نجوم
-
کاوشگر «فیله» ۱۲ سال پیش روی دنباله‌دار ۶۷پی فرود آمد؛ دو سال بعد در شکافی تاریک پیدا شد
نجوم۱۲ نوامبر ۲۰۱۴، سطح‌نشین «فیله» متعلق به آژانس فضایی اروپا برای نخستین‌بار روی یک دنباله‌دار فرود آمد؛ اما عمل‌نکردن قلاب‌های مهارکننده باعث شد این کاوشگر پس از چند بار برخورد با سطح دنباله‌دار ۶۷پی، در نقطه‌ای تاریک گرفتار شود و نزدیک به دو سال از دید دانشمندان پنهان بماند.
-
سیاهچاله چیست؟ / جایی که سرعت نور هم برای گریز کافی نیست
نجومسیاهچاله یکی از شگفت‌انگیزترین پدیده‌های کیهان است. ناحیه‌ای از فضاـ‌زمان با گرانشی چنان شدید که پس از عبور از مرز آن، حتی نور هم نمی‌تواند به بیرون بازگردد.
-
ناسا برای زندگی و کار در پایگاه ماه فضانورد استخدام می‌کند
نجومناسا فراخوان جدیدی برای جذب فضانورد منتشر کرده است. داوطلبان منتخب علاوه بر آزمایش فضاپیماها، در مأموریت‌های آینده به ماه حضور خواهند داشت و ممکن است در پایگاه دائمی این آژانس روی سطح ماه زندگی و کار کنند.
-
همکاری ایران و چین در توسعه سامانه‌های موقعیت‌یابی ماهواره‌ای و آینده GPS ایرانی
اخبار کافه خبرفناوری GPS به بخش جدایی‌ناپذیر زندگی روزمره و بسیاری از خدمات شهری و ارتباطی تبدیل شده است. نادر مکاری، سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران، در گفت‌وگو با خبرآنلاین درباره وضعیت فناوری موقعیت‌یابی ماهواره‌ای و ظرفیت‌های ایران در این حوزه صحبت می‌کند.
-
شهاب‌سنگ مرموز ۱۹۹۸ KY۲۶ در فضا شتاب گرفت/ دانشمندان به دنبال توضیحی برای این پدیده
نجومیک جرم فضایی کوچک به نام ۱۹۹۸ KY۲۶ برخلاف انتظار دانشمندان در حال شتاب گرفتن است و توضیحات قبلی درباره رفتار غیرعادی آن با تردیدهای جدی روبه‌رو شده است. پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد این جرم فضایی احتمالاً دمای بالاتری از آن دارد که بتواند یخ مورد نیاز برای حرکت شبیه دنباله‌دارها را در خود حفظ کند.
-
خورشیدگرفتگی به زبان ساده؛ علت، انواع و تماشای ایمن
نجومخورشیدگرفتگی یا کسوف زمانی رخ می‌دهد که ماه بین زمین و خورشید قرار بگیرد و از دید ما، بخشی از نور خورشید را بپوشاند.
-
چین چهار مرحله برای فرود فضانوردان خود روی ماه تا سال ۲۰۳۰ تعیین کرد
نجومچین برای نخستین‌بار جزئیات مرحله‌به‌مرحله برنامه خود برای فرود سرنشین‌دار روی ماه را به‌صورت عمومی تشریح کرد. بر اساس نقشه راه اعلام‌شده، این کشور قصد دارد با انجام مجموعه‌ای از آزمایش‌های فضایی از سال ۲۰۲۷، پیش از سال ۲۰۳۰ فضانوردان خود را به سطح ماه بفرستد.
-
روایت نادر مکاری از لحظه اصابت موشک به پژوهشگاه فضایی + فیلم
اخبار کافه خبرحمله به پژوهشگاه، علاوه بر خسارت‌های فیزیکی به ساختمان‌ها و تجهیزات، این پرسش را درباره میزان آسیب به زیرساخت‌های علمی و فناورانه کشور مطرح کرد که پیامدهای چنین رخدادی تا چه اندازه می‌تواند فراتر از تخریب امکانات و تأسیسات باشد.
-
طرح روشن‌کردن شب‌های زمین با ۵۰ هزار ماهواره جنجال‌برانگیز شد
نجومشرکت آمریکایی «رفلکت اوربیتال» با آزمایش زمینی فناوری بازتاب نور خورشید، طرح خود برای پرتاب ۵۰ هزار ماهواره مجهز به آینه را به نمایش گذاشت؛ پروژه‌ای که با هدف روشن‌کردن بخش‌هایی از زمین در شب اجرا می‌شود، اما نگرانی اخترشناسان و فعالان محیط‌زیست درباره پیامدهای آلودگی نوری و اختلال در چرخه طبیعی شب و روز را برانگیخته است.
-
فکت‌چک | رصد ستاره سبز در آسمان؛ کشف علمی واقعی است اما ادعای مشاهده مستقیم آن در آسمان پشتوانه علمی ندارد
نجومتصاویر و مطالبی درباره شناسایی یک «ستاره سبز» در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود؛ موضوعی که در نگاه اول ممکن است این تصور را ایجاد کند که ستاره‌ای با رنگ سبز در آسمان رصد شده است. بررسی منابع علمی نشان می‌دهد اصل این خبر واقعی است، اما توضیح آن به یک نکته مهم نیاز دارد: ستاره مورد بحث یک کوتوله سفید کم‌نور است و رنگ سبز آن از روی طیف نور و مدل‌های علمی محاسبه شده، نه از طریق مشاهده مستقیم یک ستاره سبز با چشم غیرمسلح.
-
سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران در «کافه خبر»:
نادر مکاری از خسارت حمله به پژوهشگاه فضایی ایران می‌گوید / سامانه ایران‌زمین ابتدا شهرهای تهران، اصفهان و شیراز را پوشش می‌دهد
نجومنادر مکاری، سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران، از برنامه‌ریزی برای عرضه عمومی سامانه «ایران‌زمین» در پاییز ۱۴۰۵ خبر داد؛ سامانه‌ای که با تجمیع و پردازش تصاویر ماهواره‌ای، کاربردهایی در پایش کشاورزی، مدیریت شهری و مدیریت بحران دارد. او در گفت‌وگو با کافه خبر خبرآنلاین، ضمن تشریح ظرفیت‌های ماهواره «خیام» و برنامه‌های توسعه ناوبری بومی، از تلاش برای گسترش بازار خدمات فضایی و افزایش نقش بخش خصوصی گفت و درباره خسارت‌های حمله به پژوهشگاه و روند احیای زیرساخت‌های تخصصی آن توضیح داد.
-
ثبت عبور یکی از قمرهای مشتری از مقابل قمر دیگر در ویدیوی ناسا
نجومناسا در صفحه «عکس روز نجوم» خود در ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ (۶ آبان ۱۴۰۵)، ویدیویی از عبور گانیمد از مقابل آیو، دو قمر مشتری، منتشر کرده است؛ پدیده‌ای نجومی که طی آن یکی از اجرام آسمانی برای مدتی جرم دیگر را از دید پنهان می‌کند.
-
فرمانده آرتمیس ۲ ناسا، از ترسناک‌ترین لحظه سفر ۱۰ روزه خود به «ماه» گفت
نجومرید وایزمن، فرمانده مأموریت آرتمیس ۲ ناسا، از ترسناک‌ترین لحظه سفر ۱۰ روزه خود به دور ماه پرده برداشت. او گفت وقتی شمارنده فاصله فضاپیمای اوریون از زمین از حد پیش‌بینی‌شده عبور کرد و به‌جای کاهش، افزایش یافت، برای لحظاتی تصور کرد که خدمه ممکن است دیگر نتوانند به زمین بازگردند. وایزمن در نهایت با مشاهده کاهش فاصله، متوجه شد که مسیر بازگشت آغاز شده است.
-
اسپیس‌ایکس به‌لطف هوش مصنوعی ۱۴٫۶ میلیارد دلار درآمد به جیب زد
فناوریاسپیس‌ایکس با ثبت درآمد ۱۴٫۶ میلیارد دلاری در سه‌ماهه‌ی سوم، جهش مالی خود را مدیون بخش هوش مصنوعی و اینترنت ماهواره‌ای اعلام کرد.
-
اخترفیزیکدان مشهور: سفر در زمان از نظر علمی امکان‌پذیر است
شبه علمنیل دگراس تایسون اعلام کرد که سفر در زمان به آینده از نظر تئوری ممکن است، اما بازگشت به گذشته هرگز رخ نخواهد داد.
-
ژاپن برای نخستین‌بار از قمر مریخ نمونه به زمین می‌آورد
نجومژاپن در مأموریت فضایی «ام‌ام‌ایکس» قصد دارد از فوبوس، بزرگ‌ترین قمر مریخ، نمونه سنگ و خاک جمع‌آوری کند و در سال ۲۰۳۱ به زمین بازگرداند. دانشمندان امیدوارند در میان این نمونه‌ها، ذراتی از خود مریخ نیز پیدا کنند؛ موادی که می‌توانند سرنخ‌های تازه‌ای درباره تاریخ زمین‌شناسی سیاره سرخ و منشأ قمرهای آن ارائه دهند.
-
فضاپیمای استارشیپ پس از سفری دوماهه به تگزاس بازگشت
نجومفضاپیمای شیپ ۴۰ شرکت اسپیس‌ایکس پس از فرود در اقیانوس هند و انتقال دریایی طولانی، به مجتمع استاربیس در تگزاس بازگشت. مهندسان اکنون می‌توانند بخش‌های مختلف این فضاپیما، از سپر حرارتی تا موتورهای رپتور، را بررسی کنند.
-
عضو فرهنگستان علوم و تبیین نقش تمدن اسلامی در شکوفایی علم نجوم
روایت غلامرضا اعوانی از ردپای میراث جندی‌شاپور، زیج‌ها و تقویم خیام در تکامل اخترشناسی/ تلفیق دانش ایرانی، هندی و یونانی زمینه‌ساز رستاخیز نجوم
اخبار اندیشهغلامرضا اعوانی گفت: ترجمه آثار نجومی ایرانی هندی و یونانی به زبان عربی نقش مهمی در شکل‌گیری و گسترش علم نجوم در تمدن اسلامی داشت. ترجمه آثار مربوط به زیج‌های ایرانی و هندی و همچنین کتاب المجسطی بطلمیوس زمینه را برای آشنایی دانشمندان مسلمان با دستاوردهای پیشین فراهم کرد.
-
عکس روز ناسا از مریخ و کندوی عسل زیر شفق قطبی
نجومتصویر برگزیده امروز ناسا، قابی خیره‌کننده از درخشش مریخ و خوشه کندوی عسل را در آسمان زمین، آن هم در حالی که شفق قطبی رخ‌نمایی می‌کند، نشان می‌دهد.
-
باران‌های باستانی مریخ ممکن است زمینه‌ساز آغاز حیات شده باشند
نجومپژوهش جدید دانشمندان ژاپنی نشان می‌دهد باران‌های مریخ در حدود ۳.۸ تا ۳.۶ میلیارد سال پیش احتمالاً فرمالدئید موجود در جو را به سطح این سیاره منتقل کرده‌اند؛ ترکیبی که می‌توانسته به تولید قندها، آمینواسیدها و دیگر مولکول‌های آلی مورد نیاز برای شکل‌گیری حیات کمک کند.
-
از یخ‌های گرینلند تا آب‌های کارائیب
نخستین تصاویر ماهواره سنتینل-۳C از زمین منتشر شد
نجومآژانس فضایی اروپا نخستین تصاویر و اندازه‌گیری‌های ماهواره سنتینل-۳C را حدود دو هفته پس از پرتاب دریافت کرده است.
-
سیاه چاله ها می توانند سیاره داشته باشند
نجومشبیه سازی های جدید دو اخترفیزیکدان نشان می دهد که سیاه چاله های ابرپرجرم می توانند میزبان سیاراتی باشند که در مناطق غبارآلود بیرونی اطراف آنها و با مکانیزمی مشابه شکل گیری سیارات حول ستارگان پدید می آیند؛ یافته ای که می تواند درک ما از شکل گیری سیارات را دگرگون کند.
-
قهرمانی پیاپی تیم ملی المپیاد نجوم و اخترفیزیک برای سومین سال پیاپی + فیلم
فیلمتیم ملی المپیاد نجوم و اختر فیزیک جمهوری اسلامی ایران در نوزدهمین دوره المپیاد جهانی نجوم و اختر فیزیک (IOAA ۲۰۲۶) که از ۳ تا ۱۳ مهر ۱۴۰۵ (۲۵سپتامبر تا ۵ اکتبر ۲۰۲۶) در شهر هانوی ویتنام برگزار می‌شود، موفق به کسب ۵ مدال طلا شد./صداوسیما
-
کم‌جرم‌ترین جفت ستاره نوترونی جهان کشف شد
این دو ستاره نوترونی فقط ۲.۳۶ ساعت برای یک دور کامل زمان نیاز دارند
نجومستاره‌شناسان یک منظومه دوتایی از ستاره‌های نوترونی را شناسایی کرده‌اند که با مجموع جرمی حدود ۲.۴۹ برابر جرم خورشید، کم‌جرم‌ترین منظومه از این نوع است که تاکنون اندازه‌گیری شده است. این منظومه که PSR J1856−0039 نام دارد، تنها هر ۲.۳۶ ساعت یک بار به دور یکدیگر می‌چرخند و بر اساس برآورد پژوهشگران، حدود ۸۲ میلیون سال دیگر با یکدیگر ادغام خواهند شد.
-
آیا میدان مغناطیسی زمین روی سرعت پیری ما تأثیر می‌گذارد؟
فناوریبا حدف میدان مغناطیسی فرایندهای سلولی‌ای که منجر به پیری می‌شوند کاهش می‌یابند، اما ممکن است عملکرد حرکتی دچار تغییرات منفی شود.
-
بازگشت نورهای مرموز به آسمان آمریکا؛ گوی‌های درخشان دوباره ظاهر شدند / تصاویر
حوادثپس از ماه‌ها ناپدیدشدن، مجموعه‌ای از نورهای مرموز بار دیگر در آسمان منطقه کودی در ایالت وایومینگ آمریکا دیده شده‌اند؛ شاهدان می‌گویند این نورها گاهی برای چند ساعت در آسمان باقی می‌مانند و حتی ظاهراً همراه مسیر خودروها حرکت می‌کنند، اما تاکنون توضیح قطعی و مستقلی برای منشأ آنها ارائه نشده است
-
راز سیارک قاتل دایناسورها بعد از ۶۶ میلیون سال فاش شد
نجومپژوهشگران با بررسی دقیق آثار به‌جامانده از برخورد سیارک چیکشلوب، که حدود ۶۶ میلیون سال پیش به زمین برخورد کرد، به این نتیجه رسیده‌اند که این جرم آسمانی احتمالاً از نوعی بسیار نادر از شهاب‌سنگ‌ها بوده است؛ کشفی که می‌تواند درک دانشمندان از علت انقراض دایناسورها را دقیق‌تر کند.
-
ردپای یک برخورد نادر روی ماه پیدا شد / دانشمندان منشأ دهانه عظیم «مک‌گچین» را بررسی می‌کنند
نجومبزرگ‌ترین دهانه تازه‌شکل‌گرفته روی ماه شناسایی شد؛ دهانه‌ای به عرض حدود ۲۲۲ متر که بر اثر برخورد یک جرم فضایی بزرگ در سال ۲۰۲۴ ایجاد شده است. این دهانه که «مک‌گچین» نام دارد، با بررسی تصاویر مدارگرد شناسایی ماه ناسا کشف شده و می‌تواند اطلاعات کم‌سابقه‌ای درباره نحوه شکل‌گیری دهانه‌های بزرگ و پیامدهای برخورد اجرام فضایی با سطح ماه در اختیار دانشمندان قرار دهد.
-
کشف جوان‌ترین سیاره در جهانی که هنوز در حال شکل‌گیری است
نجوماخترشناسان جوان‌ترین سیاره شناخته‌شده تاکنون را شناسایی کرده‌اند که کمتر از یک میلیون سال سن دارد و هنوز در میان دیسکی از گاز و غبار در حال رشد است. این کشف نه‌تنها تصویری کم‌سابقه از مراحل ابتدایی تولد یک سیاره ارائه می‌دهد، بلکه نشان می‌دهد مدل‌های فعلی دانشمندان برای توضیح شکل‌گیری سیارات غول‌پیکر هنوز با پرسش‌های مهمی روبه‌رو هستند.
-
طوفان خورشیدی در راه زمین؛ احتمال طوفان ژئومغناطیسی و شفق قطبی
نجومیک توده از ذرات و میدان مغناطیسی پرتاب‌شده از خورشید در مسیر زمین قرار گرفته است و پیش‌بینی‌های هواشناسی فضایی از احتمال وقوع یک طوفان ژئومغناطیسی خفیف در سطح G1 خبر می‌دهند؛ رویدادی که می‌تواند احتمال مشاهده شفق قطبی در عرض‌های جغرافیایی بالا را افزایش دهد.