نجوم
-
گزارش «ایران» از مراسم بزرگداشت ابوریحان بیرونی
غلامرضا اعوانی در بیان مهمترین ویژگی ابوریحان بیرونی: دانشمند بدون تعصب/ رحیمی: جامعه با پرسشهای محدود، توان تولید دانش را از دست میدهد
اخبار اندیشهدر بحث «چندجهانی» نیز بیرونی امکان وجود جهانهای دیگر را از نظر عقلی ممتنع نمیدانست، در حالی که ابنسینا و ارسطو بر مبنای استدلال فلسفی آن را نمیپذیرفتند. اهمیت تاریخی این بحث در این است که «بیرونی حاضر نیست صرفاً به دلیل پذیرفته شدن یک نظریه در سنت علمی زمان خود، پرسش را متوقف کند.» شاید همین نکته، یکی از مهمترین دلایل ضرورت بازخوانی او باشد. جامعهای که پرسشهایش را از پیش محدود کند، دیر یا زود توان تولید دانش را نیز از دست میدهد.
-
هشدار برای منظومه شمسی/ سیاره کوتوله منظومه ما در حال یخ زدن است!
نجومفشار جوی پلوتو پس از سالها ثبات ۱۶ درصد کاهش یافته است و نیتروژن در حال یخزدن روی سطح این سیاره کوتوله است.
-
با سخنرانی موسی اکرمی
«نقش خیام در گاهشماری ایرانی» بررسی میشود
اخبار اندیشهنشست تخصصی «نقش خیام در گاهشماری ایرانی» با سخنرانی موسی اکرمی برگزار میشود.
-
سقوط آزاد اتمها در ایستگاه فضایی چین/ آزمایش معروف گالیله در مقیاس اتمی تکرار شد
نجومدانشمندان با بازسازی آزمایش مشهور گالیله در ایستگاه فضایی تیانگونگ چین، نشان دادند اتمها با جرمهای متفاوت، با شتابی کاملاً یکسان سقوط میکنند.
-
ترامپ خواستار افزایش پرتابهای تجاری در صنعت فضایی آمریکا شد
نجومترامپ با یادداشت جدید خود بهدنبال تسریع پروازهای فضایی تجاری، سفر به ماه تا ۲۰۲۸ و گسترش زیرساختهای صنعت فضایی آمریکا است.
-
تا پایان جهان چیزی نمانده است
نجومپژوهش جدیدی که هنوز در مرحله بررسی تخصصی است، نشان میدهد جهان ممکن است خیلی زودتر از آنچه پیشتر تصور میشد به پایان برسد. بر پایه این مدل، کیهان در حدود ۳۳.۳ میلیارد سال آینده، به حیات خود پایان خواهد داد.
-
عکس | تصویر بینظیر ناسا از راه شیری بر فراز پارک ملی یلواستون
عکسناسا در «عکس روز» خود تصویری تماشایی از آسمان شب منتشر کرده که در آن نوار درخشان راه شیری بر فراز چشمانداز طبیعی پارک ملی یلواستون خودنمایی میکند. منبع: همصدا
-
قدیمیترین سنگ مریخی روی زمین رازهای تازهای درمورد سیاره سرخ فاش کرد
نجومقدیمیترین شهابسنگ مریخی که روی زمین پیدا شده، نشان میدهد سیاره سرخ آب خود را از ۴٫۱ میلیارد سال پیش از دست داده است.
-
شهابسنگ عجیب مریخی پرده از گذشته پنهان مریخ برداشت
نجومدانشمندان با بررسی شهابسنگی که در صحرای الجزایر کشف شده، به سرنخهایی تازه از دورهای ناشناخته در تاریخ زمینشناسی مریخ دست یافتهاند. این سنگ ۱.۲۷ میلیارد ساله ویژگیهایی دارد که تاکنون در هیچ شهابسنگ مریخی مشابهی دیده نشده است.
-
گفتگو با کاظم کوکرم درباره یک رویداد زیبای نجومی
بهترین زمان برای تماشای بارش شهابی برساوشی/ به کجا نگاه کنیم؟
نجومبارش شهابی برساوشی امسال در شرایطی به اوج میرسد که ماه در آسمان حضور ندارد و همین موضوع، فرصت مناسبی برای علاقهمندان به رصد آسمان فراهم میکند. کاظم کوکرم، مدرس نجوم و سخنگوی کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران، میگوید بهترین زمان برای تماشای این بارش در ایران، از نیمهشب تا پیش از طلوع خورشید در بامداد پنجشنبه و جمعه است. هرچند برای مشاهده تعداد بیشتری از شهابها، دور شدن از شهرها و آلودگی نوری اهمیت زیادی دارد.
-
خانه تاریخی ملا صدرا به قطب گردشگری نجوم و فلسفه در کهک تبدیل میشود
قممدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان قم؛ با اشاره به استقرار تجهیزات مرتبط با نجوم در خانه تاریخی ملا صدرا در شهر کهک گفت: خانه تاریخی ملا صدرا به قطب گردشگری نجوم و فلسفه در کهک تبدیل میشود.
-
نخستین تلسکوپ مبتنی بر هوش مصنوعی به رصد آسمان پرداخت
نجومطبق اعلام رسمی رصدخانه ملی نجوم نوری-فروسرخ بنیاد ملی علوم آمریکا، معروف به NOIRLab، این سامانه که با استفاده از ۱۳ سال داده تاریخی آموزش دیده است، برنامه زمانبندی رصدی برای تلسکوپ ۴ متری ویکتور ام. بلانکو (Víctor M. Blanco) متعلق به بنیاد ملی علوم آمریکا (NSF) ایجاد کرد و با تغییر شرایط آبوهوایی و سایر عوامل محیطی، آن را در زمان واقعی اصلاح کرد.
-
شمارش معکوس برای نادرترین خورشیدگرفتگی
خورشیدگرفتگی کامل در راه است/ روز در کدام نقاط زمین شب میشود؟
نجومخورشیدگرفتگی کامل زمانی رخ میدهد که ماه در حال عبور از بین خورشید و زمین، سایهای روی زمین میاندازد که نور خورشید را در برخی از مناطق بهطور کامل مسدود میکند.
-
استارلینک اروپایی چه زمان وارد بازار میشود؟
نجوماین منظومه ماهوارهها در ابتدا برای شرایط اضطراری، کمکهای بشردوستانه و نظارت مرزی مورد استفاده قرار میگیرند.
-
کشف جو برای یک سیاره سنگی قابل سکونت!/ گامی مهم در جستوجوی حیات فرازمینی
نجومستارهشناسان برای نخستین بار شواهدی از وجود جو در اطراف یک سیاره سنگی مشاهده کردند، آنها با رصد نشت گاز هلیوم از سیاره LHS 1140 b دریافتند که این جهان فراخورشیدی احتمالا از جوی پایدار برخوردار است؛ کشفی که میتواند این سیاره را به یکی از امیدوارکنندهترین گزینهها برای جستوجوی حیات در خارج از منظومه شمسی تبدیل کند.
-
تلسکوپ هابل از کاهش چشمگیر تولد ستارهها پرده برداشت
نجومدادههای تازه تلسکوپ فضایی هابل نشان میدهد روند شکلگیری ستارهها در کهکشان آندرومدا طی ۵۰۰ میلیون سال گذشته بهطور پیوسته کاهش یافته و این افت در ۴۰ میلیون سال اخیر شدت بیشتری گرفته است.
-
سیارهای صورتی با ابرهای نمکی
نجومدانشمندان دانشگاه نورثوسترن با استفاده از ابزارهای فروسرخ تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST)، موفق به حل معمای ۱۳ ساله «سیاره صورتی» (GJ۵۰۴b) شدند.
-
پرتاب مجدد راکت نیو گلن که منجر به تخریب سکو شد
نجومپس از انفجار راکت نیو گلن بلو اوریجین که منجر به تخریب سکوی پرتاب شد، حالا این شرکت بهدنبال پرتاب مجدد تا پایان ۲۰۲۶ است.
-
چین به «شبهقمر زمین» رسید؛ تیانون-۲ نخستین تصاویر کاموآلوآ را مخابره کرد
نجومسازمان ملی فضایی چین اعلام کرد کاوشگر تیانون-۲ پس از طی حدود یک میلیارد کیلومتر در فضا، با موفقیت به سیارک کاموآلوآ، مشهور به «شبهقمر زمین»، رسیده و نخستین تصاویر نزدیک از این جرم آسمانی را ثبت کرده است؛ مأموریتی که میتواند یکی از مهمترین پروژههای نمونهبرداری فضایی دهه جاری باشد.
-
ناسا بهدنبال داوطلب برای مأموریت مریخ است
نجومناسا فراخوان تازهای برای جذب چهار داوطلب منتشر کرده است تا در یک مأموریت یکساله شبیهسازی زندگی در مریخ شرکت کنند. این پروژه با هدف بررسی تأثیر مأموریتهای طولانیمدت فضایی بر سلامت جسمی و روانی انسان اجرا میشود و شرکتکنندگان در محیطی کاملاً ایزوله، شرایط سفر به مریخ و ماه را روی زمین تجربه خواهند کرد.
-
چشمی که تا آغاز جهان را دید؛ چرا جیمز وب مهمترین تلسکوپ تاریخ است؟
نجوموقتی تلسکوپ فضایی جیمز وب نخستین تصویر علمی خود را در تابستان ۲۰۲۲ منتشر کرد، بسیاری از اخترشناسان آن را آغاز عصر تازهای در نجوم دانستند. تصویری که هزاران کهکشان را در بخشی بسیار کوچک از آسمان نشان میداد، تنها یک عکس زیبا نبود؛ بلکه اثباتی بود بر اینکه بشر اکنون میتواند عمیقتر از هر زمان دیگری به گذشته کیهان نگاه کند. جیمز وب که بزرگترین و پیشرفتهترین رصدخانه فضایی تاریخ است، تنها در چند سال فعالیت، نگاه دانشمندان به شکلگیری ستارهها، سیارهها، کهکشانها و حتی احتمال وجود حیات در جهان را متحول کرده است.
-
اسپیسایکس دوباره رکورد شکست: پرتاب ۱۵۸۹ ماهواره استارلینک فقط در نیمه اول ۲۰۲۶
نجوماسپیسایکس با پرتاب ۱۵۸۹ ماهواره استارلینک در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، در مسیر دستیابی به هدف بزرگ خود برای گسترش ماهوارهها در مدار قرار دارد.
-
تصاویر خیرهکننده کاوشگر ژاپنی هایابوسا ۲ از سیارکی به شکل آدمبرفی
نجومکاوشگر هایابوسا ۲ که نمونههای سنگ و خاک سیارک ریوگو را به زمین آورده بود، اکنون از کنار سیارکی دوتایی به نام توریفونه پرواز کرده است.
-
کشفی جدید که ساختار کیهان را به چالش کشید
نجومیک نظریه انقلابی درباره «ماده تاریک»، اخترشناسان را در آستانه رمزگشایی از بزرگترین معماهای کیهان قرار داده است. در این مدل جدید که «ماده تاریک خودبرهمکنشگر» نام دارد، فرضیات سنتی کنار گذاشته شدهاند.
-
کشف مرز ناشناخته در زمین / سیاره ما تقارن شگفتانگیزی در نحوه بازتاب نور دارد
نجوممطالعهای جدید نشان میدهد که اگرچه نیمههای شرقی و غربی زمین نسبتاً متفاوت هستند، میزان یکسانی از نور خورشید را بازتاب میدهند.
-
سیارهای صورتی که ابرهایی از جنس نمک دارد
نجومدانشمندان دانشگاه نورثوسترن با استفاده از ابزارهای فروسرخ تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST)، موفق به حل معمای ۱۳ ساله «سیاره صورتی» (GJ۵۰۴b) شدند. شبیهسازیهای اخترفیزیکی جدید نشان میدهند که اتمسفر غریب و گلگون این همدم سیارهای غولپیکر، با ابرهایی متراکم از جنس ذرات نمک تبخیرشده احاطه شده است. این کشف بیسابقه که برای نخستینبار فرضیه ۱۵ ساله وجود ابرهای نمکی در اجرام آسمانیِ بهشدت سرد را اثبات میکند، دریچهای نو به سوی درک اقلیمهای بیگانه و متالیسیته اتمسفر سیارات دوردست گشوده است.
-
ناسا از کاوشگر ارنست رونمایی کرد / ۱۰ برابر سریعتر از مریخنوردهای قبلی
نجوماین کاوشگر توانست مسافت ۲۵.۷ کیلومتر را تنها در ۳۷ ساعت طی کند.
-
ادعای دو فیزیکدان: ستارههای در حال مرگ شاید محل شکلگیری جهانهای تازه باشند
نجومفیزیکدانان آلمانی میگویند مرگ ستارهای پرجرم و عظیم ممکن است بهجای پیدایش سیاهچاله، به تولد جهانی نوپا و سرشار از انرژی تاریک ختم شود.
-
ماده تاریک ساختار کیهان را به چالش کشید/ کشفی جدید که میتواند راز جاذبه و معمای آفرینش جهان را فاش کند!
نجوماخترشناسان و فیزیکدانان برجسته با ارائه نظریهای جدید درباره یک فرم بهشدت عجیب و ناشناخته از «ماده تاریک»، در آستانه حل بزرگترین معماهای کیهانی قرار گرفتهاند. این مدل جدید که به «ماده تاریک خودبرهمکنشگر» معروف شده، برخلاف فرضیات سنتی، نشان میدهد که ذرات ماده تاریک مانند یک جمعیت متراکم به یکدیگر برخورد میکنند و انرژی حاصل از این تصادفات، میتواند کلید درک چگونگی شکلگیری جهان و رفتار گرانش باشد.
-
پایان جهان نزدیک است
نجومپژوهش جدیدی که هنوز در مرحله بررسی تخصصی است، نشان میدهد جهان ممکن است خیلی زودتر از آنچه پیشتر تصور میشد به پایان برسد. بر پایه این مدل، کیهان در حدود ۳۳.۳ میلیارد سال آینده، به حیات خود پایان خواهد داد.