نجومبرخورد سهمگین دو سیاهچاله در اعماق کیهان، امواج گرانشی قدرتمندی را ساطع میکند که پس از طی میلیاردها سال نوری، هنوز هم توسط ابزارهای دقیق زمینی قابل شناسایی هستند. این پدیده که انرژی آن از مجموع توان میلیاردها ستاره فراتر میرود، بافت فضا-زمان را با چالش عجیبی روبرو کرده است.
اخبار اندیشهویژگی اصلی زمان حال و زمان بسیط "عدم قطعیت" است. سه نوعِ عدم قطعیت "موقعیت، اثر و پاسخ" در خصوص زمان مطرح است. "عدم قطعیت موقعیت" نوعی از عدم قطعیت مربوط به ناشناختگی یا غیرقابل پیشبینی بودن مولفه یا بخشی از محیط است؛ "عدم قطعیت اثر" مربوط به ناتوانی در ارزیابی تاثیر رخدادهای محیطی بر سیستم است و "عدم قطعیت پاسخ" مربوط به عجز سیستم برای تحلیل انتخابهای ممکن و پیشبینی مراقب آنها برای سیستم محسوب می شود.
نجومپژوهش تازه نشان میدهد «نقاط قرمز کوچک» دیدهشده توسط تلسکوپ «جیمز وب» در واقع سیاهچالههای کلانجرم جوانی هستند که درون پوششی ضخیم از گاز پنهان شدهاند و جرم آنها بسیار کمتر از برآوردهای اولیه است.
نجوممشاهدات جدید تلسکوپ فضایی جیمز وب نشان داد که کاهش غیرمنتظره تعداد کهکشانها در اطراف یک اختروش عظیم، نه به دلیل نقص فنی تلسکوپ، بلکه ناشی از تشعشعات مهارکننده سیاهچالهای کلانجرم در مقیاس میانکهکشانی بوده است.
نجومسالها تصور میشد سیاهچالهها غولهای ساکنی در مرکز کهکشانها هستند، اما شواهد جدید رصدی و محاسبات فیزیک کوانتوم نشان میدهد که برخی از این هیولاهای فضایی با سرعتی نزدیک به ۳۰۰۰ کیلومتر بر ثانیه در فضا سرگردانند. این «سیاهچالههای فراری» که مانند راکت به فضا پرتاب میشوند، ردپایی از ستارههای تازه متولد شده را در مسیر خود به جای میگذارند.
نجومدر حدود ۱۲۰۰ میلیون سال نوری فاصله از ما، نه دو کهکشان، بلکه سه کهکشان به تدریج در یک برخورد سهگانه غولپیکر به نام «J۱۲۱۸/۱۲۱۹+۱۰۳۵» به هم نزدیک میشوند. این رویداد به خودی خود نادر و خاص است، اما چیزهایی وجود دارد که آن را خاصتر میکند.
نجوممنظومهای در ۱۳۵ میلیون سال نوری از ما میزبان یک سیاهچاله غولپیکر است که بادهایی با سرعت بیش از ۱۳۰ میلیون مایل در ساعت تولید میکند. دانشمندان این پدیده را «در مقیاسی تقریباً غیرقابلتصور» توصیف میکنند.
نجومفیزیکدانان موفق شدند در سال ۲۰۲۲ با استفاده از زنجیرهای از اتمها در یک خط، شرایطی شبیه به افق رویداد سیاهچاله ایجاد کنند و نشانههایی از پدیدهای موسوم به «تابش هاوکینگ» را مشاهده کنند؛ تابشی که نخستین بار استیون هاوکینگ در سال ۱۹۷۴ بهطور نظری پیشبینی کرده بود.
نجومدانشمندان موفق به ثبت قویترین موج گرانشی تاریخ شدند؛ پدیدهای که نهتنها هیجانانگیز است، بلکه یکی از نظریههای مشهور استیون هاوکینگ درباره سیاهچالهها را نیز تأیید میکند.
شبه علمبرخی کیهانشناسان حالا فرضیهای عجیب اما جذاب مطرح کردهاند: شاید جهان ما، با تمام کهکشانها و ستارههایش، داخل یک سیاهچاله بزرگ شکل گرفته باشد.
نجومدانشمندان برای نخستین بار توانستند سرعت و جهت حرکت یک سیاهچاله تازهتشکیلشده پس از برخورد دو سیاهچاله را با استفاده از امواج گرانشی اندازهگیری کنند. این کشف راه جدیدی برای بررسی برخوردهای سیاهچالهها باز میکند.
نجومتیمی از اخترشناسان با استفاده از تلسکوپ فضایی ژاپنی XRISM کشف کردهاند که سیاهچالههای ستارهجرم، همانند سیاهچالههای عظیم، هنگام بلعیدن ماده رفتار آشفتهای دارند و بخش زیادی از «غذای کیهانی» خود را دوباره به بیرون پرتاب میکنند.
نجومپژوهشهای تازه نشان میدهد که نخستین میدانهای مغناطیسی جهان، درست پس از تولد کیهان، آنقدر ضعیف بودند که شدتشان با فعالیت الکتریکی مغز انسان برابری میکرد. این میدانها با وجود ضعیفبودن، هنوز در ساختار عظیم «تار کیهانی» باقی ماندهاند و اثری پنهان بر شکلگیری جهان گذاشتهاند.
هوش مصنوعی در جهانتیمی از اخترشناسان با بهرهگیری از هوش مصنوعی الهامگرفته از الگوریتم اسپاتیفای، نوعی ابرنواختر کاملاً تازه را شناسایی کردند؛ انفجاری که احتمالاً زمانی رخ داده که یک ستاره غولپیکر در حال بلعیدن سیاهچاله همسایه بوده است.
نجومدر دل کهکشانی دوردست، سیاهچالهای کلانجرم قرار گرفته است که جرمی معادل ۳۶ میلیارد برابر خورشید دارد. عظمت این ابرسیاهچاله در فاصله حدود ۵ میلیارد سال نوری اخترشناسان را متحیر کرده است.
نجومیک تیم بینالمللی از اخترشناسان با ترکیب دادههای تلسکوپهای فضایی Hubble و Chandra موفق به آشکارسازی نشانههای یک سیاهچاله میانجرمی (IMBH) شدهاند که ظاهراً در حال بلعیدن ستارهای از خوشه ستارهای فشرده در لبه کهکشان NGC 6099 است.
نجومتیمی از دانشمندان برای اولینبار شواهدی مستقیم از لحظه تولد یک سیاهچاله کلانجرم را در دل یک برخورد کهکشانی باستانی ثبت کردهاند. این مشاهده بیسابقه قویترین مدرک تا به امروز برای نظریه «رمبش مستقیم» است و درک ما را از چگونگی شکلگیری این غولهای کیهانی برای همیشه دگرگون میکند.
هوش مصنوعی در جهانستارهشناسان با استفاده از میلیونها شبیهسازی و بهرهگیری از ظرفیت «هوش مصنوعی» کشف کردند که سیاهچاله کهکشان راه شیری تقریباً با حداکثر سرعت خود میچرخد.
نجومدر دل کهکشان M87، یکی از بزرگترین و اسرارآمیزترین سیاهچالههای عالم هستی با سرعتی سرسامآور در حال چرخیدن است. سرعتی که نزدیک به حد نهایی سرعت در کیهان است.
