سیاست ورزی اتان شده : نومید مشو ناله کشیدن دگر آموز...
  • بی نام IR ۱۱:۲۴ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
    20 2
    اصولا با وضعیت فعلی... شرکت در انتخابات و انتخاب نماینده و رییس جمهور بی فایده است... چون اصولا اختیار دست اینها نیست و آنهایی هم که میان صرفا برای بخور بخور وارد عرصه می شن
  • رضا IR ۱۱:۲۸ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
    12 0
    من که نفهمیدم چه می گوید