ابداعات علمی
-
مأموریت دانشگاههای علومانسانی در دنیای امروز
دیالکتیک معرفتی / چرا علوم انسانی باید با علوم دیگر وارد گفتوگو شود؟
اخبار اندیشهرضا ماحوزی: اگر دانشگاه علوم انسانی بخواهد دارای ایدهای فلسفی باشد، باید درباره نحوه این ارتباط، مسیر و مقصد، نقش دپارتمانها، وضع هنجارها، معرفی ضدهنجارها، مواجهه با هویتهای دیجیتال و حتی مسائل ناشناخته آینده «فیلسوفانه» بیندیشد. امروز حتی در خود فلسفه نیز، تأمل در مفاهیم بدون توجه به جهان جدید کافی نیست. نمونههای اندکی از گفتوگوی جدی میان سنت فلسفی ایرانی و فلسفههای جدید وجود دارد. این امر نشان میدهد که تأمل فلسفی، چه در نسبت با علم، چه سیاست، ملتسازی و دیگر حوزهها، ضرورتی انکارناپذیر است.
-
کتاب «چگونه به آبادانی ایران فکر کنیم» چه می گوید؟
میرسپاسی می خواهد روایتگر رنج های واقعی مردم باشد / علیه تفکر انحطاط و عقبماندگی / گفتمان توسعه ایرانی مصنوعی است
اخبار اندیشهنقد من به تئوریهای عقبماندگی و توسعه این است که این گفتمانها رنجهای واقعی مردم ایران را کاملا فراموش کرده یا تنها به آن اشاره کردهاند. اما رنجهایی در روایتهای عقبماندگی و توسعه ساختهاند که حقیقتا رنجهای جعلی هستند. فکر میکنم در مقابل اینکه بگوییم میخواهیم جهان و واقعیتهای سیاسی را بفهمیم و بشناسیم، اینکه چه چیزی مشروع است، چه کسانی میتوانند صحبت کنند و چه صداهایی باید شنیده شود، چه رنجهایی هست که باید به آنها توجه کنیم و در عرصه سیاست این رنجها را کمتر کنیم، و حتی در حوزه نظری هم اگر نظریهپردازی میکنیم، ببینیم گفتمان یا روایتها در جهت بهبودی چه رنجهایی است؛ یعنی در مقابل روایت، بهترین ایده که به عقل من رسید و ساده هم هست، زندگی است.
-
ترازویی که درون بدن را میبیند
فناورینسخه بهروز شده ترازوی شرکت «ویتینگز» موسوم به «Body Scan 2» میتواند ۶۰ نشانگر زیستی مختلف را در بدن ردیابی و سلامت قلب کاربر را بهتر پیگیری کند.
-
سارا تبریزی که بود و چه کرد؟
یک ایرانی در بین ده چهره برتر ۲۰۲۵ مجله نیچر در حوزه علم
شبه علمدر فهرست امسال، نام چهرههای متفاوتی دیده میشوند: از دانشمندانی که به دورترین نقاط کیهان و عمیقترین اعماق اقیانوسها نگاه میکنند تا یک کارمند دولت که در بحبوحه یک آشوب گسترده در آمریکا ، از سیاستهای بهداشت عمومی مبتنی بر شواهد حمایت کرد و البته یک محقق ایرانی!
-
اختراعی که هلند را تبدیل به یک قدرت جهانی کرد
دانشهای بنیادییک اختراع ۴۳۰ ساله حالا دوباره خبرساز شده است؛ کارخانه ارّه کشی «کرنِلیس کورنِلیسزون» که بهگفته پژوهشگران، نهتنها عصر جدیدی از کشتیسازی را آغاز کرد، بلکه شاید مهمترین اختراع تاریخ باشد.
-
تولید آب از هوای خشک در چند دقیقه / معجزه مهندسی
فناوریمحققان دانشگاه MIT دستگاهی ساختهاند که میتواند یکی از بزرگترین مشکلات بشر، یعنی دسترسی به آب آشامیدنی در مناطق خشک را حل کند. این ابداع جدید برخلاف سیستمهای قدیمی که برای جمعآوری آب از رطوبت هوا به ساعتها زمان و نور خورشید نیاز داشتند، با استفاده از امواج فراصوت این کار را تنها در عرض چند دقیقه انجام میدهد.
-
مدالهای زرین و سیمین ITE ۲۰۲۵ در دستان نخبگان کشور
آموزشجوانان ایرانی بار دیگر در عرصه جهانی خوش درخشیدند؛ حضور در نمایشگاه بینالمللی اختراعات لندن ITE ۲۰۲۵ با کسب مدالهای زرین و سیمین، نام ایران را در میان برترینهای نوآوری جهان پُرآوازه کرد.
-
«حس هفتمِ» انسان کشف شد
دانشهای بنیادینتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد که انسانها میتوانند اشیاء دفنشده زیر شنها را مانند پرندگان ساحلی تشخیص دهند و در واقع از حس هفتم خود استفاده کنند.
-
اختراع زبان مصنوعی برای سنجش تندی غذا
فناوریمحققان به تازگی یک زبان مصنوعی را ابداع کردهاند که میتواند دقیقاً میزان تندی هر ماده غذایی را مشخص کند!
-
حرکت نور با این دوربین قابل مشاهده است / ثبت ۲ میلیارد فریم در یک ثانیه
فناوریبرایان هایدت، دوربینی را به نمایش گذاشته که میتواند از یک اشارهگر لیزری با سرعت نور فیلمبرداری کند. این دوربین، بهروزرسانیشده نسخه قبلی است که میتوانست با سرعت یک میلیارد فریم در ثانیه فیلمبرداری کند.
-
«حس ششم» چیست؟ / رمزگشایی از حس پنهان بدن انسان
دانشهای بنیادییکی از برندگان نوبل، در پروژهای ۱۴.۲ میلیون دلاری با هدف رمزگشایی از نحوه نظارت سیستم عصبی بر اندامهای داخلی، به دنبال یافتن رویکردهای جدیدی برای درمان اختلالات خودایمنی و دردهای مزمن است.
-
برندگان جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۵ معرفی شدند / گامی بلند در دنیای کوانتوم
دانشهای بنیادیجایزه نوبل فیزیک امسال به سه دانشمند بابت دستاوردهایشان در زمینه فیزیک کوانتوم رسید.
-
عکس | کیبورد مخصوص ناخن بلندها ساخته شد
فناوریتایپ کردن با ناخنهای بلند به تمرین زیادی نیاز دارد و در کنار آن، ناراحتی مداوم نیز به همراه دارد. به همین دلیل است که یک کیبورد جدید موضوع کمپین کیکاستارتر شده است.
-
رونمایی از بزرگترین سانتریفیوژ جهان
فناوریچین از بزرگترین سانتریفیوژ جهان، رونمایی کرد، این دستگاه میتواند نیرویی تا ۳۰۰ برابر گرانش زمین ایجاد کند.
-
دوربین جدید برای مشاهده داخل بدن ساخته شد
پزشکیدانشمندان با استفاده از نوعی کریستال که در صنعت انرژی خورشیدی پرکاربرد بود، یک دوربین آشکارساز پزشکی جدید ساختهاند که میتواند تصاویر بسیار واضحتر، سریعتر و ایمنتری از داخل بدن انسان ارائه دهد.
-
همه آهنگهای جهان در این نوار کاست جا میشود
فناوریپژوهشگران با ترکیب قابلیتهای ذخیرهسازی اطلاعات دیانای (DNA) با طراحی الهامگرفته از نوار کاست، یک ابزار ذخیرهسازی ایجاد کردهاند که میتواند ۳۶ پتابایت داده را در خود نگه دارد.
-
قایقی شبیه به زیپ ژاپنی دریا را میشکافد / عکس
فناورییاسوهیرو سوزوکی، طراح و هنرمند ژاپنی، قایقی ۹ متری به نام Zip-Fastener Ship رونمایی کرد که همانطور که از نامش برمیآید شبیه زیپ است.
-
«سیدی»، ۴۳ ساله شد
فناوریدر اوایل دهه ۱۹۸۰ نخستین سیدیها (Compact Disc) وارد بازار شدند، و این دیسک براق صنعت موسیقی، نرمافزار و حتی زندگی روزمره مردم را دگرگون کردند.
-
ساخت یک باتری اتمی که نیم قرن دوام میآورد
فناوریدانشمندان چینی یک باتری اتمی جدید توسعه دادهاند که میتواند برای حداقل نیم قرن کار کند و بازدهی تبدیل انرژی آن سه برابر طرحهای متداول است.
-
دقیقترین ساعت جهان ساخته شد / بازتعریف مفهوم ثانیه
فناوریمحققان آمریکایی دقیقترین ساعت اتمی جهان را ساختند. این دستگاه که برپایه یک یون آلومینیوم کار میکند، میتواند زمان را با دقت ۱۹ رقم اعشار اندازهگیری کند. این دستاورد که حاصل ۲۰ سال تحقیق است، تعریف جهانی «ثانیه» را نیز تغییر میدهد.
-
اسپری WD-40 چیست و برای چه ساخته شد؟
فناوریاسپری WD-۴۰ همان قوطی آبی و زرد معروف که در بسیاری از خانهها، کارگاهها و حتی شرکتها پیدا میشود یکی از پرکاربردترین اسپریهای دنیا است.
-
نوشیدن آب دریا ممکن شد / یک اختراع کارآمد
فناوریمحققان ماده اسفنجی جالبی ساختهاند که میتواند فقط با استفاده از نور خورشید آب دریا را به آب آشامیدنی سالم تبدیل کند. این فناوری با چاپ سهبعدی ساخته شده و بدون نیاز به برق کار میکند. همچنین در آزمایشهای میدانی موفق بوده است.
-
دستگاهی که از هوای خشک بیابان آب آشامیدنی تولید میکند
فناوریمحققان مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) دستگاه جالبی ساختهاند که میتواند حتی در خشکترین بیابانها بخار آب موجود در هوا را جذب و به آب آشامیدنی کاملاً سالم تبدیل کند.
-
تبدیل آب آلوده به کود در ۶ ثانیه
فناوریدانشمندان دانشگاه ییل (Yale) در آمریکا روش نوینی را برای تبدیل الکتروشیمیایی نیترات که یکی از آلایندههای رایج آب است، به آمونیاک توسعه دادهاند. این پیشرفت علمی دو فایده مهم دارد: پاکسازی آبهای آلوده و تولید منبعی ارزشمند که میتواند بهعنوان کود یا سوخت بدون کربن استفاده شود.
-
راز قدرت این فلز جدید چیست؟ / ایمپلنتهای فلزی که در بدن حل میشوند
پزشکیپژوهشگران دانشگاه موناش آلیاژهای زیستتجزیهپذیر روی تولید کردهاند که بالاخره بهاندازهای قوی هستند که بتوانند شکستگیهای بزرگ را تحمل کنند.
-
قهوهسازی که نیاز به آب ندارد!
فناورییک قهوهساز جدید به گونهای طراحی شده است که برای اولین بار نیازی به آب ندارد و آب مورد نیاز برای تهیه قهوه را از هوا میگیرد.
-
دانشمندان ایرانی در آمریکا باتری حلشونده ساختند
فناوریپژوهشی جدید که به همت «مائده محمدیفر» و «مریم رضایی» دانشمندان ایرانی انجام شده است، پتانسیل استفاده از پروبیوتیکها را در ساخت باتریهای جدید و حلشونده نشان میدهد.
-
انجمن ترویج علم ایران اعلام کرد
فراخوان آثار قلمی برای ششمن دوره جایزه ترویج علم
اخبار اندیشهانجمن ترویج علم ایران، اقدام به فراخوان آثار قلمی اندیشمندان، روزنامه نگاران، هنرمندان، پژوهشگران، برای برگزاری بیست و ششمین دوره جایزه ترویج علم ایران در آبان ۱۴۰۴ کرده است.
-
«تریفن ۶۰۰»، ترکیبی از هلیکوپتر و جت / یک هواپیمای عمودپرواز جدید/ عکس
فناوریشرکت XTI به توسعۀ هواپیماهای عمودپروازی مشغول است که از پیشرانههای هیبریدی الکتریکی استفاده میکنند و کمترین آلایندگی ممکن را دارند.
-
عکس/ توماس ادیسون در آزمایشگاه مشهورش
تاریخ جهانتصاویری کمتر دیده شده را از توماس ادیسون، بزرگترین مخترع تاریخ آمریکا را در ۷۰ سالگی میبینید.